© ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ η αναδημοσίευση και αναπαραγωγή οποιωνδήποτε στοιχείων ή σημείων του e-περιοδικού μας, χωρίς γραπτή άδεια του υπεύθυνου π. Παναγιώτη Καποδίστρια (pakapodistrias@gmail.com), καθώς αποτελούν πνευματική ιδιοκτησία, προστατευόμενη από τον νόμο 2121/1993 και την Διεθνή Σύμβαση της Βέρνης, κυρωμένη από τον νόμο 100/1975.

Α Ν Α Γ Ν Ω Σ Τ Η Ρ Ι Ο

Τρίτη, 15 Σεπτεμβρίου 2020

Γιώργου Λέκκα: ΜΕΤΑΝΟΙΑ ΚΑΙ ΜΕΤΑΝΟΙΕΣ (νέο ποίημα)


Κάθε τι που δεν το έκανα για Σένα

έρχεται ώρα να μετανιώσω που το έκανα

και ίσως έτσι φύγω μετανοημένος

για κάθε τι που δεν το έκανα για Σένα.


13.9.2020


Ο Πρωτοπρεσβύτερος Δρ. Γεώργιος Λέκκας είναι κληρικός της Ιεράς Μητροπόλεως Βελγίου.  

Πέμπτη, 3 Σεπτεμβρίου 2020

π. Κων. Ν. Καλλιανός: ΙΕΡΟΠΡΕΠΟΥΣ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΙΣΜΟΥ ΜΕΓΙΣΤΟΝ ΜΑΘΗΜΑ

ἤ, μιὰ ἀπόπειρα ἀνάγνωσης μιᾶς πρόσφατης φωτογραφίας


Στὴν Σκιαθίτικη ἠλεκτρονικὴ σελίδα Skiathoslife δημοσιεύτηκαν, πρὶν ἀπὸ λίγες ἡμέρες,  κάποιες φωτογραφίες, οἱ ὁποῖες ἐλήφθησαν κατὰ τὴν ἱερά Πανήγυριν τῶν Ἁγίων Φλώρου καὶ Λαύρου (18 Αὐγούστου), τοῦ ὁμωνύμου ναΐσκου, ὁ ὁποῖος ὑπάρχει  πάνω στὴν ἱστορικὴ νῆσο Τσουγκριᾶς, ποὺ βρίσκεται σιμὰ στὴ ἁγιοπρεπῆ καὶ φιλάγιο νῆσο Σκιάθο.

Τὴν πανήγυρι  ἐτελέσε ὁ σεμνὸς καὶ φιλακόλουθος παπα-Νικόλαος παπα-Γεωργίου Σταματᾶς, ἐφημέριος τοῦ Μητροπολιτικοῦ ναοῦ τῆς γείτονος νήσου Σκιάθου τῶν Τριῶν Ἱεραρχῶν, μὲ κάθε μεγαλοπρέπεια καὶ συμφώνως μὲ τὴν ἀπαρασάλευτον κολλυβαδικὴν παράδοσιν, ποὺ ἐπὶ αἰῶνες διακρατεῖ αὐτὴ ἡ νῆσος.

Συγκινητικὲς εἶναι, ὄντως, οἱ στιγμές, καθὼς ἀντικρύζει κανεὶς τὸν μικρὸ ναΐσκο καὶ τοὺς φιλοτίμους πιστούς, ποὺ πλαισίωσαν τὸν ἱερέα τους κατὰ τὴν πάνσεπτο αὐτὴ καὶ θεία ἡμέρα, καθόσον ἀκόμη ἀντηχοῦν τὰ μεθεόρτια ἅσματα πρὸς τιμὴν τῆς μεγίστης ἑορτῆς τοῦ θερινοῦ τοῦ Πάσχα, δηλ. τῆς ἀχράντου Κοιμήσεως τῆς Κυρίας Θεοτόκου τῆς καὶ ἐφόρου τῆς ἁγιοβαδίστου νήσου Σκιάθου. Ὅμως, ἐκτὸς αὐτῶν μεγίστη ἦταν ἡ συγκίνησις, καθὼς ὁ φωτογραφικὸς φακὸς διέσωσε τὴν στιγμὴν ὅπου ὁ πολιὸς καὶ ἐπὶ μισὸν αἰῶνα διακονῶν εὐσχημόνως καὶ εὐόρκως τὴν ὡς ἄνω ἐνορίαν, πολυσέβαστος παπα-Γεώργιος Ἀθ. Σταματᾶς, κοινωνεῖ τῶν Ἀχράντων Μυστηρίων διὰ χειρὸς τοῦ υἱοῦ του παπα-Νικολάου. 

Εἶναι ὄντως μιὰ συγκλονιστικὴ στιγμή, ποὺ εὐτυχῶς τὴν  διέσωσε εὐκρινῶς ἡ τέχνη τῆς φωτογραφίας, ὥστε νὰ καταστεῖ  ἕνα ἱκανὸν μάθημα ταπεινόφρονος ψυχῆς, ποὺ μαζὶ μὲ τὸ λοιπόν πλήρωμα τῶν πιστῶν σπεύδει νὰ μετάσχει καὶ  γευτεῖ «ξενίας δεσποτικῆς ἐκ τῆς ἀθανάτου τραπέζης», ὄχι στὸ ὑπερῶον τῶν Ἰεροσολύμων, ἀλλὰ σὲ γραφικό, ταπεινὸ ἐξωκκλήσιο καὶ σὲ νῆσο ἁγιασμένη, καθόσον ὑπῆρξε μετόχιο τῆς περιωνύμου καὶ πανσέπτου ἱερᾶς Μονῆς τοῦ θείου Εὐαγγελισμοῦ, τόσον τοῦ Κάστρου, ὅσον καὶ τῆς νέας Μονῆς, τὴν ὁποίαν ἵδρυσαν καὶ στελέχωσαν οἱ ἱεροπρεπεῖς -κατὰ τὸν Ἀλέξανδρον Παπαδιαμάντην- Κολλυβάδες Πατέρες, στὴν τοποθεσία Ἀγαλιανοῦς.  

π. κ. ν. κ. 

Γιώργου Λέκκα: ΜΙΑ ΑΚΟΜΑ ΒΟΥΤΙΑ (νέο ποίημα)


Χωρίς τη μέσα σιωπή
η Ομορφιά παραμένει κρυφή
και πρέπει η σιωπή ν’ αυξηθεί
για μία ακόμα βουτιά
στ’ απάτητα που είναι η Ομορφιά.

2.9.2020

Ο Πρωτοπρεσβύτερος Δρ. Γεώργιος Λέκκας είναι κληρικός της Ιεράς Μητροπόλεως Βελγίου.

Σάββατο, 22 Αυγούστου 2020

π. Κων. Ν. Καλλιανός: ΤΑ ΡΟΛΟΓΙΑ

Μιὰ γνωστή, θερινὴ  μουσικὴ ἀπὸ τὰ ἐφηβικὰ τὰ χρόνια. Τὰ χρόνια τοῦ 1970

Στὴν ἀξ. κ. Μαρία Κοτοπούλη, πού βιώνει παρόμοιες καὶ κορυφαῖες στιγμές


Καλοκαίρι τοῦ 1970.  Ἔφηβοι ἐμεῖς τότε, κατεβαίναμε γιὰ τὸ καθημερινὸ θαλάσσιο μπάνιο μας, πότε στὸ Λουτράκι, πότε στοῦ «Κώστα», μὲ τὴ συνοδεία μιᾶς παλιᾶς συσκευῆς μαγνητοφώνου, στὴν ὁποία εἶχαν ἠχογραφηθεῖ διάφορες μουσικὲς συνθέσεις. Μιὰ ἀπὸ αὐτὲς ἦταν καὶ τὰ «Ρολόγια», σὲ μουσικὴ τοῦ Σταύρου Ξαρχάκου, στίχους τοῦ  Ἰάκωβου Καμπανέλλη καὶ ἑρμηνεία τοῦ Γρηγόρη Μπιθικώτση. 

Κατεβαίναμε, λοιπόν, καὶ τὸ μικρό, μὲ μπαταρίες, μαγνητόφωνο ἄφηνε τοὺς ἤχους του νὰ συντροφεύουν τὸν δρόμο μας καὶ συνάμα νὰ συντονίζουν τὶς ὄμορφες εἰκόνες τῶν  ἀκτῶν τοῦ νησιού μας, ποὺ ἦταν πλημμυρισμένες ἥλιο, ἀπέραντο γαλάζιο γαρνιρισμένο μὲ κάποια σκουροπράσινα χρώματα τοῦ μακρυνοῦ βυθοῦ. 

