© ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ η αναδημοσίευση και αναπαραγωγή οποιωνδήποτε στοιχείων ή σημείων του e-περιοδικού μας, χωρίς γραπτή άδεια του υπεύθυνου π. Παναγιώτη Καποδίστρια (pakapodistrias@gmail.com), καθώς αποτελούν πνευματική ιδιοκτησία, προστατευόμενη από τον νόμο 2121/1993 και την Διεθνή Σύμβαση της Βέρνης, κυρωμένη από τον νόμο 100/1975.

Α Ν Α Γ Ν Ω Σ Τ Η Ρ Ι Ο

Τετάρτη, 6 Νοεμβρίου 2019

Διονύση Α. Ζήβα: ΙΟΝΙΑ ΝΗΣΙΑ 1959


Τεχνικά Χρονικά, Γενική Έκδοσις, τεύχ. 169-170 (1959) 3-84






Τρίτη, 5 Νοεμβρίου 2019

Διονύση Α. Ζήβα: ΟΙ ΚΑΛΥΒΕΣ ΤΗΣ ΖΑΚΥΝΘΟΥ


Τεχνικά Χρονικά, Μηνιαία έκδοσις, τεύχ. 3 (525), 1970, σσ. 143-148



Παρασκευή, 1 Νοεμβρίου 2019

Χρ. Μερκούρη - Β. Σαρρή: ΑΠΟΝΤΕΣ ΕΤΕΡΟΔΟΞΟΙ. Το Εγγλέζικο Κοιμητήριο στην πόλη της Ζακύνθου

Περιοδικό ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ, τεύχ. 127, Αύγουστος 2018, σσ. 60-77



Γιώργου Λέκκα: ΕΝΘΥΜΙΟ GUY SEBAG (νέο ποίημα)


Κουφονήσια, καλοκαίρι ’99.
Γαλάζιο σκαρί, γαλάζια νερά.
Αγκαλιά στην πλώρη κι οι τρεις –
η Ελένη, το παιδί μας μικρό και στη μέση εγώ.

Κοιτώ το ενθύμιο που άφησες πίσω σου –
όχι τόσο άλλη μια φωτογραφική αποτύπωση
όσο το βλέμμα σου που μας κοιτάει όλους μαζί
τρυφερά μες απ’ την κάμερα.

Ενθύμιο, το ίχνος της ζωής μας στη ζωή των άλλων –
 ένα μας βλέμμα, μια αγκαλιά, ένα φιλί, ένα παιδί –
όμοια όπως τούτες οι γραμμές δεν είναι ποίημα
προτού να γίνουνε κομμάτι της ζωής του αναγνώστη τους.

28.10.19

[Ο Πρωτοπρεσβύτερος Δρ. Γεώργιος Λέκκας είναι κληρικός της Ιεράς Μητροπόλεως Βελγίου.]

Πέμπτη, 31 Οκτωβρίου 2019

Ποιος θα σταθεί αγεωμέτρητος, επιτρέποντας μια βέβηλη ματιά στην ιστορία του Κόσμου;

Αφορμές από ένα πρόσφατο ταξίδι στην Πολωνία



Γράφει ο ΤΑΚΗΣ ΚΕΦΑΛΛΗΝΟΣ




Τρίτη, 29 Οκτωβρίου 2019

Για το βιβλίο του Νίκου Κατσαλίδα “Περί ομονοίας και άλλων δαιμονίων” (εκδ. Νίκας, 2018)



