Κατάργηση Καλλιτεχνικών Μαθημάτων στην Εκπαίδευση

Γράφει η Ελένη Γούναρη, Ζωγράφος, κλάδου ΠΕ08 Καλλιτεχνικών, Mcs, Υπεύθυνη Σχολικών Δραστηριοτήτων Β/θμιας Εκπαίδευσης Ζακύνθου

Έργο Ελένης Γούναρη.

Η λαίλαπα των καλοκαιρινών ημερών στο χώρο της εκπαίδευσης, συνεχίζεται με παράλογες ανακοινώσεις-προτάσεις. Μετά την κατάργηση ειδικοτήτων, κλάδων, μαθημάτων, ανθρώπων στην Επαγγελματική Εκπαίδευση, ήρθε η ώρα της Τέχνης. Με ακαθόριστες, αψυχολόγητες διαδικασίες καταργείται κάθε μορφή Καλλιτεχνικού μαθήματος από τη Γενική Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση.

Τα μαθήματα της Τέχνης που καταργούνται είναι τα Καλλιτεχνικά μαθήματα και η Μουσική. Σύμφωνα με το ωρολόγιο πρόγραμμα που ίσχυε μέχρι τώρα, διδάσκονταν στο Λύκειο τα Καλλιτεχνικά Μαθήματα: Ελεύθερο Σχέδιο, Γραμμικό Σχέδιο, Αρχιτεκτονικό Σχέδιο, Ιστορία Τέχνης και Εικαστικά -μάθημα που έχει ήδη καταργηθεί.

Στο Γυμνάσιο διδασκόταν το μάθημα των Καλλιτεχνικών σε όλες τις τάξεις. Με τις νέες προτάσεις παραμένει το μάθημα μόνο στην Α΄ Γυμνασίου. Έτσι εξοστρακίζεται η Τέχνη από το νέο σχολείο. Τι σχολείο είναι αυτό και σε ποια χώρα, στην Ελλάδα;

Προφανώς, για το θεαθήναι, ο κλάδος των Καλλιτεχνικών δε θα καταργηθεί, θα μεταπηδήσει εξ ολοκλήρου στα Δημοτικά σχολεία, ένας κλάδος πενταετούς φοίτησης θα σταματάει την Τέχνη στο εικαστικό παιχνίδι. Δεν είναι κακό, αρκεί να είχε συνέχεια.

Πέρα από την καλλιέργεια, τη γνώση και την αισθητική που θα στερείται ο μαθητής του Γυμνασίου και του Λυκείου, στερείται και τη διδασκαλία των Καλλιτεχνικών Μαθημάτων Ελεύθερο Σχέδιο και Γραμμικό Σχέδιο, αν και τα μαθήματα αυτά εξετάζονται στις Πανελλήνιες Εξετάσεις και η επίδοση σ’ αυτά είναι βασική προϋπόθεση για πολλές Ανώτατες Σχολές και Ιδρύματα της χώρας.

Και επειδή αυτά παραμένουν ίδια με κάθε εκπαιδευτικό σύστημα και μάλιστα έχουν πάντα υποχρεωτική τη βάση του 10, καταλαβαίνουμε ότι αυτού του είδους οι σπουδές θα αφορούν μόνο τις πλούσιες οικογένειες. Οι φτωχοί πλέον δε δικαιούνται να έχουν ταλέντο.

Γιατί ο Έλληνας μαθητής να μη μάθει τι ρυθμού είναι ο Παρθενώνας, ενώ ο Γερμανός και ο Γάλλος ξέρουν; Διότι εκπαιδεύεται για να γίνει ο υπηρέτης τους. Είναι η μόνη λογική εξήγηση. Γιατί ο καλλιεργημένος άνθρωπος είναι επικίνδυνος.

Ελπίζουμε στην αναθεώρηση και στην επανεξέταση των προτάσεων του Υπουργείου και παρακαλούμε να ακουστούν οι φωνές της Ένωσης Καθηγητών Καλλιτεχνικών Μαθημάτων, των Συμβούλων Καλλιτεχνικών, του Επιμελητηρίου Εικαστικών Τεχνών Ελλάδος, της Ανώτατης Σχολής Καλών Τεχνών και κάθε πολίτη αυτής της χώρας που ανησυχεί και προβληματίζεται για το μέλλον της.