Κι ἀνάμεσα στὶς μουσικές, λοιπόν, ποὺ ἀκούγονταν τότε ἦταν κι αὐτή.  Μὲ τὸν ἀθάνατο τίτλο: “Τὰ ρολόγια”. Μουσικὴ ποὺ συνόδευε μὲν τὰ βήματά μας, ἀλλὰ περισσότερο μᾶς στάθηκε στὸν ὑπόλοιπο τοῦ βίου μας -γιατὶ τὸ καλοκαίρι ἐκεῖνο πέρασε, ὅπως καὶ τόσα ἄλλα- μιὰ πυξίδα ἱκανὴ νὰ δρομολογήσει τὰ ὑπόλοιπα, τὰ μετὰ τὸ 1970, ταξίδια μας: Ταξίδια μας στὴ ζωή καὶ στὴν ἀντιμετώπιση τοῦ ὑπόλοιπου βίου μας, στὴν ὅποια μας ἀπαντοχή. Ἴσαμε, δηλαδή, νὰ φτάσουμε στὸ 2020, πενήντα χρόνια μετά, νὰ  βιώσουμε τὸ μέγα τῶν στίχων του περιεχόμενο.  Γιατὶ κάποτε, ὅταν τὰ χρόνια πέρασαν, ἡ θάλασσα, σὰν ἀναψυχὴ ἄρχισε ν᾿ ἀπομακρύνεται ἀπὸ τὴ ζωή. Νὰ μακραίνει μαζὶ μὲ τὴ νεότητα  καὶ στὸ βάθος τῆς ψυχῆς νὰ στραγγίζουν σιωπηλὲς οἱ μνῆμες καὶ τὰ βιώματα. Κι ἕνα ἀπὸ αὐτὰ, εἶναι στ᾿ ἀλήθεια, θεμελιωμένο στέρεα, πάνω στὴ μουσικὴ ἐκείνη δεμένη πάντα μὲ τὸ βαθὺ τῶν ρολογιῶ -καὶ τοῦ Χρόνου βαθύτερα- μέγα νόημα.
  
Κι ἀλήθεια, πῶς νὰ σταματήσεις τὰ ρολόγια,  τοὺς λεπτοδεῖκτες δηλαδή,  ποὺ κινοῦνται δίχως καμμιὰ καθυστέρηση, δίχως κανένα πρόσταγμα, ὥστε νὰ  σταματήσουν, χωρὶς τὴν παραμικρὴ μας παρακληση νᾶ μᾶς καταλάβουν... Τὰ ρολόγια, λοιπόν, πορεύονται μὲ τὸ δικό τους τὸ ἀδέκαστο δρομολόγιο, κι ἀπό πίσω τους ἐμεῖς ἀκολουθοῦμε... Ἀκολουθοῦμε τὸν Χρόνο ποὺ πορεύεται κι ἐμεῖς μαζί του, ἀφήνοντας τὰ χνάρια του πάνω μας: Ρυτιδες γερασμοῦ, μείωση τῶν δυνάμεων, λευκὰ μαλλιά... Μὲ κορυφαῖο τὸ μέγα βίωμα ποὺ ἀποκτᾶμε καὶ μὲ αὐτὸ ἀναχωροῦμε: «Ποία δόξα ἔμεινε ἐπὶ γῆς ἀμετάθετος...». Καὶ τὰ ρολόγια μᾶς τὸ δείχουν αὐτό, ποὺ ἴσως νὰ τὸ ἄκουσε κι ὁ μεγάλος ζωγραφος Νταλί καὶ μᾶς ἄφησε κληρονομιὰ τὸν πίνακά του μὲ τὰ ρολόγια ποὺ ἀλλοιώνονται, παραλλάσσουν τὸ σχῆμα τους, μέσα στὴ φωτιὰ τοῦ Χρόνου...

Ὡστόσο, πίσω ἀπὸ τοὺς στίχους αὐτοῦ τοῦ τραγουδιοῦ διακρίνεις καὶ κάτι ἄλλο: Τὰ ὅριάσου σὲ αὐτὸν τὸν πρόσκαιρο βίο, ὅπου σοῦ χαρίζονται, ὄχι γιὰ νὰ μεριμνήσεις στὸ τί φάγωμεν καὶ πίωμεν ἤ ἀποκτήσουμε, ἀλλὰ γιὰ νὰ  προετοιμάζεσαι συνεχῶς γιὰ τὴν καλὴν σου ἀπολογίαν τὴν ἐπί τοῦ φοβεροῦ Του βήματος, ποὺ κάποτε θὰ ἔρθει. Κι εἶναι τόσο βέβαιο αὐτὸ τὸ τελευταῖο, ποὺ δὲν ἀμφισβητήθηκε ποτέ. 

π. κ. ν. κ.



Παρασκευή, 14 Αυγούστου 2020

π. Κων. Ν. Καλλιανός: ΤΟΥ ΔΕΚΑΠΕΝΤΑΥΓΟΥΣΤΟΥ ΟΙ ΠΑΝΤΙΜΕΣ ΑΝΑΠΟΛΗΣΕΙΣ


«Ἔχει μιὰ λύπη ἡ δέησή μας / ἀπὸ ἕναν παιδικὸ  καιρὸ / ποὺ ξανάνθισε μιὰ τρυφερότητα νησιώτικης ἀκρογιαλιᾶς...» Ματθαῖος Μουντές

Στὸν Παναγιώτη τὸ Γιατρὸ ἑόρτιο φίλεμα γιὰ τὰ ὀνομαστήριά Του

Χαράζει τῆς Παναγιᾶς ἡ μέρα. Δεκαπενταύγουστο. Μὲ δροσερὸ ἀεράκι καὶ μοσχοβολιὲς λιαστῶν ἀμύγδαλων, ποὺ στρωμένα καρτεροῦν στὸ χαγιάτι τὸ στεγνωμά τους, ὕστερα ἀπὸ  τὸ τίναγμα, τὸ κουβάλημα στὸ σπίτι καὶ τὸ ξεφλούδισμά τους. Μιὰ παράξενη μυρωδιὰ ἀπὸ ἐλαφριὰ ξινίλα, ἀνακατεμένη μὲ τὸ εὐωδιαστὸ ἄρωμα τοῦ βασιλικοῦ καὶ τοῦ δροσεροῦ γαρύφαλου, κυκλώνει τὸ σπίτι. Καὶ τὴ γειτονιά. Κι ἀπέναντι  τὸ πέλαγο, ποὺ τὸ στολίζουν τὰ μικρὰ καὶ μὲ διαφορά σχήματα ζωγραφισμένα νησάκια  στέλνει κι ἐκεῖνο τὴν ἀνασεμιά του: τὸ ζείδωρο ἀεράκι ποὺ μοσχοβολάει φρέσκια θάλασσα.

Κάπου μακρυά, ἀπὸ τὸ ἀπέναντι χωριό, τή Γλώσσα -ποὺ πανηγυρίζει σήμερα- ἀκούγονται νὰ σημαίνουν χαρμόσυνες οἱ ἑόρτιες καμπάνες. Μαζὶ μὲ τὸ πρῶτο ἡλιόφωτο κομμάτι ποὺ μᾶς φιλεύει ὁ Θεὸς τούτη τὴ χρονιάρα μέρα καὶ ἁπλώνεται τρυφερὰ πάνω στὰ λευκὰ τοῦ χωριοῦ μας τὰ σπίτια κι ὕστερα πασπαλίζει  μὲ φρέσκες ἡλιαχτίδες τὰ δέντρα κι ὁλάκερη τὴ πλαγιὰ ποὺ ἀκουμπάει ὁ τόπος μας.  

Φρεσκοπλυμένες οἱ ροῦγες ἀνασαίνουν νοτισμένο χῶμα καὶ ἀσβέστη. Καὶ λίγο παραπέρα παρατηρᾶς τὰ στρωμένα μὲ πολύχρωμα ὑφαντὰ  σαμάρια τῶν ζωντανῶν, ποὺ θὰ φέρουν τοὺς εὔθυμους ἑορταστὲς στὸ Πανηγύρι. Ἀκούγονται ρυθμικὰ τὰ πέταλα νὰ χτυποῦν τὰ λιθάρια τοῦ καλντεριμιοῦ, ἐνῶ τὸ πρωϊνὸ καὶ δροσερὸ μελτεμάκι ἀνασηκώνει τρυφερὰ τὶς μεταξωτὲς τὶς μαντῆλες τῶν γυναικῶν καὶ κεῖνες ὅλο καὶ σιάζονται...

