Η ΚΡΑΤΙΚΗ ΟΡΧΗΣΤΡΑ ΑΘΗΝΩΝ ΥΠΟ ΤΟΝ ΣΤΕΦΑΝΟ ΤΣΙΑΛΗ ΣΥΝΕΧΙΖΕΙ ΤΟ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟ ΕΡΓΟ ΤΗΣ

ΑΠΟ ΤΟ ΧΙΛΤΟΝ ΣΤΟΝ ΚΗΠΟ ΤΟΥ ΜΕΓΑΡΟΥ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΑΙΘΟΥΣΑ ΣΥΝΑΥΛΙΩΝ

ΜΕ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΣΗ ΤΟΥ ΑΚΡΟΑΤΗ γράφει η ΜΑΡΙΑ ΚΟΤΟΠΟΥΛΗ

Μία Συνέντευξη Τύπου, μία «Avant Première» και η εναρκτήρια Συναυλία της Παρασκευής 3 Οκτωβρίου, τρεις εκδηλώσεις από την ΚΟΑ, η πρώτη στο ΧΙΛΤΟΝ -χορηγός φιλοξενίας-, η δεύτερη στον Κήπο του Μεγάρου, η Τρίτη στην Αίθουσα Συναυλιών του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών έγιναν με εξαιρετική επιτυχία. Ο νέος Καλλιτεχνικός Διευθυντής της Κρατικής Ορχήστρας Αθηνών Στέφανος Τσιαλής [βλ. διπλανή φωτό], με το επικοινωνιακό χάρισμά του και τις πρώτες κινήσεις του, άφησε θετικές  εντυπώσεις. Κράτησε ό,τι καλό έκανε ο προκάτοχός του Βασίλης Χριστόπουλος, όπως, τους θεματικούς κύκλους και τις εισαγωγικές ομιλίες πριν από κάθε συναυλία στις οποίες θα συμμετάσχει και ο ίδιος, ενώ ο πιανίστας Τίτος Γουβέλης συνεχίζει την τόσο επιτυχημένη επιμέλεια των κειμένων του προγράμματος όπως και το G. DESIGN STUDIO, συνεχίζει τον υψηλής αισθητικής σχεδιασμό των προγραμμάτων της Κρατικής Ορχήστρας.

Τρεις είναι οι θεματικοί κύκλοι. Ο πρώτος, «Σλάβικη Ψυχή», που παρακολουθήσαμε, ολοκληρώνεται στις 29 Μαΐου. Ο δεύτερος κύκλος, «Γερμανοί Ρομαντικοί», με την ευγενική υποστήριξη της Πρεσβείας της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας στην Αθήνα, θα αρχίσει στις 21 Νοεμβρίου και θα κλείσει στις 15 Μαΐου και ο τρίτος Κύκλος, «Η Γαλλία στη Μουσική», έχει και φέτος συμπαραστάτη το Γαλλικό Ινστιτούτο Ελλάδος και ξεκινά στις  27 Φεβρουαρίου για να ολοκληρωθεί στις 22 Μαΐου.

Μεγάλα ονόματα εξασφάλισε η ΚΟΑ παρά την οικονομική  δυσπραγία,  όπως ο πιανίστας Πιερ Λοράν Αιμάρ, ο κλαρινετίστας Ντμίτρι Ασκενάζυ, οι αρχιμουσικοί Κρίστοφ Πόππεν και Γιούραϊ Βαλτσουχά, η Κινέζα βιολονίστα Τιάνγουα Γιανγκ, ο Ινδονήσιος μαέστρος Αντριάν Πρανπάβα και βέβαια οι Έλληνες καταξιωμένοι συνθέτες Μίκης Θεοδωράκης και Θεόδωρος Αντωνίου. Συνεχίζονται επίσης οι Μουσικές Δωματίου στο Gazzarte και το Ωδείο «Φίλιππος Νάκας», καθώς και τα τόσο σημαντικά εκπαιδευτικά και κοινωνικά της πρόγραμμα. (Για περισσότερες πληροφορίες στο www.koa.gr).