Σχολικές επισκέψεις σε μουσεία στο πλαίσιο της διαπολιτισμικής εκπαίδευσης. Εντυπώσεις από την παρακολούθηση μιας Ημερίδας

Της Κατερίνας Δεμέτη

Στην εποχή της λεγόμενης παγκοσμιοποίησης και της παράλληλης έξαρσης των ζητημάτων ταυτότητας, τα ερωτήματα που τίθενται για τον ρόλο του Σύγχρονου Μουσείου, ως φορέα διαχείρισης της μνήμης και ως ένα άλλου τύπου «Ανοιχτό Σχολείο» είναι πολλά, και ισορροπούν πάνω στον προβληματισμό που καταθέτει ο Στέλιος Ράμφος στο άρθρο του, «Να ξετρυπώσουμε το μέλλον!», στην εφημερίδα ΤΟ ΒΗΜΑ (Κυριακή 30 Δεκεμβρίου 2012).

            Ο διανοητής, διατυπώνοντας τα συμπεράσματά του από μία συνάντηση στις Βρυξέλλες, ανταποκρινόμενος σε πρόσκληση του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Χέρμαν Βαν Ρομπέι, για το ζήτημα της ευρωπαϊκής ταυτότητας και για επιμέρους πτυχές του, αναφέρει ότι: «…για να κατορθώσουμε την ευρωπαϊκή ταυτότητα πρέπει να ξεπερασθούν οι πολιτισμικές εντάσεις μεταξύ των κρατών- μελών, εντάσεις των οποίων η διαχείριση επιτάσσει εντελέστερη πνευματική εμβάθυνση και στέρεη πολιτική λύση.…Οι Έλληνες οφείλουμε να σταθούμε αξιόμαχα στο ύψος της υπερηφάνειας μας, δηλαδή με σεβασμό για τον εαυτό μας και γενναιοδωρία για τους άλλους. Η αποδοχή ενός μέλλοντος χρόνου που επελαύνει χωρίς να μας ρωτά, κάνει να αρπαζόμαστε από το παρελθόν εναγώνια και να αργοπεθαίνουμε στην παιδικότητά μας. Όμως το μέλλον δεν έρχεται μόνο και μόνο επειδή αύριο θα ξημερώσει άλλη μέρα. Το μέλλον υπάρχει και σήμερα στην ενεργό προσδοκία μας. Έτσι δεν έχει νόημα να το μαντεύουμε ή να το υφιστάμεθα. Νόημα έχει να το σχεδιάζουμε, οπότε το «προβλέπουμε» στις υπεύθυνες πράξεις και επιλογές μας. Να ξετρυπώνουμε, χρειάζεται, όχι να θάβουμε το μέλλον.»

            Με αυτές τις σκέψεις και με τη διάθεση να «ξετρυπώσουμε» τρόπους, προκειμένου τα μουσεία, να σκεφτούν νέες στρατηγικές για την παραγωγή νοήματος, και μουσειολογικές λύσεις που αρμόζουν στη διασφάλιση των δημοκρατικών δικαιωμάτων στο πλαίσιο των σύγχρονων πολιτισμικών εντάσεων, που παράγονται από την παγκοσμιοποίηση, παρακολουθήσαμε στην Αθήνα, το Σάββατο 19 Ιανουαρίου, την Ημερίδα με θέμα: «Σχολικές επισκέψεις σε μουσεία στο πλαίσιο της διαπολιτισμικής εκπαίδευσης».

            Η Ημερίδα ήταν ένα υποέργο ενός μεγάλου έργου πανελλήνιας εμβέλειας που αφορά στην εκπαίδευση αλλοδαπών και παλιννοστούντων μαθητών. Ο βασικός στόχος του έργου είναι η βελτίωση των σχολικών επιδόσεων στο ελληνικό σχολείο, προκειμένου να εξασφαλιστεί η κατά το δυνατόν ισότιμη εκπαίδευση και η κοινωνική τους ένταξη. Απευθύνεται δε στα δημόσια σχολεία πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης της χώρας που συγκεντρώνουν πληθυσμό αλλοδαπών και παλιννοστούντων μαθητών πάνω από 10%.

            Η υλοποίηση του έργου ξεκίνησε το Σεπτέμβριο του 2010 και ολοκληρώνεται το Δεκέμβριο του 2013. (Ιστοσελίδα: http://www.diapolis.auth.gr Ηλεκτρονική διεύθυνση: diapolis-drasi2@lists.auth.gr)

Στην Ημερίδα παρουσιάστηκαν τα κάτωθι θέματα:

1. Βασικές αρχές της διαπολιτισμικής εκπαίδευσης, Δημήτρης Μαυροσκούφης,   Καθηγητής Α.Π.Θ.