Γράφει η ΑΝΘΟΥΛΑ ΔΑΝΙΗΛ

Ο Νίκος Κατσαλίδας έγραψε το Περί ομονοίας και άλλων δαιμονίων, το δεύτερο μυθιστόρημά του, το οποίο κατά τον Μένη Κουμανταρέα θυμίζει στη δομή «Κάφκα, Κούντερα, Άντριτς, Μυριβήλη και Κανταρέ» και όλα «τυλιγμένα και δομημένα με μια πλούσια γλώσσα με πολλές μυστικές αρετές που σε βγαζει σε έναν αρχαίο, αέναο όπως και σε ένα μοντέρνο κόσμο, από τη διασταύρωση της ηπειρώτικης ντοπιολαλιάς και της επίσημης και γλαφυρής καλλιεργημένης γλώσσας».
     Θα πρόσθετα την ενσωμάτωση της ηθογραφίας του γενέθλιου τόπου στην αστική, σήμερα, ζωή του, τα ήθη και τα έθιμα, τα στοιχεία της λαϊκής ζωής, τα μνημεία, τα ονόματα πόλεων, χωριών, ποταμών, βουνών, όλα ορόσημα και ιστορικοί οδοδείκτες, δοσμένα με μια αφήγηση δραματικά παραστατική, περιγραφή ρεαλιστική και γλώσσα οικεία, απλή αλλά και υπαινικτική.
     Το Περί ομονοίας και άλλων δαιμονίων είναι η εικοστή πέμπτη έκδοση, μετά από είκοσι δύο ποιητικές συλλογές και έναν τόμο διηγημάτων. Είναι το αποτέλεσμα πολλων χρόνων δουλειάς, σπορά που καρποφόρησε αξιοποιώντας όλα όσα είδε και έμαθε, ο συγγραφέας, όλα όσα ένιωσε, βίωσε, τον σημάδεψαν και τον διαμόρφωσαν, πάνω στα ορεινά χωριά της πατρίδας του, της Βορείου Ηπείρου, την οποία τα καπρίτσια της ιστορίας και τα συμφέροντα των μεγάλων κράτησαν έξω από τα ελληνικά σύνορα, εκεί που γράφτηκε το έπος του Σαράντα, «από Χειμάρα ως Τεπελένι», όπως γράφει και ο Οδυσσέας Ελύτης στο Άξιον Εστί.
     Ο Νίκος Κατσαλίδας έχει τις πατρογονικές του ρίζες στην Άνω Λεσινίτσα του Θεολόγου των Αγίων Σαράντα, που τα δαιμόνια της ιστορικής της μοίρας τής έταξαν να βρίσκεται από την άλλη μεριά των ελληνικών συνόρων, εμείς να την λέμε Βόρεια Ήπειρο και οι Άλλοι Αλβανία.
     Εκεί, στην βόρεια Ήπειρο ή Νότια Αλβανία, στα Τίρανα, ο Νίκος Κατσαλίδας έκανε ανώτατες φιλολογικές σπουδές, έγραψε ποιήματα, πεζά, δοκίμια, μετέφρασε σαράντα πέντε Έλληνες ποιητές και πεζογράφους στην αλβανική γλώσσα, ενώ τα δικά του έργα έχουν και εκείνα βρει τη θέση τους στην αγγλική, γαλλική, ιταλική, γερμανική, βουλγαρική, ρουμανική και ισπανική γλώσσα. Την ελληνική του καταγωγή υποστήριξε μέσα από την ίδρυση της Δημοκρατικής Ένωσης της Εθνικής Ελληνικής Μειονότητας «Ομόνοια». Ως υπουργός Επικρατείας παρά των πρωθυπουργώ, 2001-2002, υπηρέτησε τα Ανθρώπινα Δικαιώματα στην Αλβανία και το 2004-2008 διετέλεσε διπλωμάτης, Μορφωτικός Σύμβουλος στην Αλβανική Πρεσβεία στην Αθήνα.
     Βραβεύτηκε με το βαλκανικό βραβείο «Αίμος» το 2001 και, το 2002, με την «Ασημένια Πένα» από το Υπουργείο Πολιτισμού της Αλβανίας για τη μετάφραση του Άξιον Εστί του Οδυσσέα Ελύτη στην αλβανική γλώσσα. Το 2012 παρασημοφορήθηκε από τον Πρόεδρο της Αλβανικής Δημοκρατίας με το Ανώτατο Μετάλλιο της Τάξης των Γραμμάτων «Μεγάλος Καλλιτέχνης».
     Το βιογραφικό αυτό, που είναι σύντομο και ας φαίνεται ανεπτυγμένο, συνιστά την είσοδο στο μυθιστόρημά του, το οποίο πηγάζει από την αλήθεια της ζωής του και από την άγνωστη ιστορία που καταγράφει η πένα ενός πεζογράφου αλλά δεν περιλαμβάνει η επίσημη ιστορία. Κι όμως τα βουνά σηκώνουν οι λαοί στον ώμο τους και πάνω τους η μνήμη καίει και η ουσία αυτού του στίχου βρίσκεται στη ρίζα της μυθοπλασίας που έρχεται να αποδώσει τα πραγματικά γεγονότα, να κάνει τις γέφυρες όπου χρειάζεται για να γίνει κατανοητή η α-νοησία ή καλύτερα το έγκλημα της ιστορίας.
     Και η ιστορία αρχίζει εκεί ψηλά, στα «ανεμοδαρμένα Ριζοβούνια, όπου πάει να μαλακώσει το ξερόχορτο και να χλοΐσει η μαύρη γη, κι ακόμα αλωνίζει με βαριές αρβύλες στα σελώματα ο ηγεμόνας Χάρος» εκεί «έπεσε θανατικό και πάει να χαλάσει ο κόσμος». Εκεί ήρωας του έργου και αφηγητής της προσωπικής του ιστορίας θα γίνει ο Μάμης Μάστορας ο «σφριγηλός μεσήλικας που έστυβε την πέτρα» και έφυγε από τα «κατατόπια της ζωής» από μια μικρή αγκίδα που κάθισε στο λαιμό και προσχωρώντας στα ενδότερα, τρυπώνοντας, ριζώνοντας φώλιασε στα εντόσθια και του ετοίμασε την οδό του θανάτου. Το τρομαχτικό κομπογιαννίτικο τελετουργικό, με του τράγου την προβιά που φόρεσε κατάσαρκα, δεν έκανε τίποτα και έτσι έφτασε στο νοσοκομείο Ιωαννίνων για την επέμβαση, με τον Χάρο να γυροφέρνει στο χειρουργείο για να παραλάβει αυτό που του οφειλόταν.