Κ’ ὕστερα, μετὰ τὴν πανηγυρικὴ καὶ ἑόρτια Θεία Λειτουργία, σὲ ὥρα σχεδὸν μεσημεριανή, ἡ ἐπιστροφή στὸ χωριό καὶ ἡ ἑτοιμασία τῆς γιορταστικῆς τῆς τράπεζας. Μοσχοβολάει τὸ καλὸ τὸ φαΐ, εὐωδιάζουν οἱ δροσερὲς καὶ φρεσκοκομμένες ντομάτες, ἀρωματίζει τὸ σπίτι  τὸ κένωμα τοῦ ντόπιου κρασιοῦ στὰ ποτήρια, μὰ πιὸ πολὺ ἡ πιὸ εὐχάριστη ὀσμὴ ποὺ κυκλώνει τὸ κάθε σπίτι ποὺ γιορτάζει εἶναι οἱ καρδιακὲς οἱ εὐχές. Αὐτὰ τὰ ἀθάνατα λόγια, ποὺ στὸν πυρήνα τους κρύβουν πολὺ μεγαλύτερη εὐχαρίστηση ἀπὸ τὸ καλομαγειρεμενο φαΐ, τὸ γλυκόπιοτο κρασί κι ὅλα τὰ ἄλλα ὑλικὰ ἐδέσματα. Γιατὶ οἱ διαχρονικὰ θεμελιωμένες ἐκεῖνες  φράσεις, ὅπως τό, «Νὰ σὲ χαιρόμαστε, καὶ τοῦ χρόνου. Πολύχρονος νἄσαι, ὥστε νὰ ξαναγιορτάσουμε καὶ νὰ ξανασμίξουμε, βοήθειά μας ἡ Παναγία,  νὰ μᾶς ἔχει ὅλους γερούς ...» κι ἄλλα ἀκόμα, ποὺ δὲ συγκινοῦν μονάχα, ἀλλὰ γεμίζουν τὴν ψυχὴ αἰσιοδοξία καὶ ἐλπίδα. Ὅτι δηλαδή καὶ τοῦ χρόνου θὰ ξανασμίξουμε καὶ θὰ γιορτάσουμε. Ναί, μὲ τὴ Χάρη Της θὰ γιορτάσουμε καὶ θὰ χαροῦμε καὶ πάλι  τὸ Πάσχα τοῦ καλοκαιριοῦ, γιατὶ ἔχουμε ἐμπιστοσύνη στὴ συντροφιά Της. Συντροφιὰ Γλυκασμοῦ τῶν Ἀγγέλων, παραμυθητική, μητρικὴ ἀγκαλιὰ ἀπέραντη. Καὶ τοῦ χρόνου, λοιπόν!

π. κ. ν. κ.  

Πέμπτη, 13 Αυγούστου 2020

Ντίνου Χριστιανόπουλου: ΕΠΙΛΟΓΗ ΠΟΙΗΜΑΤΩΝ


Ἐπικίνδυνη Μοναξιά

Ὅταν τὶς νύχτες τριγυρνῶ στὴ μοναξιά μου,
ψάχνω μέσ᾿ σὲ χιλιάδες πρόσωπα νὰ βρῶ
ἐκεῖνο τὸ τρεμούλιασμα στὴν ἄκρη τοῦ ματιοῦ σου.

Ἂν ἔστω κι ἕνας μόνο ἀπηχοῦσε
κάτι ἀπ᾿ τὴ δική σου ὀμορφιά,
θὰ τοῦ ῾λεγα: -«Λοιπόν, τί περιμένεις;
μὲ τὰ καρφιὰ τῶν παπουτσιῶν σου κάρφωσέ με
».

καὶ δὲ θὰ καρτεροῦσα πιὰ γλυκὸ φιλὶ
οὔτε μία τρυφερὴ περίπτυξη.

Ἀναστολή

Ὅ,τι ὀνειρεύτηκα τόσα καὶ τόσα βράδια,
ὅ,τι πεθύμησα μὲ τόση ἀλλοφροσύνη,
ὅ,τι σχεδίασα μὲ τόσο πυρετό,
μόλις σὲ δῶ, γλυκιά μου ἐξουθένωση,
στὰ μάτια καὶ τὰ χείλη τὸ ἀναστέλλω,
γιὰ μία στιγμὴ πιὸ ἀπελπισμένη τὸ ἀναβάλλω,
γιατί μονάχα ὅταν τὰ χέρια μου σὲ χάνουν,
ἡ πονεμένη φαντασία μου σὲ κερδίζει.

(ἀπὸ τὴ Συλλογή: «Ξένα Γόνατα»)

Ἐκεῖνοι ποὺ μᾶς παίδεψαν

Ἐκεῖνοι ποὺ μᾶς παίδεψαν βαραίνουν μέσα μας πιὸ πολύ,
ὅμως ἡ δική σου τρυφερότητα πόσο καιρὸ ἀκόμα θὰ βαστάξει;
Ὅ,τι μᾶς γλύκανε, τὸ ξέπλυνε ὁ χρόνος κι ἡ συναλλαγή,
ἐκεῖνοι ποὺ μᾶς χαμογέλασαν βουλιάξαν σὲ βαθιὰ πηγάδια
καὶ μείναν μόνο κεῖνοι ποὺ μᾶς πλήγωσαν,
ἐκεῖνοι ποὺ ἀρνήθηκαν νὰ τοὺς ὑποταχτοῦμε.
Ἐκεῖνοι ποὺ μᾶς παίδεψαν βαραίνουν πιὸ πολύ...

(1955)

Ἑνὸς λεπτοῦ σιγή

Ἐσεῖς ποὺ βρήκατε τὸν ἄνθρωπά σας
κι ἔχετε ἕνα χέρι νὰ σᾶς σφίγγει τρυφερά,
ἕναν ὦμο ν᾿ ἀκουμπᾶτε τὴν πίκρα σας,
ἕνα κορμὶ νὰ ὑπερασπίζει τὴν ἔξαψή σας,

κοκκινίσατε ἄραγε γιὰ τὴν τόση εὐτυχία σας,
ἔστω καὶ μία φορά;
Εἴπατε νὰ κρατήσετε ἑνὸς λεπτοῦ σιγή
γιὰ τοὺς ἀπεγνωσμένους;

(ἀπὸ τὴ Συλλογή: «Ἀνυπεράσπιστος Καημός»)

Τὸ Δάσος

Δὲν ξεριζώνονται οἱ νύχτες ἀπὸ μέσα μας,
βλασταίνουν φύλλα καὶ κλαδιὰ
κι ἔρχονται τὰ πουλιὰ τοῦ ἔρωτα καὶ κελαηδοῦνε.

Δὲν ξεριζώνονται οἱ νύχτες ἀπὸ μέσα μας,
οἱ σπόροι τους φυτρώνουν δάσος σκοτεινό,
στὶς λόχμες του ὁ φόβος ἐνεδρεύει.

Ζῷα μικρὰ καὶ ζῷα ἄγρια τὸ κατοικοῦν,
ὄχεντρες ἕρπουν καὶ ρημάζουν τὶς φωλιές μας,
λιοντάρια ἑτοιμάζονται νὰ μᾶς ξεσκίσουν.

Δὲν ξεριζώνονται οἱ νύχτες ἀπὸ μέσα μας,
ἔγιναν δάσος σκοτεινὸ καὶ μᾶς πλακώνουν.

(ἀπὸ τὴ Συλλογή: «Ὁ Ἀλλήθωρος»)

Ὁ Φωτογράφος

Σ᾿ αὐτὴν ἐδῶ τὴ γειτονιὰ
σ᾿ αὐτὰ ἐδῶ τὰ μερὴ
ὁ φωτογράφος θά ῾πρεπε
νὰ ἤτανε ξεφτέρι
νά ῾ταν τεχνίτης, μερακλὴς
κι ἀπ᾿ ὀμορφιὰ νὰ ξέρει.

Σ᾿ αὐτὴν ἐδῶ τὴ γειτονιὰ
ἂς ἤμουν φωτογράφος
νὰ ὑπηρετῶ τὴν ὀμορφιὰ
μὲ τέχνη καὶ μὲ πάθος.

Νά ῾ρχοντ᾿ ὀμορφοκόριτσα
καὶ λαϊκὲς παρέες
νὰ παίρνουν πόζες ὄμορφες
καμαρωτὲς κι ὡραῖες
γιὰ εἰκοσιτετράωρες
καὶ ἑβδομαδιαῖες.