2. Συνάντηση σχολείου - μουσείου: Και τώρα τι κάνουμε; Ερωτήσεις και απαντήσεις, Σταύρος Γρόσδος, Σχολικός Σύμβουλος Δασκάλων, Επιστημονικός συνεργάτης υποδράσης 9.5                               

3. Υποδράση «Εκπαιδευτικές Επισκέψεις Μαθητών»: Παρουσίαση, σχόλια, οδηγίες, Ελισσάβετ Μυρογιάννη, Σχολική Σύμβουλος Φιλολόγων

4. «Τέρατα του αρχαίου κόσμου»: Ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα με διαπολιτισμική προσέγγιση, Παναγιώτα Κουτσιανά, Αρχαιολόγος, Τμήμα Δημοσίων Σχέσεων, Τεκμηρίωσης, Εκδόσεων και Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο και Ευαγγελία Γιάπρου, Εκπαιδευτικός, 64ο Νηπιαγωγείο Αθηνών

5. «Εδώ κι εκεί - εγώ κι εσύ»: Ένα διαπολιτισμικό πρόγραμμα για το έργο της Γκιουλσούν Καραμουσταφά Η πολυκατοικία, από τις κυρίες: Μαρίνα Τσέκου, Ιστορικό Τέχνης – Επιμελήτρια Εκπαίδευσης, Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης και Χριστίνα Βαλκανά, Ιστορικό Τέχνης – Επιμελήτρια Τεκμηρίωσης, Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης και τις Εκπαιδευτικούς Αφροδίτη Τουτουδάκη και Ραχήλ Σακκή, από το 2ο Γυμνάσιο Διαπολιτισμικής Εκπαίδευσης Ελληνικού                                                             

6. Καλές πρακτικές συνεργαζόμενων σχολείων και μουσείων κατά το σχολικό έτος 2011-2012, Θεοδώρα Σεϊτανίδου, Αρχαιολόγος – Παιδαγωγός, Επιστημονική συνεργάτιδα υποδράσης 9.5

7. Συγκρότηση ομάδων – γνωριμία μελών και Σχεδιασμός εργασιών και Παρουσίαση εργασιών.

Το βασικότερο συμπέρασμα της Ημερίδας ήταν ότι η σημασία ενός μουσείου δεν έγκειται μόνο στις συλλογές του, αλλά και στις σκέψεις και τους στοχασμούς που μπορεί να προκαλέσει γύρω από τα αντικείμενα, τη γνώση που προσφέρει και τις πολλαπλές θεάσεις και ερμηνείες που προσφέρει γύρω από την κληρονομιά που φροντίζει. Η ικανότητά του να ξεδιπλώσει αφηγήσεις και να συναγάγει συμπεράσματα τού επιτρέπει να λειτουργεί σαν μια πλατφόρμα στοχασμού πάνω σε συστήματα γνώσεων, παραδοχών, αξιών και στάσεων.

Εξαιρετικό ήταν το παράδειγμα που αναπτύχθηκε στο Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης (Κτίριο Ωδείου Αθηνών, Βασ. Γεωργίου Β΄ 17 -19 και Ρηγίλλης, Αθήνα), με αφορμή το έργο της διεθνούς Τουρκάλας καλλιτέχνιδας Γκιουλσούν Καραμουσταφά με τίτλο The Apartment Building (Η πολυκατοικία), το οποίο εκτίθεται στο Μουσείο από τις 26 Ιανουαρίου 2012.

            «Η πολυκατοικία», είναι μια μακέτα ύψους 2 μέτρων και αναπαριστά λεπτομερώς το εξωτερικό του κτιρίου το οποίο ανήγειρε το 1931, ο Γρηγόρης Βασλαματζής, ιδιοκτήτης ενός από τα πρώτα εργοστάσια γκαζόζας. Το διάσημο, μάλιστα και πολύ αγαπητό ποτό, στην δεκαετία του '40 και του '50 «Olimpos Gazozu» είχε πάρει το όνομά του από την αγαπημένη κόρη του ιδρυτή του, Ολυμπία. Στο επιβλητικό αυτό κτίριο της οδού Τζιχανκίρ αρ. 28, έμενε η ελληνική οικογένεια Βασλαματζή, όπως επίσης και Ιταλοί της Πόλης, αλλά και ο διάσημος Τούρκος ζωγράφος Χικμέτ Ονάτ. Η οικογένεια Βασλαματζή αναγκάστηκε να εγκαταλείψει το κτίριο, με προορισμό την Ελλάδα, μετά τα δραματικά γεγονότα του Σεπτέμβρη 1955, όπως και πολλοί άλλοι Έλληνες. 