Είναι εκπληκτική η ποικιλία των μεταμορφώσεων που παίρνει εκείνη η αγκίδα στα μάτια των γιατρών μέσα από την αφήγηση του Κατσαλίδα: «μια βαριά σκιά, ίσια με μύτη οδοντογλυφίδας, μια κουκκίδα σαν λεπτεπίλεπτη ουρίτσα νεογέννητου ποντικού ή σαν λυγισμένο ράμφος κοκκινολαίμη σε μικρογραφία», με απλά λόγια «ένα τρίμμα κοκαλάκι». Τι κοκκαλάκι. Κοτζάμ κόκκαλο είχε καταπιεί κάποτε, αλλά του το έβγαλαν στο Αργυρόκαστρο. Λες να ήταν εκείνο; Να άφησε απομεινάρι; Και από το τρίμμα εκείνο αρχίζει η μεγάλη αφήγηση. Όλο το σόι γύρω, η ηπατίτιδα όλων των συγγενών, ο αγώνας για την επιβίωση, η ξενιτιά, τα άπειρα κοκκαλάκια, της ζωής φουρτούνες και δυσκολίες, της «ψυχής κηλίδες», ιστορίες, τραγούδια, μαρτύρια, θάνατοι, πάθη, πένθη, γάμοι, κηδείες και πρόσωπα που εναλλάσσονται στην αφήγηση, ο ένας προβάλλοντας από τα λόγια του άλλου.
     Και η ιστορία βαθαίνει στα παλιά, όπως και το κοκκαλάκι στα εντόσθια του Μάμη, όπου, όπως δείχνουν οι ακτινογραφίες το κοκκαλάκι και σπλάχνα έχουν γίνει ένα. Κι έρχονται όλα στο φωςˑ παλιές ιστορίες, στημένες δίκες, ψευδομαρτυρίες ανθρώπων για να σώσουν τη ζωή τους, εξορίες, ψόγοι και έπαινοι, ίντριγκες, σπιουνιέςˑ όλο το υφαντό της αράχνης για να τυλίξουν τους απελπισμένους που, βάζοντας τη συνείδησή τους στην άκρη, νομίζουν πως θα γλιτώσουν τη ζωή τους αλλά δεν ησυχάζει η ψυχή τους. Ένας φριχτός εμφύλιος, τραγικές σκηνές εκδίκησης, άδικης τιμωρίας, και ο ίσκιος του προπάτορα Φιλήμονα που τριγυρνάει στο σπίτι και τρίζουν τα πατώματα.
     Δραματική ακούγεται η αφήση του μπάρμπα Βαγγέλη: «Εγώ που τράβηξα για τον Ελληνισμό τόσες φυλακές και τόσες εξορίες και που τώρα στα γεράματα έφτασα να κοιμάμαι σε μια παράγκα, ποτέ μου δεν θα πάω στην Ελλάδα … Όχι, όχι, η Ελλάδα πρέπει να ’ρθει να με βρει. Εγώ είμαι η ζωντανή Ελλάδα. Πάνω στο πληγιασμένο κουφάρι μου πατούσαν, χοροπηδούσαν και με μαραζώνανε, μόνο επειδή ήμουν Έλληνας και αγαπούσα την Ελλάδα… Εγώ ό,τι έκανα το ’κανα για την πατρίδα…». Έτσι, σαν να ακούμε εκείνη τη γυναίκα διά στόματος Στρατηγού Μακρυγιάννη να αναρωτιέται: «Γιατί τα τραβήξαμε όλα αυτά; Γι’ αυτήνη την πατρίδα. Και τώρα δικαιοσύνη δε βρίσκομε από κανέναν. Όλο δόλο και απάτη». Και δεν είναι η μόνη αφήγηση αυτή. Όλο το βιβλίο είναι ένα μαρτυρολόγιο. Και στα δώδεκα συγκλονιστικά κεφάλαιά του.
     Έτσι, το μικρό κοκκαλάκι στα σωθικά του Μάμη δεν ήταν τελικά ένα κοκκαλάκι από το κρέας που έφαγε λαίμαργα, αλλά είναι ο καημός για όλα όσα έχει περάσει και στοιβάχτηκε στα μαυρισμένα από τη γάγγραινα του κακού σωθικά του. Η αδικία από τον γείτονα που τον σπιούνεψε, ο ξάδελφος ο Σταύρος που βρέθηκε πνιγμένος στον Σιμόει (γραμμένος έτσι στην αρχαία του γραφή), ο Νικόλας γκρεμισμένος «παγωμένος πίσω από τα φαράγγια του Αγίου Κοσμά», η γυναίκα που είδε με τα μάτια της το σκοτωμό των δικών της και προσπαθεί να μεταφέρει τα πτώματα στο ποτάμι. Δεν έχει τέλος το κακό. Το βιβλίο τελειώνει με τον «Εσπερινό» και το τρισάγιο της ομόνοιας που διώχνει του λύκους που ουρλιάζουν για τα χαμένα προνόμιά τους πάνω στα ξεσκισμένα πτώματα των νεκρών.

Ο Νίκος Κατσαλίδας καταγράφει όλη τη φρίκη που έζησε και γνώρισε και χώνεψε, με αφορμή ένα τόσο δα μικρό κοκκαλάκι που, σαν τη σαΐτα στον αργαλειό, ταξίδεψε στο χρόνο από όπου ανέσυρε σελίδες που χάνονται μέσα στην ισοπεδωτική αφήγηση της επίσημης ιστορίας. Έγινε ο κήνσορας που δείχνει στην οθόνη του υπολογιστή τη λέξη και οδηγεί τη σκέψη. Και έτσι τράβηξε από τα βάθη του χρόνου τις ίνες των παθών του κειμένου του, κάνοντας το χρέος του στον τόπο του και στη γενιά του, δικαιώνοντας τις σπουδές, τους τίτλους και τις τιμές που του επιδαψίλευσε η ζωή.
     Τέλος, το εξώφυλλο του βιβλίου κοσμεί το έργο του Γιάννη Στεφανάκι, «Καταιγίδα στη Γρηγοριά», σαν εικαστικό ανάλογο του συμπυκνωμένου όλου σε μια εικόνα.