ΤΙ ΝΑ ΤΑ ΚΑΝΩ ΤΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΣΑΣ

Τί νὰ τὰ κάνω τὰ τραγούδια σας
ποτὲ δὲ λένε τὴν ἀλήθεια
ὁ κόσμος ὑποφέρει καὶ πονᾷ
κι ἐσεῖς τὰ ἴδια παραμύθια

Τί νὰ τὰ κάνω τὰ τραγούδια σας
εἶναι πολὺ ζαχαρωμένα
ταιριάζουν σὲ σοκολατόπαιδα
μὰ δὲ ταιριάζουνε γιὰ μένα
Ποιήματα
ἔκδ. Διαγώνιος, Θεσσαλονίκη, 1992

ΙΘΑΚΗ

Δὲν ξέρω ἂν ἔφυγα ἀπὸ συνέπεια
ἢ ἀπὸ ἀνάγκη νὰ ξεφύγω τὸν ἑαυτό μου,
τὴ στενὴ καὶ μικρόχαρη Ἰθάκη
μὲ τὰ χριστιανικά της σωματεῖα
καὶ τὴν ἀσφυχτική της ἠθική.
Πάντως, δὲν ἦταν λύση, ἦταν ἡμίμετρο.
Κι ἀπὸ τότε κυλιέμαι ἀπὸ δρόμο σὲ δρόμο
ἀποχτώντας πληγὲς κι ἐμπειρίες.
Οἱ φίλοι ποὺ ἀγάπησα ἔχουνε πιὰ χαθεῖ
κι ἔμεινα μόνος τρέμοντας μήπως μὲ δεῖ κανένας
ποὺ κάποτε τοῦ μίλησα γιὰ ἰδανικά…
Τώρα ἐπιστρέφω μὲ μίαν ὕποπτη προσπάθεια
νὰ φανῶ ἄψογος, ἀκέραιος, ἐπιστρέφω
κι εἶμαι, Θεέ μου, σὰν τὸν ἄσωτο ποὺ ἀφήνει
τὴν ἀλητεία, πικραμένος, καὶ γυρνάει
στὸν πατέρα τὸν καλόκαρδο, νὰ ζήσει
στοὺς κόλπους του μίαν ἀσωτία ἰδιωτική.
Τὸν Ποσειδῶνα μέσα μου τὸν φέρνω,
ποὺ μὲ κρατάει πάντα μακριά.
Μὰ κι ἂν ἀκόμα δυνηθῶ νὰ προσεγγίσω,
τάχα ἡ Ἰθάκη θὰ μοῦ βρεῖ τὴ λύση;

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΜΟΝΑΞΙΑΣ

Σπασμένες μέσα μου εἰκόνες ἀνταπόκρισης,
ρήμαγμα μέσα σὲ ξένες ἀγκαλιές,
ἀπελπισμένο κρέμασμα ἀπὸ λαγόνια ξένα.
Πέσιμο ἐκεῖ ποὺ μοναχὰ ἡ μοναξιὰ ὁδηγεῖ:
νὰ ὑποτάξω ἀκόμη καὶ τὸ πνεῦμα μου,
νὰ τὸ προσφέρω σὰν τὴν ἔσχατη ὑποταγή.

(1953)

ΒΡΟΧΟΣ

Τώρα ποὺ σ᾿ ἔχω διαγράψει ἀπ᾿ τὴν καρδιά μου,
ξαναγυρνᾷς ὅλο καὶ πιὸ πολὺ ἐπίμονα,
ὅλο καὶ πιὸ πολὺ τυραννικά.
Δὲν ἔχουν ἔλεος τὰ μάτια σου γιὰ μένα,
δὲν ἔχουν τρυφερότητα τὰ λόγια σου,
τὰ δάχτυλά σου ἔγιναν τώρα πιὸ σκληρά,
ἔγιναν πιὸ κατάλληλα γιὰ τὸ λαιμό μου.

ΕΡΩΤΑΣ

Νὰ σοῦ γλείψω τὰ χέρια, νὰ σοῦ γλείψω τὰ πόδια –
ἡ ἀγάπη κερδίζεται μὲ τὴν ὑποταγή.
Δὲν ξέρω πῶς ἀντιλαμβάνεσαι ἐσὺ τὸν ἔρωτα.
Δὲν εἶναι μόνο μούσκεμα χειλιῶν,
φυτέματα ἀγκαλιασμάτων στὶς μασχάλες,
συσκότιση παραπόνου,
παρηγοριὰ σπασμῶν.
Εἶναι προπάντων ἐπαλήθευση τῆς μοναξιᾶς μας,
ὅταν ἐπιχειροῦμε νὰ κουρνιάσουμε σὲ δυσκολοκατάχτητο κορμί.

ΜΕ ΚΑΤΑΝΥΞΗ

Ἔλα νὰ ἀνταλλάξουμε κορμὶ καὶ μοναξιά.
Νὰ σοῦ δώσω ἀπόγνωση, νὰ μὴν εἶσαι ζῷο,
νὰ μοῦ δώσεις δύναμη, νὰ μὴν εἶμαι ράκος.
Νὰ σοῦ δώσω συντριβή, νὰ μὴν εἶσαι μοῦτρο,
νὰ μοῦ δώσεις χόβολη, νὰ μὴν ξεπαγιάσω.
Κι ὕστερα νὰ πέσω μὲ κατάνυξη στὰ πόδια σου,
γιὰ νὰ μάθεις πιὰ νὰ μὴν κλωτσᾶς.

ΟΤΑΝ ΣΕ ΠΕΡΙΜΕΝΩ

Ὅταν σὲ περιμένω καὶ δὲν ἔρχεσαι,
ὁ νοῦς μου πάει στοὺς τσαλακωμένους,
σ᾿ αὐτοὺς ποὺ ὧρες στέκονται σὲ μία οὐρά,
ἔξω ἀπὸ μία πόρτα ἢ μπροστὰ σ᾿ ἕναν ὑπάλληλο,
κι ἐκλιπαροῦν μὲ μία αἴτηση στὸ χέρι
γιὰ μία ὑπογραφή, γιὰ μία ψευτοσύνταξη.
Ὅταν σὲ περιμένω καὶ δὲν ἔρχεσαι,
γίνομαι ἕνα με τοὺς τσαλακωμένους.

ΤΕΛΟΣ

Τώρα ποὺ βρῆκα πιὰ μίαν ἀγκαλιά,
καλύτερη κι ἀπ᾿ ὅ,τι λαχταροῦσα,
τώρα ποὺ μοῦ ῾ρθαν ὅλα ὅπως τὰ ῾θελα
κι ἀρχίζω νὰ βολεύομαι μὲς στὴν κρυφὴ χαρά μου,
νιώθω πὼς κάτι μέσα μου σαπίζει.

ΕΓΚΑΤΑΛΕΙΠΩ ΤΗΝ ΠΟΙΗΣΗ

Ἐγκαταλείπω τὴν ποίηση δὲ θὰ πεῖ προδοσία,
δὲ θὰ πεῖ ἀνοίγω ἕνα παράθυρο γιὰ τὴ συναλλαγή.
Τέλειωσαν πιὰ τὰ πρελούδια, ἦρθε ἡ ὥρα τοῦ κατακλυσμοῦ.
Ὅσοι δὲν εἶναι ἀρκετὰ κολασμένοι πρέπει ἐπιτέλους νὰ σωπάσουν,
νὰ δοῦν μὲ τί καινούριους τρόπους μποροῦν νὰ ἀπαυδήσουν τὴ ζωή.
Ἐγκαταλείπω τὴν ποίηση δὲ θὰ πεῖ προδοσία.
Νὰ μὴ μὲ κατηγορήσουν γιὰ εὐκολία, πὼς δὲν ἔσκαψα βαθιά,
πὼς δὲ βύθισα τὸ μαχαίρι στὰ πιὸ γυμνά μου κόκαλα.
ὅμως εἶμαι ἄνθρωπος κι ἐγώ, ἐπιτέλους κουράστηκα, πῶς τὸ λένε,
κούραση πιὸ τρομαχτικὴ ἀπὸ τὴν ποίηση ὑπάρχει;
Ἐγκαταλείπω τὴν ποίηση δὲ θὰ πεῖ προδοσία.
Βρίσκει κανεὶς τόσους τρόπους νὰ ἐπιμεληθεῖ τὴν καταστροφή του.

(1956)

Η ΘΑΛΑΣΣΑ

Ἡ θάλασσα εἶναι σὰν τὸν ἔρωτα:
μπαίνεις καὶ δὲν ξέρεις ἂν θὰ βγεῖς.
Πόσοι δὲν ἔφαγαν τὰ νιάτα τους –
μοιραῖες βουτιές, θανατερὲς καταδύσεις,
γράμπες, πηγάδια, βράχια ἀθέατα,
ρουφῆχτρες, καρχαρίες, μέδουσες.
Ἀλίμονο ἂν κόψουμε τὰ μπάνια
Μόνο καὶ μόνο γιατί πνίγηκαν πεντέξι.
Ἀλίμονο ἂν προδώσουμε τὴ θάλασσα
Γιατὶ ἔχει τρόπους νὰ μᾶς καταπίνει.
Ἡ θάλασσα εἶναι σὰν τὸν ἔρωτα:
χίλιοι τὴ χαίρονται – ἕνας τὴν πληρώνει.