            Η καλλιτέχνης μετακόμισε σε ένα διαμέρισμα της πολυκατοικίας Βασλαματζή, το 1991. Η μοίρα το έφερε κι από έναν λογαριασμό ηλεκτρικού ρεύματος στο όνομα του πρώην ιδιοκτήτη να ξεκινήσει την έρευνά της, η οποία την οδήγησε τελικά στη δημιουργία του έργου της.

            Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα που σχεδιάστηκε για το συγκεκριμένο έργο αναδεικνύει την ουσιαστική δυνατότητα για αυθεντική συνάντηση των ανθρώπων και για επικοινωνία μεταξύ των πολιτισμών. «Η ικανότητα της Καραμουσταφά», όπως αναφέρει ο εγγονός του ιδρυτή του κτιρίου, ψυχίατρος Γρηγόρης Βασλαματζής, ο οποίος γεννήθηκε και κατοίκησε στα παιδικά του χρόνια στο σπίτι της οδού Τζιχανκίρ, «έγκειται στο να αναζητά και να εντοπίζει θέματα που συνδέουν τις ζωές των ανθρώπων και ίσως μέσα από αυτά να ανοίγει τη δυνατότητα για επούλωση των τραυματικών εμπειριών αποχωρισμού που κατά κανόνα τις βασανίζουν. Η προσπάθειά της αυτή αντιστρατεύεται την άρνηση, την απόκρυψη και το κουκούλωμα των ζητημάτων που υπάρχουν και συντηρούν πληγές. Αν ο θεατής αφεθεί σε μια τέτοια διαδρομή τότε η τέχνη έχει πετύχει το θαύμα της: έχει δημιουργήσει νέες ατραπούς για την θεώρηση των πραγμάτων και αυτό είναι το ζητούμενο».

            Οι ανθρώπινες σχέσεις, ο ξεριζωμός, τα δυσδιάκριτα όρια μεταξύ απουσίας και παρουσίας, παρελθόντος και παρόντος, ζωής και τέχνης, είναι έννοιες στις οποίες τα παιδιά που συμμετέχουν στο πρόγραμμα, μπορούν να αναγνωρίσουν, αφού και πολλά από αυτά έχουν ακολουθήσει αντίστοιχες διαδρομές. Είναι δε εκπληκτικός ο χάρτης που ζωγραφίζουν, χαρτογραφώντας τη δική τους διαδρομή μέχρι να φτάσουν στην Ελλάδα!

            Αυτή άλλωστε είναι και η ουσία της Διαπολιτισμικής Εκπαίδευσης, όπου σαν όρος δηλώνει μια δυναμική διαδικασία αλληλεπίδρασης και αμοιβαίας αναγνώρισης και συνεργασίας ανάμεσα σε άτομα διαφόρων εθνικών- μεταναστευτικών ομάδων.

            Εν κατακλείδι επειδή ενστερνιζόμαστε την άποψη ότι τα μουσεία μπορούν να συνεισφέρουν στη διαδικασία του διαπολιτισμικού διαλόγου, ως μεταφορικές «ελεύθερες ζώνες» που είναι, θα πρέπει να έρθουν ακόμα πιο κοντά με τη σχολική κοινότητα και να αναπτύξουν εξειδικευμένες δράσεις σε συνεργασία με αυτή, αποδεχόμενα τις βασικές αρχές της διαπολιτισμικής εκπαίδευσης που δεν είναι άλλες από την αποδοχή και το σεβασμό της διαφορετικότητας, την παροχή ίσων ευκαιριών, την αλληλοαποδοχή, την αλληλοκατανόηση και την αλληλεγγύη.

            Για να «ξετρυπώσουμε» και τον λόγο του Ελύτη από το Άξιον Εστί:

Βλέπεις, είπε, είναι οι Άλλοι

Και δεν γίνεται αυτοί χωρίς Εσένα…

η μορφή σου αν θέλεις ανεξάλειπτη

να’ ναι και να μείνει αυτή.