Τρίτη, 15 Οκτωβρίου 2019

Η προσφορά της πρώτης γενιάς Μεταναστών στην ζωή της Αυστραλίας

Διάλεξη της λογοτέχνιδος ΔΙΟΝΥΣΙΑΣ ΜΟΥΣΟΥΡΑ στη Μελβούρνη, 13 Οκτωβρίου 2019




Σάββατο, 12 Οκτωβρίου 2019

Τιμή στον Γιάννη Μόραλη | A tribute to Yannis Moralis


Τίτλος: «Τιμή στον Γιάννη Μόραλη»
Επιμέλεια: Άννυ Μάλαμα
Είδος: Εικαστικό Λεύκωμα
Έκδοση: Εθνική Πινακοθήκη – Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτσου
Άδεια διανομής: Ελεύθερη διάθεση
ISBN 978-960-7791-49-8
Σελίδες: 288  //  Έτος έκδοσης: 2011


H Εθνική Πινακοθήκη-Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτσου τιμά τον αείμνηστο Δάσκαλο, τον ευπατρίδη που έφυγε από τη ζωή σεμνά και αθόρυβα, όπως έζησε, τις παραμονές των Χριστουγέννων του 2009. Η ακέραιη προσωπικότητα του Γιάννη Μόραλη, το ήθος, το έργο, η ανεκτίμητη διδακτική προσφορά του στη Σχολή Καλών Τεχνών, η παιδαγωγική του βλέμματος, που άσκησε σε όλους τους Έλληνες, άφησαν την ανεξίτηλη σφραγίδα τους όχι μόνο στην ιστορία της σύγχρονης ελληνικής τέχνης αλλά και στην ίδια τη ζωή μας.

Η έκθεση που αφιερώνεται στον καλλιτέχνη έχει ως κεντρικό άξονα τη μεγάλη δωρεά του προς το μουσείο και περιλαμβάνει ζωγραφικά έργα, σχέδια και χαρακτικά που καλύπτουν την περίοδο από το 1930 έως τα μέσα της δεκαετίας του 1980. Τα έργα των συλλογών της Εθνικής Πινακοθήκης συμπληρώνονται με μια σειρά από πίνακες της τελευταίας δημιουργικής περιόδου του ζωγράφου που προέρχονται από ιδιωτικές συλλογές. Έτσι, ο επισκέπτης της έκθεσης μπορεί να αποκτήσει μια εποπτική εικόνα της εξελικτικής πορείας ολόκληρου του έργου του.

Δευτέρα, 7 Οκτωβρίου 2019

Του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου Τιμής & Μνήμης Χάριν για τα 400 χρόνια από τον θάνατό του


Κείμενα – Γενική Επιμέλεια: Μαρίνα Λαμπράκη-Πλάκα 
Εικαστικό Λεύκωμα 
 Έκδοση: Εθνική Πινακοθήκη – Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτσου


Κυριακή, 6 Οκτωβρίου 2019

Στο «Κίτρινο υποβρύχιο» ανασύρονται μνήμες που γίνονται η χειροπιαστή όψη των πραγμάτων

Ομιλία του ΤΑΚΗ ΚΕΦΑΛΛΗΝΟΥ, για βιβλίο «Το ΚΙΤΡΙΝΟ ΥΠΟΒΡΥΧΙΟ» της Σεμίνας Διγενή, στις 28-09-2019, στον «Κόκκινο Βράχο» Ζακύνθου




Τρίτη, 1 Οκτωβρίου 2019

Γιώργου Λέκκα: ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΔΙΑΣΤΡΟΦΗ (νέο ποίημα)


Αν μη τι άλλο, σ’ όλους τους τόπους
έχω μια δέντρινη αγάπη ν’ αγκαλιάσω.
Ζωή, δύσμορφος που είμαι γιατί δεν σου μοιάζω.
Φτιαχτήκαμε αποκλειστικά για ν’ αγαπάμε
κι από μια καθαρά γενετική διαστροφή
ζούμε συνήθως για να μας αγαπάνε.

Τι ευτυχία να ζεις για ν’ αγαπάς.
Τι δυστυχία να ζεις για ν’ αγαπιέσαι.

29.9.19

[Ο Πρωτοπρεσβύτερος Δρ. Γεώργιος Λέκκας είναι άμισθος κληρικός της Ιεράς Μητροπόλεως Δημητριάδος. Ζει και εργάζεται στις Βρυξέλλες. Διακονεί ιερατικά στην Ιερά Μητρόπολη Βελγίου.]

Δευτέρα, 16 Σεπτεμβρίου 2019

Τάκη Κεφαλληνού: ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΜΙΑΣ ΤΕΛΕΤΗΣ (ποίημα)


Στην Κατερίνα Δεμέτη, 
ως ανάπλαση της ανάμνησης 
μιας τελετής

                                                                 του τάκη κεφαλληνού

Μνημονεύοντας  εγώ Λόρκα: 
… ανηφορίζω την κόψη του χιονιού!
Όμως και εσύ οδοιπορώντας, 
στη βαθιά γενέθλια γη: 
                                        ιδεοληψίες ξορκίζεις
                                        ρόλους αναθήματα
                                        παγιδευτές ονείρων.
Άραγε,
θα πηγαίναμε στην άλλη άκρη του κόσμου, αν ήταν να δούμε       
από κοντά μια όμορφη πράσινη πέτρα;

Καλή τύχη  Κατερίνα, όταν ζητάς
                               τη νομοτέλεια μιας ακριβής ζωής.
  
Αυτής που οφείλει να της χρωστάει χάριτες                                      
                                                                            η  ευτυχία! 

 Σεπτέμβρης του 2019

[Εικαστικό σχόλιο: Μαρκ Σαγκάλ]    
  

Τρίτη, 3 Σεπτεμβρίου 2019

Γιώργου Λέκκα: ΕΛΠΙΖΩ ΑΚΟΜΑ (νέο ποίημα)


Κάνεις το λάθος να τραβήξεις λίγο
το κάλυμμα της ομορφιάς κι όλα από κάτω
σκοτεινή κι αποτρόπαια ύλη.
Πόσοι τόνοι δυσώδους βρωμιάς
για μόλις μια χούφτα κάλπικη αγάπη.
Κι αν όλη μας η ζωή δεν είναι παρά
- λιγότερο ή περισσότερο αποτελεσματικές-
χειρονομίες ναυαγών προς το καράβι
που πλέει πάντα στ’ ανοιχτά φωταγωγημένο;
Κάθε μέρα σβήνω κι ένα κεράκι
μα όσο αντέχει η μορφή μου
να γράφει επάνω στο σεντόνι του κόσμου
ελπίζω ακόμα.