(1962)

ΜΙΚΡΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ

Τὸ Κορμὶ καὶ τὸ Σαράκι

μπατιρημένο κουρεῖο
Σάββατο βράδυ
χωρὶς δουλειὰ
μπατιρημένο κορμὶ
Σάββατο βράδυ
χωρὶς ἔρωτα

τὸ φιλὶ
ἑνώνει πιὸ πολὺ
ἀπ᾿ τὸ κορμὶ
γι᾿ αὐτὸ τὸ ἀποφεύγουν
οἱ πιὸ πολλοὶ

τὸ γατί μου
δὲ χορταίνει μόνο μὲ χάδια
θέλει καὶ φαΐ
τὸ κορμί μου
δὲ χορταίνει μόνο μὲ φαΐ
θέλει καὶ χάδια

ἀπ᾿ ὅλα τὰ ἀφηρημένα οὐσιαστικὰ
πειράζει νὰ ἐξαιρέσουμε τὴ μοναξιά;

ἀφαίρεσε τὴ νύχτα ἀπ᾿ τὰ μάτια σου –
πῶς νὰ παλέψω μόνος με τοὺς δυό σας;

ἡ νύχτα εἶναι παγερὴ
καὶ μ᾿ ἔχεις στήσει
μὲ γέλασες
μὲ γέρασες

μὴν καταργεῖτε τὴν ὑπογεγραμμένη
ἰδίως κάτω ἀπὸ τὸ ὠμέγα
εἶναι κρῖμα νὰ ἐκλείψει
ἡ πιὸ μικρὴ ἀσέλγεια
τοῦ ἀλφαβήτου μας

κάθε φορὰ ποὺ νομίζω πὼς σ᾿ ἔχω στὸ χέρι
βλέπω πόσο ὁ ἔρωτας εἶναι ἀχειροποίητος

ἔλαιον θέλω καὶ οὐ θυσίαν
κι ἐμεῖς ποὺ θυσιαστήκαμε;
κι ἐμεῖς ποὺ δὲ λαδώσαμε;

ἔχτισα τὸν παράδεισό μου
μὲ τὰ ὑλικὰ τῆς κόλασής σου

θυσίασα τὸν ὕπνο μου κυρία
γιὰ νὰ διαβάσω τὰ ποιήματά σας
κι ἐκεῖνα μ᾿ ἀποκοίμησαν

Θανάση γιατί ἔκοψες τὸ ἄλφα ἀπὸ μπροστά;
γιὰ ἕνα γράμμα χάνεις τὴν ἀθανασία

τὰ πρόβατα ἀπήργησαν
ζητοῦν καλύτερες συνθῆκες σφαγῆς

«ὅταν πεθάνω, νὰ μὲ θάψτε στὸ χωριό» –
θέλουν νὰ τιμήσουν μὲ τὸ πτῶμα τους
τὴν πατρίδα ποὺ ἀρνήθηκαν μὲ τὸ σῶμα τους

ὡραῖα ἑρμηνεύεις τὰ τραγούδια
ἂς δοῦμε πῶς τὰ καταφέρνεις καὶ στὰ παρατράγουδα

καὶ τί δὲν κάνατε γιὰ νὰ μὲ θάψετε
ὅμως ξεχάσατε πὼς ἤμουν σπόρος

μιὰ γυναῖκα στὸ δρόμο
μαλώνει τὸ παιδάκι της
«δε θὰ πᾶμε στὸ σπίτι;
θὰ σὲ κρεμάσω ἀνάποδα»
γύρισα κι εἶδα τὸ μικρό:
ἤτανε κιόλας κρεμασμένο

ἡ νύχτα μὲ ὁδήγησε σ᾿ αὐτοὺς τοὺς δρόμους;
ἢ αὐτοὶ οἱ δρόμοι μὲ ὁδήγησαν στὴ νύχτα;

γιὰ τὸ πέτσινο σακάκι σου
ποὺ σὲ κάνει τόσο ὡραῖο
ἔχασε τὴ ζωή του ἕνα ζῷο
καὶ κοντεύω νὰ τὴ χάσω κι ἐγώ

Βιογραφικὰ στοιχεῖα

Γεννήθηκε τὸ 1931 στὴ Θεσσαλονίκη ὅπου και πέθανε το 2020. Σπουδὲς καὶ πτυχίο κλασικῆς φιλολογίας (Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης). Πρώτη ἐμφάνιση τὸ 1950, μὲ τὴν ποιητικὴ συλλογὴ «Ἐποχὴ τῶν Ἰσχνῶν Ἀγελάδων». Ἱδρυτὴς & διευθυντὴς τοῦ λογοτεχνικοῦ & καλλιτεχνικοῦ περιοδικοῦ «ΔΙΑΓΩΝΙΟΣ» (1958-1983), τῶν «Ἐκδόσεων Διαγωνίου» (1957-1998), τῆς Μικρῆς Πινακοθήκης «Διαγώνιος» (1974-1995. Ἐξέδωσε πολλὰ λογοτεχνικὰ καὶ φιλολογικὰ ἔργα. Βιβλία του μεταφράστηκαν στ᾿ ἀγγλικά, γαλλικά, σουηδικὰ καὶ δανέζικα.

Ἔγραψε τὶς ποιητικὲς συλλογές: «Ἐποχὴ Τῶν Ἰσχνῶν Ἀγελάδων», «Ξένα Γόνατα», «Ἀνυπεράσπιστος Καημός», «Ὁ Ἀλλήθωρος», «Τὸ Κορμὶ & Τὸ Σαράκι», «Νεκρὴ Πιάτσα», «Τὸ Αἰώνιο Παράπονο» & «Ἡ Πιὸ Βαθιὰ Πληγή».
Τὰ κυριότερα βιβλία του: Ποίηση: «Ποιήματα» συγκεντρωτικὴ ἔκδοση, 1998. «Ἡ Πιὸ Βαθιὰ Πληγή» 1998. Πεζογραφία: «Ἡ Κάτω Βόλτα» (διηγήματα καὶ μικρὰ πεζά, συγκεντρωτικὴ ἔκδοση, 1991). «Τέσσερα Παραμύθια: Σπουδὲς Λαϊκοῦ Λόγου» 1995. «Πίσω Ἀπ᾿ τὴν Ἁγια-Σοφιά» (ἀφήγημα, 1997). Μετάφραση: «Ἐντευκτήριο» (μεταφράσεις, συγκεντρωτικὴ ἔκδοση, 1989). «Τὸ Ἅγιο & Ἱερὸ Εὐαγγέλιο κατὰ τὸν Ματθαῖο» (μετάφραση, 1997). «Ἀρχαία Ἑλληνικὰ Λυρικὰ Ποιήματα» (μεταφράσεις, 2005). Δοκίμιο: «Δοκίμια» (συγκεντρωτικὴ ἔκδοση, 1999). Κριτική: «Ἀποθήκη Α´» (βιβλιοκρισίες, 1978). «Τὰ Ἀλαμπουρνέζικα, ἢ, Ἡ γλῶσσα τῶν Σημερινῶν Κουλτουριάρηδων» (συζήτηση, 1991). Μελέτη: «Συμπληρώνοντας κενά» (φιλολογικὲς μελέτες 1988). «Μελέτες Γιὰ Τὸν ΣΟΛΩΜΟ» (2001). «Στιχάκια Τοῦ Στρατοῦ» (μελέτη, ἀνθολογία, 2004). Γιὰ τὸ ρεμπέτικο: «Εἰσαγωγὴ στὰ Ρεμπέτικα» (1991). «Ὁ Βασίλης Τσιτσάνης & Τὰ Πρῶτα Τραγούδια Του» (1994). «Τὸ Ρεμπέτικο & Ἡ Θεσσαλονίκη» (1999). Γιὰ τὴ Θεσσαλονίκη: «Ἑλληνικὲς Ἐκδόσεις στὴ Θεσσαλονίκη Ἐπὶ Τουρκοκρατίας» (1980). «Ἑλληνικὲς Ἐφημερίδες στὴ Θεσσαλονίκη ἐπὶ Τουρκοκρατίας» (1992). «Λογοτεχνικὲς Ἐκδόσεις Θεσσαλονίκης, 1850-1950» (1997). «Λογοτεχνικὰ Περιοδικὰ Θεσσαλονίκης 1850-1950, Σύντομο Διάγραμμα» (1999). Γιὰ τὴ Μακεδονία: «Λογοτεχνικὲς Ἐκδόσεις Μακεδονικῶν Πόλεων Πλὴν Θεσσαλονίκης, 1879-1950» (1998). «Ὁ Παῦλος Μελᾶς σὲ Ποιήματα Μακεδόνων Ποιητῶν» (2004). Οἱ κυριότεροι δίσκοι - κασέτες - CD: Ποιήματα: «Ὁ Ντῖνος Χριστιανόπουλος διαβάζει Χριστιανόπουλο» (δίσκος, 1988). «Ὁ Ντῖνος Χριστιανόπουλος διαβάζει τὴ "Νεκρὴ Πιάτσα"» (κασέτα, 1993). Τραγούδια: «Ὁ Ντῖνος Χριστιανόπουλος τραγουδάει τὰ τραγούδια Του» (κασέτα 1982). «Βαρδάρι & Ἐγνατία» (τραγούδια, κασέτα, 1990). «Τὸ Αἰώνιο Παράπονο» (τραγούδια, δίσκος, 1994). «Μὲ τέχνη & μὲ πάθος» (τραγούδια, CD, 1998).