Βιβλιογραφία

1. Στέλιου Ράμφου, «Να ξετρυπώσουμε το μέλλον!», εφημερίδα ΤΟ ΒΗΜΑ, Κυριακή 30 Δεκεμβρίου 2012 http://www.tovima.gr/opinions/article/?aid=490829.
2. ΥΠ.Ε.Π.Θ. και Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Μεθοδολογικός Οδηγός γα τη χρήση σχολικών βιβλίων του Γυμνασίου, Η διαπολιτισμική διάσταση στη διδασκαλία, Θεσσαλονίκη 2008.
3. ΥΠ.Ε.Π.Θ. και Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Οδηγός Επιμόρφωσης, Διαπολιτισμική εκπαίδευση και αγωγή, Θεσσαλονίκη 2008.
4. ΥΠ.Ε.Π.Θ. και Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Διδασκαλία και μάθηση στο πολυπολιτισμικό σχολείο: Διδακτικές προσεγγίσεις & εκπαιδευτικό υλικό, Πρακτικά Ημερίδας Θεσσαλονίκη 10 και 11 Δεκεμβρίου 2007, Θεσσαλονίκη 2008.

Το στάδιο της μετάβασης των παιδιών από το Δημοτικό στο Γυμνάσιο

Ομιλία του ΠΑΥΛΟΥ ΦΟΥΡΝΟΓΕΡΑΚΗ, υπεύθυνου του Συμβουλευτικού Σταθμού Νέων

[Το θέμα αναπτύχθηκε σε συγκεντρώσεις γονέων στους χώρους των σχολείων,  μετά από πρόσκληση Διευθύνσεων  Γυμνασίων  της Ζακύνθου σε συνεργασία με τους  Συλλόγους Γονέων και Κηδεμόνων.]

Αγαπητοί γονείς και κηδεμόνες των μαθητριών και των μαθητών της Α΄ τάξης Γυμνασίου,

Κάθε αλλαγή στη ζωή συνοδεύεται από ανάμικτα συναισθήματα. Λύπη αλλά και χαρά για ό,τι αφήνουμε πίσω μας, αυτό που καλά γνωρίζουμε. Φόβος, αγωνία και άγχος για το άγνωστο αλλά και προσμονή, ενδιαφέρον, για καινούργιες εμπειρίες… Νομίζω ότι αυτά είναι τα συναισθήματα που σας διακατέχουν γι' αυτό το καινούργιο στάδιο των παιδιών σας, Παρόμοια αισθάνονται και τα παιδιά σας από μόνα τους . Εξάλλου ακόμα και αν αυτά έχουν μια άλλη αντιμετώπιση και προσέγγιση,  οι γονείς στην πλειονότητά τους , αλίμονο, μεταφέρουν τις δικές τους αγωνίες, ανασφάλειες, χαρές και λύπες στις τρυφερές καρδούλες των παιδιών τους… Έτσι, οι μικροί μαθητές έχουν ν’ αντιπαλέψουν με τον εαυτό τους, αλλά και να καθησυχάσουν ή να χαροποιήσουν εκείνους που ανέλαβαν να τους αναθρέψουν.

 Έξι χρόνια στο Δημοτικό, στο γνωστό, οικείο περιβάλλον, μόλις πριν από τρεις μήνες ήταν οι μεγάλοι του σχολείου, τώρα, ξαφνικά, έγιναν οι μικρότεροι, σ’ ένα διαφορετικό προαύλιο χώρο, ψάχνουν να βρουν πού συχνάζει η σκιά από τις ακτίνες του ήλιου, πού θα προστατευτούν όταν θα βρέξει, πόσο μακριά είναι οι τουαλέτες και η καντίνα του σχολείου ποια τα όρια με πιθανό συστεγαζόμενο σχολείο, σε ποιους λογοδοτούν;

Ποιος είναι ο διπλανός στο ίδιο ή στο μπροστινό θρανίο, θα είναι αποδεκτοί στην παρέα που επιθυμούν, είναι φιλόξενη η τάξη και οι συμμαθητές τους, πόσο αυστηρή είναι η διεύθυνση, πώς συμπεριφέρονται οι καθηγητές, (πέρυσι τους έλεγαν δασκάλες/ους); Γιατί μπαίνουν στην τάξη τόσοι διαφορετικοί να τους διδάξουν; Αλλάζουν σχεδόν κάθε ώρα. Πότε θα τους μάθουν με το μικρό τους όνομα, θα γνωρίσουν τις ιδιαιτερότητες και τις ικανότητές τους; Πόσο απαιτητικοί είναι; Πόσο δύσκολα είναι τα μαθήματα, κι αυτά τα αρχαία πώς τα μιλούσαν οι πρόγονοί μας, πότε, πώς, γιατί να τα μάθουμε…;