29.8.19

[Ο Πρωτοπρεσβύτερος Δρ. Γεώργιος Λέκκας είναι άμισθος κληρικός της Ιεράς Μητροπόλεως Δημητριάδος. Ζει και εργάζεται στις Βρυξέλλες. Διακονεί ιερατικά στην Ιερά Μητρόπολη Βελγίου.]

Εικαστικό σχόλιο: Γιώργος Βακαλό

Παρασκευή, 2 Αυγούστου 2019

Γιώργου Λέκκα: ΚΥΚΛΑΔΕΣ (νέο ποίημα)


Μνήμη Οδυσσέα Ελύτη ΙΙ

Με πράσινο ο Θεός έφτιαξε δέντρα
θάμνους κι αναρριχώμενα φυτά
με το λευκό κυβένια σπίτια
άγονες χαμηλές στεριές με το καφέ
θαλασσινό νερό με σκούρο μπλε
και με γαλάζιο ανοιχτό τον ουρανό του.
Ύστερα, τ’ ανάμειξε όλα τούτα
με μία φόρμουλα δική του
κι έκανε δώρο στους ανθρώπους
τις Κυκλάδες. 

   - Στεριές που επιπλέουν σταθερά
     σε κυανόχρωμα νερά, η χώρα μου.
   - Στεριές που ευδοκιμούν σε μια στρωτή
     μπλε πεδιάδα από νερό, η χώρα σου.

Ηρακλειά / Δονούσα / Αμοργός, Ιούλιος 2019

[Ο Πρωτοπρεσβύτερος Δρ. Γεώργιος Λέκκας είναι κληρικός της Ιεράς Μητροπόλεως Δημητριάδος. Ζει και εργάζεται στις Βρυξέλλες. Διακονεί ιερατικά στην Ιερά Μητρόπολη Βελγίου.]

*   *   *

The Cyclades

for Odysseas Elytis

It was green God used for the trees
the bushes and clambering plants
with the cubed white houses
for barren lands, midbrown
for the sea, ultramarine
but azure for His heaven.
Later, He mingled these all
by a formula of his own
and gifted humankind
with the Cyclades.

Lands that float steady

on turquoise waters - my homeland! 
Earths flourishing in a level
blue plain of water – thy homeland also!

George Lekkas
Heraklia – Donoussa – Amorgos 2019
tr Richard Witt


Δευτέρα, 29 Ιουλίου 2019

π. Κων. Καλλιανός: ΔΕΚΑΠΕΝΤΑΥΓΟΥΣΤΙΑΤΙΚΟΙ ΑΝΑΒΑΘΜΟΙ ΕΝΟΣ ΑΛΛΟΥ ΣΤΟΧΑΣΜΟΥ

Σχέδιο γιορτινὸ γιὰ τὸ Θερινὸ τὸ Πάσχα


Ἀνοίγει δρόμους στὴν ὀμορφιὰ τὴν αὐγουστιάτικη ὁ Θεός, δρόμους μοναδικούς καὶ ἀπέραντα φωτεινούς, γιὰ νὰ δώσει στὸν καθένα τὴ δυνατότητα νὰ βιώσει, ὅσο γίνεται καλύτερα, τό, «Αὔγουστε, καλέ μου μήνα, νἄσουν δυὸ φορὲς τὸ χρόνο». Εὐχὴ καὶ κληρονομιὰ τῶν πατέρων μας, ἀκόμα καὶ σήμερα, ὅπου «αἱ ἡμέραι πονηροὶ εἰσι» (Ἐφ. 5, 16). Βλέπεις, μέσα στὸ θεῖο φῶς ποὺ ἀνοίγεται στὸ κάθε αὐγουστιάτικο πρωϊνό, λίγο πρὶν νὰ σαλέψει τὸ νερὸ τῆς θάλασσας τὸ μελτέμι  καὶ τὸ ρυτιδιάσει,  ἤ τὸ στολίσει μὲ πάμπολλους γαλανόλευκους κυματισμούς, λὲς κι εἶναι σκόρπια ἄνθη γιασεμιοῦ, ἀνασταίνεται ἡ ψυχή... 

Αὐτὸ τὸ θεῖο φῶς, λοιπόν, τὸ φῶς τῆς Δημιουργίας εἶναι ποὺ αἰσιοδοξεῖ τὴν κάθε φιλότιμη ψυχή, τὴν καθρεφτίζει μέσα στὸ ἀπέραντο γαλάζιο ποὺ στέκει ἀκίνητο κι ἑτοιμάζεται νὰ δεχτεῖ τὶς πρῶτες ἀκτῖνες, τὶς ἡλιακές, γιὰ νὰ τονιστοῦν περισσότερο οἱ εὐθεῖες καὶ τεθλασμένες γραμμὲς που ὁρίζουν τὰ σύνορα τῆς στεριᾶς μὲ τὴ θάλασσα. 

Καὶ σιμὰ σὲ ὅλ᾿ αὐτὰ νὰ προσμετροῦν κι οἱ ἄνθρωποι, αὐτὰ τὰ ἄλλα τοπία ποὺ ἐπισκεπτόμαστε στὶς διακοπές μας, καὶ τὰ χαρτογραφοῦμε μὲ περίσσια ὑπομονή, μὲ διάθεση μαθητείας, μὲ προοπτικὴ σχέσης: Σχέσης πρωτίστως γνωριμίας κι ὕστερα φιλίας, ὥστε νὰ τὰ γνωρίσουμε καλύτερα. Νὰ  τὰ γνωρίσουσουμε ὡς χαρακτῆρες, συμπεριφορές, ἱστορικὲς διαδρομὲς μέσα στὸ χρόνο, μέσα στὴ ζωή. 