Περισσότερα στοιχεῖα γιὰ τὸν Ντῖνο Χριστιανόπουλο ὑπάρχουν στὸ βιβλίο του «Θεσσαλονίκην, Οὗ μ᾿ ἐθέσπισεν...» ἀπὸ τὶς ἐκδόσεις ΙΑΝΟΣ (1999) καὶ στὸ «Ἐγώ, φαντάρος στὸ χακί...» ἀπὸ τὶς ἐκδόσεις ΜΠΙΛΙΕΤΟ (2003).

Τετάρτη, 12 Αυγούστου 2020

Παναγιώτη Καποδίστρια: ΦΩΤΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΣΕΙΣΜΟΥ [Ποιήματα για τη Σεισμοπυρκαγιά του 1953]


1
Άστεγα όνειρα
βίος
και πολιτεία
στα χαλάσματα.
-Πού γέρνεις τώρα Ποιητή
τυραννισμένε στη ζωή
και τώρα συντριμμένε;

2
Δεκαπενταύγουστο καμπαναρίο
σημαίνει γιόμα
τους νεκρούς του
και υποτάσσεται.

3
Προφήτης μείζων
ύστατος
στα ψηλά σκαλωμένος
ο ταλαίπωρος
σώσον ελέησον καθικετεύει
χαωθήκαν οι συντρόφοι
το ξύλο του ήδη φλέγεται.

4
Πού να πατήσουν οι φιλέορτοι
στα ερείπια μέσα του Άμμου;
Λείψανα εφέτος παρήλασαν άλλα
χαρές
χαρούδια
λιώμα
πάνινες κούκλες στην πυρά
σκηνές ξεκουρδισμένου Αυγούστου.
-Μια σκηνή,
να στεγάσει το νυφόγαμπρο!...

5
Λιτή Σεπτεμβρίου εκ μεταθέσεως
με το Σεισμό λυτό
και τα σκυλιά δεμένα
τη σταφίδα στ' αλώνια
και το νου σου στις φωτιές
ενώ
νια χήρα η Κυριακούλα
τη Νύφη
που διαβαίνει κυριακάτικα
παραμονεύει.

6
Μικρές μεγάλες Παναγίες
αλειτούργητες
με τη ρομφαία κατάκαρδα
απωλεσμένο οικόπεδο
και σαύρες αναμνήσεις
η Ντούσαινα περίλυπη
κοντέσα ξεπεσμένη Αγιοδήτρια
άφαντη των Χαρίτων η προεστή
αθέατη
κι Ακάθιστος
η Δερματούσα ξέφραγη.

7
Εδώ λοιπόν
σε τούτες τις παλιόπετρες
στο νοητό κατώφλι
τουτέους στίχους ανατίθημι πενθών
ως ευώδες θυμίαμα τάλας ο νους.

8
Χώμα ονείρων
καημός ψηλοτάβανος
κορνιζάρεται.
Έχεις δεν έχεις
χαμόγελο του νόστου
στήνεις τραγούδι.

[Από την ποιητική συλλογή του π. Παναγιώτη Καποδίστρια, "Της αγάπης μέγας χορηγός", 2003, [Βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών 2004], σ. 89-98]




Δευτέρα, 10 Αυγούστου 2020

Γιώργου Λέκκα: ΤΡΙΑΝΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΜΕΤΑ (νέο ποίημα)


Μια γαμήλια φωτογραφία
τριάντα χρόνια πριν -
ανόητα ωραίοι,
πολλά υποσχόμενοι,
σχεδόν ευτυχείς.
Αβινιόν, τριάντα χρόνια μετά -
τα κεφάλια μας
συγκλίνουν ακόμα γλυκά
αν και τώρα γνωρίζουνε πλέον καλά
πόσος κόπος χρειάστηκε
για να ’ρθουν πιο κοντά.
Τριάντα χρόνια μετά
μπροστά στον φακό
γελάμε το ίδιο -
δεν είναι και λίγο.

10.8.2020

Ο Πρωτοπρεσβύτερος Δρ. Γεώργιος Λέκκας είναι κληρικός της Ιεράς Μητροπόλεως Βελγίου.

Παρασκευή, 31 Ιουλίου 2020

Γιώργου Λέκκα: ΓΑΛΛΙΑ ΑΛΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ (νέο ποίημα)


Αμπέλια και πεύκα κι ελιές
ακούν γαλλικά
κι απαντάνε στη γλώσσα μου.
Ο ήλιος μεθά την καρδιά
κι όλα γίνονται ένα.

Νότια Γαλλία, 22-30/7/2020

Ο Πρωτοπρεσβύτερος Δρ. Γεώργιος Λέκκας είναι κληρικός της Ιεράς Μητροπόλεως Βελγίου.

Πέμπτη, 30 Ιουλίου 2020

Παναγιώτη Καποδίστρια: 10 ΠΟΙΗΜΑΤΑ από την ποιητική συλλογή “ΛΕΥΚΟΤΕΡΟΣ ΚΑΙΓΕΣΑΙ”


(έκδ. Αληθώς Κέντρο Λόγου, Ζάκυνθος 2019)


ΠΗΓΑΔΙ

Φοβού
τις δροσερότατες του Πηγαδιού υποσχέσεις.

Λίγο στο φιλιατρό να ξεχαστείς ανυποψίαστος
σε καταβροχθίζει ολάκερον
ηδονικότατα ρουφώντας
ίσαμε και των προγόνων σου τους ήσκιους.

(15.9.2012)



ΤΟΥ ΦΕΓΓΑΡΙΟΥ

Παλαιό των νυκτών μου Φεγγάρι
υπερφίαλο άλλοθι στίχων θλιμμένων
μπλεγμένο απόψε στα ξερά κλαδιά των υπομνήσεων
τόπι σε θωρώ ξεφούσκωτο.

(28.9.2012)



ΑΚΟΜΗ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ

Παράταση Καλοκαιριού σημαίνει
γήρανση -έως οίκτου- των βημάτων μας
εγκλωβισμός στο Εδώ ανεπίτρεπτος

και δεν αντέχεται.

(Σεπτέμβριος 2012)



ANTI-TROIKA

Ωσάν το δέντρο κραυγάζεις κι εσύ
από τις ρίζες του λαδιού σου
Έλληνά μου.

(23.10.2012)



ΟΜΠΡΕΛΙΤΣΕΣ ΠΑΧΝΗΣ

Της πάχνης εσείς ομπρελίτσες ανάποδες
υπο-
φέρτε με
στην τόσο εφήμερη αιωνιότητά σας.

(26.10.2012)



ΔΕΝΤΡΟ ΜΕ ΤΡΟΥΛΟ

Όλα μετά τρούλου
ακόμη και το Δέντρο μας
(κυρίως αυτό)
με το θάμβος ενός ουρανού πεπτωκότος
ίσαμε τις ρίζες να το απειλεί

κι εκείνο να νομίζει
γιορτή τον Δεκέμβριο πάνωθέ του

μα πού νά 'ξερε -

(10.12.2012)



ΕΞΟΓΚΩΜΑΤΑ

Τι να την κάμεις την ενδόμυχη ζωή;

Εντός ολίγου διακοινώνονται
(με βίες κι εξογκώματα)
όλα τα εντός
εκτός σου.

(14.10.2012)



ΝΥΦΙΚΟ ΚΡΕΒΑΤΙ

Αλεξίου και Ειρήνης νυφική παστάς
των αυτοκρατορικών ωρών τους καταφύγιο

ώσπου
ο σουμιές πάρθηκεν απ’ τον Γύφτο.

(Δεκέμβριος 2012)



ΑΓΓΕΛΟΛΟΓΙΕΣ

Στέκουν ξύλινοι
σκονισμένοι απ’ το χρόνο και τις ευθύνες
ενίοτε πάγχρυσοι
απ’ τον πολύ τον φωτισμό που υφίστανται

ξέρουν πολλά
γι’ αυτό με τόση κοιτούν αυστηρότητα

τα νοιώθουν όλα
μα σώμα δε διαθέτουν για να εκφρασθούν

κι αν στο βάθος δεις το τίποτά τους:
Δάκρυ πεπειραμένο
σμήγματα φωτός
τις ροές της αγάπης που τους γέννησε.