 Και όλα αυτά με την ηχώ των συμβουλών και των παραινέσεων ίσως και των εντολών της μαμάς κι ενίοτε του μπαμπά: Πρόσεχε, να με βγάλεις ασπροπρόσωπο, να είσαι καλή/ός μαθήτρια/ής, πρέπει να περάσεις την τάξη, να βγάλεις και  υψηλή βαθμολογία, μεγαλύτερη  από τη φίλο/η σου,  από το παιδί του γείτονα που είναι και κατώτερης κοινωνικής τάξης, του συγγενή που τα κατάφερε να διακριθεί… Κάθε γονιός έχει το δικό του τρόπο να πιέζει το παιδί του να μπει στη λογική της αντιπαράθεσης του ανταγωνισμού και να διατυπώσει  διαφορετικά αυτή την επιβαλλόμενη σύγκριση. Είναι η καθιερωμένη πρακτική στη σκληρή κοινωνία των μεγάλων.  

Αυτό το στάδιο της μετάβασης από το δημοτικό στο γυμνάσιο είναι συνάμα και η εποχή των μεγάλων σωματικών αλλαγών που σηματοδοτεί και το πέρασμα από την παιδική  στην εφηβική ηλικία. Τα παιδιά καλούνται από τη ζωή να προσαρμοστούν στη νέα μορφή του σώματός τους που τα ξαφνιάζει, τα προβληματίζει, τα μελαγχολεί και συνάμα τα χαροποιεί που θα μοιάσουν στους μεγάλους. Η ανάπτυξη της τριχοφυΐας, ιδιαίτερα στην ηβική περιοχή, η εμφάνιση του στήθους και του  περιοδικού κύκλου στα κορίτσια, η αύξηση του μεγέθους των  γεννητικών οργάνων στα αγόρια, η νέα-ενοχλητική μυρωδιά του σώματός τους, κυρίως στα ευαίσθητα σημεία, είναι οι πιο εμφανείς αλλαγές αυτής της ηλικίας κι έχουν πάντα ψυχολογικό κόστος. Συμβαίνει άραγε το ίδιο στα εξαδέλφια και στους φίλους;

Ποιες οι ομοιότητες και ποιες οι διαφορές με τα δικά τους πρώτα βήματα στον ανηφορικό δρόμο της εφηβείας; Μήπως πρόκειται να συμβεί κάτι το καταστροφικό;

Όλα αυτά καθιστούν τα παιδιά υπερευαίσθητα, τα κάνουν να θέλουν να  απομονώνονται στους δικούς τους χώρους προκειμένου να τα βρουν με τον εαυτό τους. Πολλές φορές γίνονται επιθετικά ή επιθυμούν τη φυγή από την πραγματικότητα που βιώνουν  και καταφεύγουν στις ηλεκτρονικές οθόνες παραμελώντας τη σχολική τους μελέτη.

Σκεφθείτε, λοιπόν, πόσος ελεύθερος  χρόνος τούς είναι απαραίτητος και πόσο μεγάλη ανάγκη έχουν να νιώθουν την αγάπη και τη διακριτική, όχι ασφυκτική  παρουσία  του μπαμπά και της μαμάς και πόση υπομονή χρειάζεται από μέρους σας για να μοιραστείτε  τις ανάγκες  τους.

Σκεφθείτε πόσο αναγκαία είναι η κοινωνικοποίησή τους με τα παιδιά του ίδιου φύλου, ώστε να συζητήσουν, να μετρηθούν, να συγκριθούν και να  διαπιστώσουν τελικά ότι όλα αυτά είναι φυσιολογικά χαρακτηριστικά της ηλικίας τους, και ότι ο καθένας φτιάχνει σιγά-σιγά το δικό του τύπο, που θα διαφέρει αλλά και θα μοιάζει με τους συνομηλίκους του.

 Σκεφθείτε πόσο πιο ευεργετικό είναι το ομαδικό παιχνίδι από την καθήλωση στις μαγευτικές οθόνες, για ν’ ανακαλύψουν τις ιδιαίτερες ικανότητές τους, να  αποκτήσουν σχέσεις φιλίας, να εκτονώσουν την ένταση και να βρουν τη δύναμη να αυτοσυγκεντρωθούν στη σχολική τάξη και στην απαραίτητη σχολική μελέτη.