Γιατὶ ὁ κάθε ἄνθρωπος εἶναι ἕνα τετράδιο, ποὺ ἀνοίγει μὲ τὴ γέννησή του καὶ σφαλίζει μὲ τὴν κοίμησή του, τὴν ἀναχώρησή του δηλαδή, ἀπὸ τὸν κόσμο αὐτόν. Κι ἔχει στ᾿ ἀλήθεια τόση συγκίνηση αὐτὴ ἡ ἐπίσκεψη σὲ τοπία καὶ ἀνθρώπους!!! Γιατὶ ἀνασαίνει κανεὶς τὴν εὐωδιὰ τῆς ἐπι-κοινωνίας, ποὺ τοῦ χαρίζεται ἀπὸ τὸ Θεὸ σὲ μέρες σημαδιακές, μέρες τοῦ Αὐγούστου, ἱερὲς μέρες, ποὺ τὶς πασπαλίζει μὲ εὐλογία ἡ Χάρη Της. Ἐπειδὴ μέσα στὴν ὅλη περιπέτειά μας Ἐκείνη εἶναι ποὺ χαρίζει τὴ βακτηρία Της, ὥστε νὰ σταθοῦμε ὄρθιοι, νὰ μᾶς χαριστεῖ ὁ (θεῖος) φωτισμός, νὰ μᾶς δωρηθεῖ ἡ εὐαισθησία, ὥστε νὰ (ξανα)δοῦμε τὸν Κόσμο, τὴν Δημιουργία ὁλάκερη δοσμένη ἀπὸ τὰ χέρια τοῦ Θεοῦ «καλή λίαν» (Γεν. 1, 31). 

Αὐτὴν τὴν τρυφερότητα, λοιπόν, μᾶς κομίζει ὁ ἱ. Δεκαπενταύγουστος ποὺ εἰσοδεύει στὴ ζωή μας κι ἐφέτος μὲ τὶς πρεσβεῖες Της.  

Κι ἐμεῖς, ὅπου κι ἄν βρισκόμαστε, στὶς διακοπὲς ἤ στὴν πόλη, ὅταν στὰ πολύχρωμα καὶ τὸσο ἐράσμια θερινὰ δειλινὰ ἀκοῦμε τὴν καμπάνα νὰ μᾶς καλεῖ γιὰ ἑόρτιο σύναξη στὸ ναό. Ἑόρτιο, γιατὶ θὰ τιμήσουμε τὴν Χάρη Της μὲ τοὺς καθημερινοὺς ἱκέσιους ὕμνους τῶν ποιητικῶν Παρακλήσεων. Αὐτῶν τῶν ψυχοθεραπευτικῶν λόγων, ποὺ ἀναπαύουν τὴν ψυχή, τὴ δροσίζουν,  τὴ χαριτώνουν, ἀλλὰ καὶ συγκινοῦν. Γιατὶ εἶναι λόγοι, ποὺ ἔχουν καμινευτεῖ στὸ πνευματικὸ ἐργαστήριο θεοτίμητων καὶ θεοφώτιστων δημιουργῶν, οἱ ὁποῖοι κι «ἀναξίᾳ χειρὶ» ὑφαίνουν ὕμνους.  Ὅπως,

«Ἱκετεύω , Παρθένε, τὸν ψυχικὸν τάραχον
καὶ τῆς ἀθυμίας τὴν ζάλην διασκεδάσαι μου...»

****

«Ο ἐλπίδα καὶ στήριγμα, 
καὶ τῆς σωτηρίας τεῖχος ἀκράδαντον, 
κεκτημένοι σε, Πανύμνητε, 
δυσχερείας πάσης ἐκλυτρούμεθα...»

****

«Λύσον τὴν ἀχλὺν 
τῶν πταισμάτων μου, Θεόνυμφε...»

****

«Ἴασαι, ἁγνή, τῶν παθῶν μου
Τὴν ἀσθένειαν...» 

Καὶ ἄλλα πολλὰ ἀκόμα, ποὺ τὸ ἀνεξάντλητο μεταλεῖο τῶν δύο Παρακλητικῶν Κανόνων, ποὺ ἐναλλὰξ ψάλλουμε γιὰ δεκαπέντε περίπου ἡμέρες, δαψιλῶς μᾶς χαρίζει:  Πρόσφορα, λές ὅτι εἶναι, ἁγιασμένα πρόσφορα, ποὺ μοιράζονται στὸυς πιστοὺς ὡς εὐλογία... Κι ἀπὸ αὐτὴ τὴ Μάνα ἡ εὐλογία καὶ προσφορά, πρέπει νὰ ξέρουμε πὼς εἶναι καὶ μοναδική, ἀλλὰ καὶ ἡ πλέον ἰδανική.

Καλὸ Δεκαπενταύγουστο, ἀδελφοὶ καὶ πατέρες.

π. κ. ν. κ. 

Τετάρτη, 3 Ιουλίου 2019

Γιώργου Λέκκα: ΣΤΟ ΚΟΙΜΗΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΜΑΛόΝ (νέο ποίημα)


Περπατώντας ανάμεσα στα μνήματα
κάποια στιγμή εξοικειώνεσαι αβίαστα
με τη γλώσσα που συνεννοούνται οι πεθαμένοι.
Άραγε όσοι απέτυχαν να μονιάσουν ως ζωντανοί
θα ’χουν μια δεύτερη ευκαιρία ως πεθαμένοι;
N’ αγκάλιαζα όλους μαζί τους νεκρούς
να τους ψιθύριζα στ’ αυτί λόγια γλυκά
και να τους έκλαιγα με λυγμούς όσο να φιλιώσουν·
γιατί αντίθετα με μας τους ζωντανούς
σ’ όλες τις γλώσσες καταλαβαίνουν οι πεθαμένοι.