(3.4.2014)



ΤΥΧΑΙΟΣ ΠΟΔΗΛΑΤΗΣ

Ένας τυχαίος
ποδηλάτης ευγενής
-ο αλλοεθνής-
δέχτηκε να συνδράμει
ν’ αλλάξω αμφίεση.

Οι πατρίδες μας
κι αν αλληλομισούνται
κοιμούνται μαζί.
Αγνοούν ποιες θάλασσες
ρουφούν τα όνειρά τους.

(2.11.2014)



Παρασκευή, 24 Ιουλίου 2020

Τούρκοι-Οθωμανοί και Οθωμανοί Τούρκοι τι θέλουν από τον ελληνικό κόσμο;

Οι κινήσεις του Τουρκισμού για πολιτική κυριαρχία και ηγεμονία επί των λαών της ευρύτερης περιοχής


Η φύση μερικών ειδήσεων είναι τόσο σκληρή που ξεπερνά την καθημερινή περιγραφή και παίρνει διαστάσεις δυνατής έκρηξης. Έκρηξη ήταν και η είδηση της τζαμιοποίησης της Αγιάς Σοφιάς που, εκτός από τη Χριστιανοσύνη, αναπαριστούσε τη συνέχεια της ελληνικής κοσμοπολιτειακής οικουμένης και διακυβέρνησης. Σε αυτό το άρθρο θα προσπαθήσω να διαφωτίσω κάπως τη σημασία του θέματος αυτού ως αφετηρία για τις νεότερες κινήσεις του Τουρκισμού για πολιτική κυριαρχία και ηγεμονία επί των λαών της ευρύτερης περιοχής.

Της δρ. Χίβα Παναχί*

1) Η άνοδος και ο σκοπός του σεκταριστικού κόμματος AKP (το Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης): Το ΑΚΠ από την αρχή της ανόδου του στην εξουσία, το 2003, ποτέ δεν έκρυψε τις διαθέσεις του ώστε να δημιουργήσει μια κοινωνικοπολιτική ατμόσφαιρα προς όφελός του με κάθε κόστος. Σε αυτό το πλαίσιο δε δίστασε να στοχεύσει ένα μικρό ποσοστό προοδευτικών Τούρκων που συνυπήρχαν κατά κάποιο τρόπο μέσα στους κόλπους της περίπλοκης πολιτισμικής και πολιτικής ατμόσφαιρας της Τουρκίας. Το πεδίο της γέννησης του σεκταριστικού τουρκικού Ισλάμ βρίσκεται στο ίδιο σημείο στο οποίο γεννήθηκε η νεότερη Τουρκία, δηλαδή το αποκαλούμενο κοσμικό κράτος το 1923 υπό την προεδρεία του Κεμάλ. Οι εκδηλώσεις εξτρεμιστικού πάθους αυτών των ημερών και οι μακροσκελέστατες αναφορές στις αποτυχίες ή τη μη ολοκλήρωση του εθνικού οράματος του Τουρκισμού-Οθωμανισμού από το στόμα του Ερντογάν μαρτυρούν και παραπέμπουν στην ιστορική στροφή των πολιτικών στη γείτονα χώρα μας. Η τουρκική πολιτική ελίτ, γνωρίζοντας τα επίπεδα του λαϊκισμού στη χώρα της από τη μια και με ποιους τρόπους το νέο σχέδιο θα γινόταν αποδεκτό, από την άλλη, απευθύνεται στις μάζες εκείνες που εμπνέονται από τον Ερντογάν. Έτσι ο Ερντογάν ως κεντρικό πρόσωπο της εκτέλεσης εξουσίας υλοποιεί το σχέδιο αυτό, και όλα τα ονομαζόμενα κενά του Τουρκισμού-Κεμαλισμού. Οπότε καθόλου τυχαίο δεν είναι που έχουν φυλακίσει χιλιάδες κόσμο, καθώς έχουν χαρακτηριστεί εχθροί του συστήματος. Και σαν να μην έφτανε αυτό, δημιούργησαν και έναν κατάλογο με ακατάλληλα βιβλία για τη διαπαιδαγώγηση του κοινού. Τα βιβλία αυτά είναι κορυφαία έργα αναφοράς της κριτικής σκέψης και λογοτεχνίας. Η νεο-οθωμανική πραγματικότητα γνωρίζει ότι η μάζα των παθιασμένων φανατικών πιστών Τούρκων θεωρεί μεγάλο αμάρτημα όλα όσα έπραξε ο Κεμάλ κατά του Ισλάμ δημιουργώντας το κοσμικό κράτος το 1923. Σε αυτήν την περίπτωση η τζαμιοποίηση της Αγιάς Σοφιάς θα χρησιμεύσει πολλαπλά ως πολιτικό, κοινωνικό και πολιτισμικό προϊόν προς εξαργύρωση πολιτικών και γεωστρατηγικών σκοπιμοτήτων των Τούρκων. Σε αυτήν την περίπτωση το κεντρικό πολιτικό πρόσωπο, δηλαδή ο Ερντογάν, και οι εξουσίες που έχει συγκεντρώσει στα χέρια του, με τη λαϊκιστική εκφορά του λόγου του, υποχρεούνται να προσηλυτίσουν τις μάζες αυτές στη νέα πολιτική. Οπότε η άλωση της Αγίας Σοφίας καθίσταται απόδειξη και εισιτήριο της βεβαιότητας για οικοδόμηση όλων αυτών που θα επακολουθήσουν.

2) Τα ψυχο-πνευματικά παραδείγματα του Ερντογάν: Ο Ερντογάν ανήκει σε μια οικογένεια Τσερκέζων Τούρκων που δεν ήταν από την Πόλη. Οπότε δεν είναι από τους σπουδαγμένους Τούρκους σε καμιά περίπτωση. Οι κοινωνικές παραστάσεις του και όλα όσα τον έχουν επηρεάσει ως προσωπικότητα περιστρέφονται γύρω από τον κόσμο του παρελθόντος των Οθωμανών και του τουρκικού Ισλάμ. Στο βάθος του μυαλού του οι Οθωμανοί πρέπει να μετατραπούν σε πρώτη δύναμη του κόσμου, και εδώ έρχεται και συνδέεται με το πνεύμα των Τούρκων εθνικιστών, για τους οποίους τα πάντα είναι τουρκικά, δηλαδή harika türkiye. Οι πρόεδροί του προέρχονται από τον χώρο που ευνοήθηκε τον περασμένο αιώνα από τη ναζιστική κίνηση. Αυτοί έχουν οργανώσει πολλές εκδηλώσεις που θυμίζουν κάτι από τον πολιτικό λόγο και τη δράση των ναζί. Αλλά ο Ερντογάν έχει την καρδιά και τον νου του στον Αμπντούλ Χαμίτ Β’, τον τελευταίο Σουλτάνο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας που ήταν φημισμένος με το παρατσούκλι “Κόκκινος Σουλτάνος”, αφού εξέδωσε φιρμάνι για τις γενοκτονίες των μη μουσουλμάνων, δηλαδή τη γενοκτονία των Αρμενίων, των Ελλήνων, των Κουρδών και των Ιζέντι και Ασσυρίων.