Λένε, ότι το παιδί μοιάζει με το μήλο. Ο καθένας μπορεί να μετρήσει τους σπόρους σ΄ ένα μήλο, κανένας όμως δεν μπορεί να μετρήσει τα μήλα σ’ ένα σπόρο. Έτσι, λοιπόν, κάθε παιδί μπορεί να έχει πολλές και άγνωστες στους γονείς δυνατότητες. Οι γονείς όμως, όπως κι εμείς οι δάσκαλοί τους, χρειάζεται να είμαστε δίπλα τους  με τρόπους που θα τα βοηθήσουν  να ξεδιπλώσουν αυτές τις δυνατότητες.

 Είναι αναγκαίο να τα θεωρούμε πολύτιμα μέλη της ομάδας, της οικογένειας, της τάξης, να εκτιμούμε τη συνεισφορά τους και να τα ευθυνοποιούμε. Είναι πολύ σημαντικό να τα ενθαρρύνουμε, να τους δίνουμε την αίσθηση ότι αξίζουν και ότι μπορούν να βάλουν στόχους και να τα καταφέρουν. 

Ενθαρρύνουμε τη φαντασία, τον πειραματισμό, το άνοιγμα των οριζόντων, επαινούμε κάθε σημαντική ή ασήμαντη επιτυχία τους . Δίνουμε χώρο στην έκφραση των δύσκολων συναισθημάτων, όπως ο φόβος, ο θυμός, και η θλίψη και τα προετοιμάζουμε για να ζήσουν σε ένα δύσκολο όσο και πανέμορφο κόσμο, χωρίς συμπλέγματα γι αυτά με τα οποία η φύση τα προίκισε.  

Δημιουργούμε ένα περιβάλλον φιλικό προς τα λάθη. Αξιοποιούμε τα λάθη και τις αποτυχίες, γιατί μέσα από τις αμέτρητες εμπειρίες επιτυχιών και αποτυχιών στη ζωή μας, χτίζουμε την αυτοεκτίμηση και την υπευθυνότητα. Οι επιτυχίες και οι αποτυχίες μας συνδέονται άμεσα με το τι πιστεύει ο καθένας, βαθιά μέσα του, ότι είναι πραγματικά. Οι πράξεις μας έχουν συνέπειες θετικές και αρνητικές. Από τις αρνητικές συνέπειες της συμπεριφοράς μας, μπορούμε να μάθουμε τι και γιατί μας συνέβη, να βρούμε εναλλακτικές λύσεις και να πάρουμε αποφάσεις.

Αγαπητοί φίλοι και συνεργάτες,

στο μονοπάτι της εκπαίδευσης και της αγωγής, στο μυστηριώδες  και  το απρόβλεπτο,

Απαλλαγείτε από το άγχος για το αύριο των παιδιών σας, ζήστε με έντονα συναισθήματα το σήμερα.  Άλλωστε, «Του καθενός η ζωή είναι ένα παραμύθι γραμμένο από τα χέρια του Θεού», έγραφε ο Χανς Κρίστιαν Άντερσεν. Δώστε άπλα στο χρόνο για να ζήσετε εσείς και τα παιδιά σας αυτό το παραμύθι και μην το προσπεράσετε φορτώνοντας τη ζωή τη δική σας και τη δική τους  με άπειρες απασχολήσεις που δημιουργούν αποξένωση, σύγχυση κι εντάσεις.

Σας προτρέπουμε να παρακολουθήσετε και να βοηθήσετε τη μελέτη των παιδιών σας, να γίνεται όμως με μέτρο για να μην οδηγήσει σε προβληματικές εξαρτήσεις ή εχθρικές αντιδράσεις. Απαλλαγείτε από το πλέγμα της βαθμοθηρίας, αυτό το αδυσώπητο κυνήγι της υψηλής βαθμολογίας, προκειμένου να ικανοποιήσετε τους ατομικούς σας εγωισμούς και τις οικογενειακές σας αυτοεπιβεβαιώσεις. Απαλλάξτε έτσι και τα παιδιά σας από το πρόσθετο καταστροφικό άγχος της τελειομανίας.

Συνεργαστείτε με το σχολείο και μεταξύ σας στο σύλλογο που έχετε ιδρύσει. Εμείς οι δάσκαλοί τους πρέπει να γνωρίζουμε τις ιδιαιτερότητές τους, τις αδυναμίες, τις ασθένειες και τα πάθη τους, γιατί στο λίγο χρόνο που τα διδάσκουμε, αργούμε ή αδυνατούμε να εντοπίσουμε.