Namur - Commune de Malonne, 16.6.2019

[Ο Πρωτοπρεσβύτερος Δρ. Γεώργιος Λέκκας είναι άμισθος κληρικός της Ιεράς Μητροπόλεως Δημητριάδος. Ζει και εργάζεται στις Βρυξέλλες. Διακονεί ιερατικά στην Ιερά Μητρόπολη Βελγίου.] 

Photo, Olivier BERTEN, 27.5.2013. Πηγή:κλικ ΕΔΩ

Κυριακή, 30 Ιουνίου 2019

Σάββατο, 29 Ιουνίου 2019

Παρασκευή, 28 Ιουνίου 2019

Πέμπτη, 27 Ιουνίου 2019

Τετάρτη, 26 Ιουνίου 2019

Κυριακή, 2 Ιουνίου 2019

Γιώργου Λέκκα: ΑΝ ΗΜΟΥΝ ΑΛΛΟΣ (νέο ποίημα) | Georgios Lekkas: IF I WERE SOMEONE ELSE (new poem)


Αν ήμουν άλλος
θα 'χα ζητήσει
τα δυο σου χέρια
να τα κρατήσω τρυφερά
για να σου πω
την «καλησπέρα».
Αν ήμουν άλλος
θα 'χα φιλήσει
στα δυο σου μάτια
όλα τα μάτια
π’ αγάπησα κάποτε
έστω και λίγο
και τώρα ούτε
που τα θυμάμαι.
Αν ήμουν άλλος
δεν θα 'χα αφήσει
ένα κομμάτι απ’ την ψυχή μου
σε κάθε τι αγαπημένο
ώστε να μένει μόνο τώρα
το τελευταίο της
για να σου δώσω.
Αν ήμουν άλλος
δεν θα θρηνούσα
προτού ακόμα να σε γνωρίσω
σα να χωρίσαμε
 κιόλας οριστικά
σήμερα βράδυ.
Κι αν ήμουν άλλος
δεν θα 'χα γράψει
αυτά τα λόγια
για σένα απόψε.

11.4.2019.

[Ο Πρωτοπρεσβύτερος Δρ. Γεώργιος Λέκκας είναι άμισθος κληρικός της Ιεράς Μητροπόλεως Δημητριάδος. Ζει και εργάζεται στις Βρυξέλλες. Διακονεί ιερατικά στην Ιερά Μητρόπολη Βελγίου.]


If I were someone else
I would have asked for
Your two arms
To grasp them tenderly
Before I say to you
“Good evening”.
If I were someone else
I would have kissed
In your two eyes
All eyes
I ever loved even a little –
None of which
I remember.
If I were someone else
I wouldn’t have left
A piece of my soul
In everything I loved
So all that is left
Is one small part
To give you now.
If I were someone else
I wouldn’t have mourned
Before I knew you
As if we were already
Apart for ever.
And if I were someone else
I wouldn’t have written
These words
For you tonight.

11.4.2019.

[Archpriest Dr. Georgios Lekkas belongs to the corps of clerics of the Holy Diocese of Dimitriada and Almiros as an unpaid cleric of the Greek Orthodox Church. He works in Brussels as Advisor of the Representation Office of the Church of Greece to the E.U.]


Εικαστικά σχόλια: Ζωγραφικά έργα Χρήστου Μποκόρου

Παρασκευή, 31 Μαΐου 2019

Νάνι Μπαλεστρίνι (+20.5.2019): FURIOSI (ενδεικτικό απόσπασμα από το έργο του)


Όταν φτάσαμε ολόκληρο το λιμάνι ήταν σε εμπόλεμη κατάσταση κιγκλιδώματα αστυνομία καραμπινιέροι παντού κατεβαίνουμε μας ρίχνουν μερικές πέτρες προσποιούμαστε ότι τους κάνουμε ντου εκείνοι το βάζουν στα πόδια ύστερα μας ανεβάζουν στο πλοίο πηγαίνουμε στη γέφυρα κι από κει βλέπαμε ολόκληρο το Κάλιαρι από ψηλά φωτισμένο και βλέπαμε όλα τα δρομάκια που οδηγούσαν στην παραλία μέχρι κάτω στο λιμάνι γεμάτα από αυτές τις ομάδες οπαδών της Κάλιαρι που κατηφόριζαν που ξεκινούσαν κατά ομάδες με τις πέτρες ενάντια στους καραμπινιέρους ουρλιάζοντας οι καραμπινιέροι τους επιτίθονταν και κάθε τόσο έπιαναν κάποιον και του έριχναν το ξύλο της αρκούδας εμείς χαλαροί εκεί πάνω στο καράβι ύστερα το καράβι σαλπάρει ρίχνουμε μια κόκκινη φωτοβολίδα εκεί ψηλά στον ουρανό πάνω από το Κάλιαρι και ύστερα ξαφνικά από τη γέφυρα της πρύμνης αφήσαμε να ξετυλιχτεί το πανό τους που έγραφε I FURIOSI το ανοίξαμε γυρισμένο ανάποδα στην πλώρη του πλοίου και ενώ το πλοίο απομακρύνονταν σιγά σιγά από το λιμάνι υψώθηκε ένα μανιασμένο ουρλιαχτό αααα που υψώνονταν από ολόκληρο το Κάλιαρι και εμείς αρχίσαμε να τραγουδάμε όλοι μαζί «Δεν υπάρχουν πια δεν υπάρχουν πια οι Furiosi δεν υπάρχουν πια».