3) Οι ομοιότητες του Ερντογάν με τον Αμπντούλ Χαμίτ Β’ και τον Μουσταφά Κεμάλ: Ο Αμπντούλ Χαμίτ Β’ δημιούργησε το κοινοβούλιο και το σύνταγμα υπό την πίεση που δεχόταν τότε από την Ευρώπη, αλλά μόλις μπόρεσε διέλυσε το κοινοβούλιο και εξήγγειλε Mutlak hükümet, δηλαδή πήρε όλες τις εξουσίες στα χέρια του και κήρυξε μοναρχία-δεσποτεία. Ο Ερντογάν πήρε την εξουσία στα χέρια του με την υπόσχεση ότι θα κάνει κάτι καλύτερο, αλλά δημιουργεί όλες τις προϋποθέσεις εδώ και πολλά χρόνια για να γίνει ο Σουλτάνος της Νέας Οθωμανίας. Αποκήρυξε τα στελέχη του HDP ως επικίνδυνα για την ασφάλεια της χώρας και τα οδήγησε στις φυλακές. Επίσης εμβάθυνε πιο πολύ το χάος και την αδικία στη χώρα του. Έτσι με μια απίστευτη κίνηση βομβάρδισε τις κουρδικές περιοχές της ίδιας της Τουρκίας με το πρόσχημα της τρομοκρατίας που δέχεται από τους αντιστασιακούς Κούρδους. Με τον αδίστακτο αυτό τρόπο ξεπέρασε τις προσδοκίες της ελίτ του Τουρκισμού, τους υπέταξε όλους και έγινε ο απόλυτος πρόεδρος που όλα τα όργανα για το παραμικρό έχουν υποχρέωση να λογοδοτούν σε αυτόν και μόνο. Ο Αμπντούλ Χαμίτ Β’ ήταν κατά της Δύσης και θεωρούσε ότι το Ισλάμ “φτάνει”, και ο Ερντογάν το ίδιο ακριβώς πιστεύει. Ο Αμπντούλ Χαμίτ Β’ πίστευε ότι η διακυβέρνησή του δεν μπορούσε να συνυπάρχει με άλλες θρησκείες, διότι κατ’ αυτόν ήταν ασέβεια και προσβολή στον Αλλάχ ότι δεν είχαν καταφέρει να τους κάνουν όλους μουσουλμάνους. Επίσης ο Ερντογάν θεωρεί τον εαυτό του χαλίφη και τον νέο εκπρόσωπο του Θεού επί Γης. Ο Αμπντούλ Χαμίτ Β’ μισούσε τους Εβραίους και ο Ερντογάν επίσης. Και οι δυο τους θεωρούν ότι το Ισραήλ αποτελεί κατακτημένο τόπο, και οι δυο τους έχουν διατυπώσει σφοδρό πολιτικό λόγο κατά των Εβραίων. Το χαρακτηριστικό γράμμα του Αμπντούλ Χαμίτ Β΄ για τον δρ. Theodor Herzl: «Πείτε στον Χερζλ πως δε θα δώσω ούτε μια χούφτα χώμα της [μήπως της Παλαιστίνης;] Παλατινής, δεν είναι δικό μου έδαφος, είναι ιδιοκτησία της Ούμα (κοινότητας) των μουσουλμάνων κι όσο ζω δε θα αφήσω...» (Abdulhamid II. Encyclopedia Britannica. I: A-ak Bayes (15th ed.), Hoiberg, Dale H., ed. 2010 Chicago, IL: Encyclopedia Britannica Inc. p.22). Σε ένα παρόμοιο πράγμα πιστεύει και ο Ερντογάν... Πολλές φορές έχει δακρύσει για θύματα στη Γάζα και τις βιαιοπραγίες κατά των Παλαιστινίων. Ο Αμπντούλ Χαμίτ Β΄ και ο Ερντογάν δε θεωρούν σωστό η γυναίκα να ακολουθεί δυτικά πρότυπα και πρέπει να ντύνεται με δέουσα καλύπτρα και να υπακούει τον άντρα και να προσέχει μόνο το νοικοκυριό της.

Ο Ερντογάν επίσης έχει πανομοιότυπα χαρακτηριστικά με τον Κεμάλ στον τρόπο της διαχείρισης και εκτέλεσης της εξουσίας. Κι οι δυο είναι άκαρδοι, αδίστακτοι, με μια δόση εξυπνάδας και δημαγωγίας του κοινού. Ο Ερντογάν σαν τον Κεμάλ, με τρόμο και εξοντώσεις, χτίζει τις δομές της εξουσίας του ώστε να τον σέβονται από φόβο και να μην προβάλλουν αντίσταση. Ο Κεμάλ αφαίρεσε το κανονικό του όνομα “Μουσταφά” και το αντικατέστησε με το “Κεμάλ” που σημαίνει “τελειότητα”, δηλαδή τον ανώτερο δολοφόνο. Ο Arthur Balfour, ο Βρετανός συντηρητικός πολιτικός που υπηρέτησε ως πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου από το 1902 έως το 1905, έχει περιγράψει τον Κεμάλ ως «τον πιο τρομακτικό Τούρκο» (“Atatürk, Kemal”, Who's Who in the Twentieth Century, Oxford University Press, Books, Market House Books 2003).

Ο Ερντογάν επίσης θέλει να τον φωνάζουν χαλίφη, το ανώτατο αξίωμα ενός ατρόμητου άντρα για τον Αλλάχ, και έχει δηλώσει πολλές φορές ότι πρέπει να ξανα-υιοθετήσουν τον νόμο των εκτελέσεων για τους ανυπάκουους. Αυτά τα στοιχεία αποδεικνύουν την απόλυτη σύνδεση με τον Κεμάλ, αλλά επιθυμεί να ξεπεράσει την τρομακτική ιδιότητα και συνάντηση του Ναζισμού και δεσποτισμού.

4) Τι σημαίνει το “τζαμί” στο πολιτικό Ισλάμ: Το τζαμί είναι μια αραβική λέξη αλλά έχει αραμαϊκή προέλευση. Σημαίνει “συγκέντρωση”. Επίσης αξίζει να αναφέρουμε πως δεν έχει σχέση με τη Σαουδική Αραβία, δηλαδή το μέρος από το οποίο προέρχεται ο προφήτης των μουσουλμάνων. Αλλά ως μεταγενέστερο πολιτικό, θρησκευτικό και εκπαιδευτικό γεγονός, το τζαμί άρχισε να κατασκευάζεται επί των Αμπασιδών της Βαγδάτης που ήταν Πέρσες. Οι Αμπασίδες είχαν συνάψει γάμους με κάποιους Άραβες ώστε να ελέγχουν την εξουσία του μέλλοντος. Οπότε αντέγραψαν τον θεσμό της εκκλησίας από τον ελληνικό κόσμο. Ο σκοπός τότε ήταν να εκπαιδεύσουν τους άντρες όσο καλά μπορούσαν αλλά η κεντρική δυναστεία-εξουσία ενδιαφερόταν επίσης να τροφοδοτήσει τον κόσμο της με την κατάλληλη ιδεολογία και προπαγάνδα. Έτσι τα τζαμιά έγιναν θεσμοί. Για τους Τούρκους-Οθωμανούς το τζαμί είναι ένα μέρος για μάζεμα των μαζών-πολεμιστών των σουλτάνων και εκ νέου “μπάιατ” (bay’ah), δηλαδή όρκος πίστης και πόλεμος για τα θελήματα του σουλτάνου. Η πολιτική επιμονή και εμμονή των Τούρκων αξιωματούχων στο πολιτικό Ισλάμ θα απασχολήσει τον κόσμο για αρκετά χρόνια στο μέλλον. Αλλά αξίζει να αναφερθεί πώς το ΑΚΠ δεν κυβερνά μόνο του, αν και επιδιώκει πόντους για την παράταξή του. Πολλοί γύρω από τον Ερντογάν ανήκουν στους σκληρούς Κεμαλικούς, ενώ έχουν επαναπροσδιορίσει τις θέσεις του Τουρκισμού στο πολιτικό Ισλάμ και τη θεοκρατία. Το γνωστό παράδειγμά τους είναι ο Μεβλούτ Τσαβούσογλου. Ο νυν υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας που ακολουθεί τα βήματα του Ahmet Davutoglu, αλλά κατά βάθος παραμένει πιστός στον prof. Fahir Armaoglu, ο οποίος πρότεινε και σχεδίασε τα Σεπτεμβριανά και τον διωγμό των Ελλήνων της πόλης το 1955.

Ως επίλογος

Οι σεκταριστές Τούρκοι-Οθωμανοί καμιά διαφορά δεν έχουν από τους Οθωμανούς Τούρκους. Διαπνέονται και οι δύο από συναισθήματα και πρακτικές μισαλλοδοξίας και άρνησης κάθε διαφορετικότητας θεωρώντας την κίνδυνο για την ύπαρξή τους. Αυτή τη φορά και σε μια νέα ιστορική φάση υλοποιούν ένα σχέδιο για τον μετασχηματισμό της εξουσίας με καθαρά θεοκρατικό χαρακτήρα. Οι μάζες των Ισλαμιστών της Τουρκίας ή όπου αλλού απευθύνεται ο Ερντογάν θα έχουν υποχρέωση ως νέοι γενίτσαροι να πολεμούν για τους Τούρκους και αυτή η επίσημη θεοκρατία τύπου ISIS θα είναι άκρως επικίνδυνη για την ασφάλεια και τη σταθερότητα της Ελλάδος, της γειτονικής περιοχής και της ανθρωπότητας.



* Η δρ. Χίβα Παναχί είναι διδάκτορας Πολιτικών και Κοινωνικών Επιστημών του Παντείου Πανεπιστημίου (κατεύθυνση Γενικής Κοινωνιολογίας με επίκεντρο τη συγκριτική μελέτη των πολιτικών και πολιτισμικών συστημάτων της των γειτόνων χωρών του ελληνικού κόσμου). Επίσης είναι συγγραφέας-ποιήτρια διεθνώς αναγνωρισμένη για το έργο της, μέλος της ερευνητικής ομάδας Citizen TALES Commons. Την περίοδο αυτή ζει στη Νέα Υόρκη.
Related Posts with Thumbnails

Follow by Email