Φροντίστε τη σωματική τους υγεία με τη συχνή καθαριότητα, τη σωστή διατροφή, την πλούσια σε υδατάνθρακες, πρωτεΐνες, χαμηλά λιπαρά, και άφθονα φρούτα και λαχανικά. Προωθείστε τα στην ενασχόληση με τον αθλητισμό για να έχουν σωστή ανάπτυξη, σώμα δυνατό, γερό και καλαίσθητο, χωρίς τα περιττά βάρη που προκαλούν οργανικές και ψυχολογικές δυσλειτουργίες. Άλλωστε, η εποχή της κρίσης που βιώνουμε επιβάλλει το σπιτικό φαγητό, όπου μπορούμε ν’ αποφασίζουμε το είδος, τον τρόπο παρασκευής του, μακριά από τις προκλήσεις των ταχυφαγείων.

Θωρακίστε τα παιδιά σας με τα προβλεπόμενα εμβόλια και μάλιστα  τα κορίτσια με το εμβόλιο που προστατεύει από τον καρκίνο της μήτρας. Συζητήστε μαζί τους  για τα σεξουαλικά θέματα με σεβασμό γι αυτή την καθοριστική  πλευρά της ζωής που γρήγορα θα βιώσουν. Πληροφορείστε  για τα μέτρα αντισύλληψης, ιδιαίτερα τη χρήση προφυλακτικών που διαφυλάσσει από αφροδίσια νοσήματα και τη νόσο του AIDS.

Ελέγξτε και παρακολουθείστε τις παρέες τους. Προβληματιστείτε, όταν καταλάβετε ότι ανάμεσά τους  υπάρχουν παιδιά που τριγυρνούν άσκοπα και χωρίς μέτρο κι έλεγχο από την οικογένεια ή είναι πολύ μεγαλύτερης ηλικίας. Καλέστε και φιλοξενείστε τους φίλους και τις φίλες τους στο σπίτι σας για να τους γνωρίσετε κι εσείς προσωπικά και να έχετε άποψη. Η περιοχή μας είναι πολυπολιτισμική και τα παιδιά μας έχουν εγκλιματιστεί σ’ ένα τέτοιο περιβάλλον, όπου δεν χωρά  ο  εμφανής ή αφανής ρατσισμός των μεγάλων. Επιτρέψτε τους να δοκιμάσουν τις φιλίες τους και με συνομηλίκους που δεν είναι ελληνικής καταγωγής.

Στους δύσκολους καιρούς που διανύουμε είναι απαραίτητη η αλληλοβοήθεια και σε θεσμικό πλαίσιο. Δημιουργείστε ταμείο αλληλοβοήθειας και παροτρύνετε τα παιδιά σας να κάνουν κάτι αντίστοιχο στη μαθητική κοινότητα. Η προσφορά στον άλλο, υλική και ψυχολογική, απομακρύνει την ανασφάλεια και τον πόνο, δημιουργεί χαρά και ισορροπία, σμιλεύει ελεύθερες προσωπικότητες.  

Ανάμεσά σας, ίσως υπάρχουν μονογονεϊκές οικογένειες, γιατί τα ζευγάρια δεν κατάφεραν να συζήσουν και βρήκαν το φαινομενικά εύκολο, αλλά στην ουσία δύσβατο δρόμο του χωρισμού ή γιατί το νήμα της ζωής κόπηκε πρόωρα. Βρείτε τρόπους επικοινωνίας για να νιώθουν τα παιδιά την παρουσία και των δύο γονιών,  για να  έχουν  πρότυπα το μπαμπά και τη μαμά, διαφορετικά θα επιχειρήσουν να βρουν αλλού τα πρότυπά τους, τα οποία συνήθως είναι και νοσηρά. Όπου απουσιάζει ολοκληρωτικά ο ένας γονιός, ψάξτε στο οικείο κοινωνικό περιβάλλον και αναζητήστε πρότυπα για τα παιδιά σας ανάλογα με το φύλο.

Εύχομαι να έχετε πάντα στο νου σας  τα σοφά λόγια του Χαλίλ Γκιμπράν: «Μπορείτε να  δώσετε στα παιδιά σας την αγάπη σας, όχι όμως και τις ιδέες σας, γιατί αυτά έχουν τις δικές τους ιδέες. Μπορείτε να στεγάσετε το σώμα τους, όχι όμως και τη ψυχή τους, γιατί η ψυχή τους κατοικεί στο σπίτι του αύριο, που εσείς δεν μπορείτε να επισκεφτείτε, ούτε στα όνειρά σας».

Σας ευχαριστώ για την προσοχή σας!                                                      

                                                                        Ζάκυνθος, 11-10-2012