[Οι περιπέτειες μιας παρέας οπαδών της Μίλαν τη δεκαετία του 80 υπό το ιδιαίτερο γλωσσικό ύφος του Μπαλεστρίνι Νάνι]

Μετάφραση: Αχιλλέας Καλαμάρας 
Έτος Έκδοσης: 2012 
Έτος Β Έκδοσης: 2018

Τετάρτη, 29 Μαΐου 2019

Οδυσσέα Ελύτη: ΘΑΝΑΤΟΣ ΚΑΙ ΑΝΑΣΤΑΣΙΣ ΤΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΠΑΛΑΙΟΛΟΓΟΥ [ποίηση]


Έτσι καθώς εστέκονταν      ορθός μπροστά στην Πύλη κι άπαρτος μες στη λύπη του

Μακριά του κόσμου που η ψυχή του γύρευε να λογαριάσει στο φάρδος Παραδείσου     Και σκληρός πιο κι απ' την πέτρα που, δεν τον είχανε κοιτάξει τρυφερά ποτέ -κάποτε τα στραβά δόντια του άσπριζαν παράξενα

Κι όπως περνούσε με το βλέμμα του λίγο πιο πάνω απ' τους ανθρώπους      κι έβγανε απ' όλους Έναν      που του χαμογελούσε, τον Αληθινόν που ο χάρος δεν τον έπιανε

Πρόσεχε να προφέρει καθαρά τη λέξη θάλασσα, έτσι που να γυαλίσουν μέσα της όλα τα δελφίνια      Κι η ερημιά πολλή που να χωρά ο Θεός κι η κάθε μια σταγόνα σταθερή στον ήλιο ν' ανεβαίνει

Νέος ακόμα είχε δει στους ώμους των μεγάλων τα χρυσά να λάμπουν και να φεύγουν      Και μια νύχτα θυμάται      σ' ώρα μεγάλης τρικυμίας βόγκηξε ο λαιμός του πόντου τόσο που θολώθη      μα δεν έστερξε να του σταθεί

Βαρύς ο κόσμος να τον ζήσεις όμως για λίγη περηφάνια το άξιζε.


 II

Θεέ μου και τώρα τι      Που 'χε με χίλιους να παλέψει     χώρια με τη μοναξιά του      ποιος     αυτός που 'ξερε μ' ένα λόγο του να δώσει ολάκερης της γης να ξεδιψάσει      τι

Που όλα του τα 'χαν πάρει      Και τα πέδιλά του τα σταυροδετά και το τρικράνι του το μυτερό και το τοιχιό που καβαλούσε κάθε απομεσήμερο να κρατάει τα γκέμια ενάντια στον καιρό σαν ζόρικο και πηδηχτό βαρκάκι

Και μια φούχτα λουίζα      που την είχε τρίψει στα μάγουλα ενός κοριτσιού μεσάνυχτα      να το φιλήσει      (πώς κουρναλίζαν τα νερά του φεγγαριού στα πέτρινα τα σκαλοπάτια τρεις γκρεμούς πάνω απ' τη θάλασσα...)

Μεσημέρι από νύχτα      Και μήτ' ένας πλάι του      Μονάχα οι λέξεις του οι πιστές που 'σμιγαν όλα τους τα χρώματα ν' αφήσουν μες στο χέρι του μια λόγχη από άσπρο φως

Και αντίκρυ      σ' όλο των τειχών το μάκρος      μυρμηκιά οι χυμένες μες στο γύψο κεφαλές όσο έπαιρνε το μάτι του

«Μεσημέρι από νύχτα - όλ' η ζωή μια λάμψη!»      φώναξε κι όρμησε μες στο σωρό      σύρνοντας πίσω του χρυσή γραμμή ατελεύτητη

Και αμέσως ένιωσε      ξεκινημένη από μακριά      η στερνή χλωμάδα να τον κυριεύει


 III

Τώρα      καθώς του ήλιου η φτερωτή, ολοένα γυρνούσε και πιο γρήγορα      οι αυλές βουτούσαν μέσα στο χειμώνα κι έβγαιναν πάλι κατακόκκινες απ' τα γεράνια

Κι οι μικροί δροσεροί τρούλοι όμοια μέδουσες γαλάζιες, έφταναν κάθε φορά και πιο ψηλά στ' ασήμια, που τα ψιλοδούλευε ο αγέρας γι' άλλων καιρών      πιο μακρινών      το εικόνισμα

Κόρες παρθένες      φέγγοντας η αγκαλιά τους ένα θερινό ξημέρωμα φρέσκα βαγιόφυλλα και της μυρσίνης της ξεριζωμένης των βυθών σταλάζοντας ιώδιο      τα κλωνάρια

Του 'φερναν      Ενώ κάτω απ' τα πόδια του άκουγε      στη μεγάλη καταβόθρα, να καταποντίζονται      πλώρες μαύρων καραβιών      τ' αρχαία και καπνισμένα ξύλα      όθε      με στυλωμένο μάτι ορθές ακόμη Θεομήτορες επιτιμούσανε

Αναποδογυρισμένα στις χωματερές αλόγατα      σωρός τα χτίσματα μικρά μεγάλα      θρουβαλιασμός και σκόνης άναμμα μες στον αέρα

Πάντοτε με μια λέξη μες στα δόντια του      άσπαστη      κειτάμενος

Αυτός 
ο τελευταίος Έλληνας!


[Οδυσσέας Ελύτης, Θάνατος και ανάστασις του Κωνσταντίνου Παλαιολόγου, από τα Άπαντα του ποιητή: Ποίηση, εκδ. Ίκαρος, Αθήνα 2002, σσ. 344-346]

Related Posts with Thumbnails

Follow by Email