Η Συναυλία στον κήπο συγκίνησε ιδιαίτερα με «Τα ερείπια των Αθηνών», έργο 113  του Λούντβιχ βαν Μπετόβεν και τους Ελληνικούς Χορούς του Νίκου Σκαλκώτα «Πελοποννησιακός», «Ηπειρώτικος», «Κλέφτικος», που με χαρά ακούσαμε τον κόσμο να τους σιγοτραγουδά, αλλά και τους δημοφιλέστατους «Ουγγρικούς Χορούς», αρ. 5 και 6 του Γιοχάνες Μπραμς.  Στη συνέχεια ολίγη «ελαφρά» μουσική ακούστηκε ευχάριστα στη δροσιά του κήπου, όπως το «Berliner Luft» και «Folies  bergères»  του Πάουλ Λίνκε, τα «Ρόδα από το Νότο», βαλς έργο 388 του Γιόχαν Στράους (υιού). Ελπίζουμε όμως η ΚΟΑ να κρατήσει τον ιστορικό προσανατολισμό της στην Κλασική Μουσική γιατί στη χώρα μας, η ελαφρά μουσική, φρονούμε, καλύπτεται επαρκώς από άλλα συγκροτήματα ώστε δεν συντρέχει κανένας λόγος να ασχοληθεί και η Κρατική μας Ορχήστρα με αυτό το είδος. Προς το τέλος του προγράμματος, την τιμητική της είχε η Μουσική για τον κινηματογράφο, όπως αποσπάσματα από τις ταινίες «Καζαμπλάνκα», «Ο Μονομάχος» και «Πειρατές της Καραϊβικής». Ο Αρχιμουσικός με την Κρατική Ορχήστρα, στη μουσική διαδρομή από το κλασικό, στο ανάλαφρο και στον κινηματογράφο, ανέδειξε όλα αυτά τα στοιχεία που δίδουν την  ιδιαιτερότητα στο κάθε μουσικό είδος και δεν παρέλειψε, εκτός προγράμματος, να μας προϊδεάσει για τη συναυλία της Παρασκευής με έναν «Σλάβικο Χορό» του Ντβόρζακ.

Στην  εναρκτήρια συναυλία «Σλάβικη ψυχή (Ι)», που δόθηκε στις 3 Οκτωβρίου, η Ορχήστρα ερμήνευσε δύο έργα του Αντονίν Ντβόρζακ (1841-1904), το «Καρναβάλι, εισαγωγή για ορχήστρα, έργο 92», τη «Συμφωνία αρ.8 σε σολ μείζονα, έργο 88» και το «Κοντσέρτο για πιάνο και ορχήστρα αρ.1 σε μι ελάσσονα, έργο 11», του Φρεντερίκ Σοπέν (1810-1849), με σολίστ τον Θοδωρή Τζοβανάκη που ακόμα θυμόμαστε την εξαιρετική ερμηνεία του στο «Κοντσέρτο για Πιάνο και Ορχήστρα» του Πολωνού συνθέτη Βιτόλντ Λουντοσλάφσκι.

Θοδωρής Τζοβανάκης

Η «Εισαγωγή Καρναβάλι», από τις δημοφιλέστερες μιας τριλογίας εισαγωγών για ορχήστρα, γράφτηκε το 1891 μαζί με τις άλλες δύο, «Φύση» και «Οθέλλος», που παρουσιάστηκαν στην Πράγα υπό την μπαγκέτα του Συνθέτη τον Απρίλιο του 1892. Ο Αρχιμουσικός Στέφανος Τσιαλής με την Ορχήστρα, μας μύησε στα βήματα του οδοιπόρου και μας έκανε μάρτυρες της άφιξής του κατά το σούρουπο σε μια πόλη όπου γιορτάζεται το καρναβάλι, υπογραμμίζοντας τη Χαρά της Ζωής με χορούς και με τραγούδια, ενώ το ερωτευμένο ζευγάρι, που αναπαρίσταναν το Φλάουτο και το Αγγλικό Κόρνο, ήταν μια εξαίσια ανάσα λυρικού ερωτισμού στο ξέφρενο γλέντι!

Το «Κοντσέρτο για πιάνο και ορχήστρα αρ. 1σε μι ελάσσονα, έργο 11» του Φρεντερίκ Σοπέν, γράφτηκε το 1830 και πρωτοπαίχτηκε στη Βαρσοβία στις 11 Οκτωβρίου της ίδιας χρονιάς με τον συνθέτη στο πιάνο. Ήταν ένα από τα αποχαιρετιστήρια κοντσέρτα που έδωσε ο νεαρός Σοπέν πριν εγκαταλείψει την πολύπαθη πατρίδα του για τη Βιέννη και μετά για το  Παρίσι που έμελλε να μείνει ως το τέλος της ζωής του.  Αν και είναι το δεύτερο κοντσέρτο του Συνθέτη, το αφιερωμένο στον παιδαγωγό του και περίφημο πιανίστα Friedrich Kalkbrenner, είναι γνωστό ως πρώτο γιατί προηγήθηκε η έκδοσή του. Δύο συνθέτες θαύμαζε ιδιαίτερα ο Σοπέν, τον Μπαχ και τον Μότσαρτ οι οποίοι μοιάζει να είναι παρόντες στις ιδιοφυείς  συλλήψεις του. Ήταν φίλος του μεγάλου ζωγράφου Ευγένιου Ντελακρουά, ο οποίος  μας χάρισε, με τις αδρές πινελιές του, ένα θαυμάσιο πορτραίτο του μελαγχολικού του φίλου! Ο Σοπέν είχε εξαιρετικά αντανακλαστικά στα δάχτυλα, στο αυτί και ένα μυαλό αξιοζήλευτο. Ωρίμασε γρήγορα, είχε φυσική τεχνική, συνέθεσε για το όργανο που αγαπούσε και ανέδειξε τόσο τον ηχητικό του πλούτο όσο και την μελωδικότητά του. Ο Θοδωρής Τζοβανάκης, πιανίστας με σπάνια ευαισθησία,  ερμήνευσε,  με την λαμπερή δεξιοτεχνία του όλες τις «κρύφιες» αρμονικές και μελωδικές φράσεις του Σοπέν. Η Ορχήστρα «Εν αρμονία», με τον Μαέστρο της και τον πιανίστα, Ορχήστρα εναργής, λυρική, γαλήνια και κάποτε «επιθετική» στήριξε θαυμάσια τον σολίστ, ώστε να αναδείξει τον φανταστικό, αρμονικό  ήχο του πιάνου του και  να  δικαιώσει τον τίτλο που έχουν απονείμει στο Σοπέν: Ποιητής του Πιάνου!

    

Η «Όγδοη Συμφωνία» γνώρισε αμέσως την επιτυχία, όταν πρωτοπαίχτηκε τον Φεβρουάριο του 1890 στην Πράγα, υπό την μπαγκέτα του Συνθέτη, αλλά και σε άλλες πόλεις της Ευρώπης και της Αμερικής. Η Σύνθεση, με βαθιές επιρροές από τη σπουδαία παραδοσιακή μουσική της πατρίδας του της Βοημίας που τόσο αγαπούσε, γράφτηκε μέσα σε δυόμιση μήνες περίπου,  από τις 26 Αυγούστου ως τις 8 Νοεμβρίου του 1889 με αφορμή την εκλογή του  συνθέτη στην Ακαδημία της Πράγας.  Ευχαριστώντας  για την τιμητική εκλογή του ο Ντβόρζακ αφιέρωσε τη Συμφωνία του «Στην Ακαδημία της Βοημίας και στον Αυτοκράτορα Franz Joseph για τη στήριξή του στα γράμματα και στις τέχνες».

Ο Αρχιμουσικός ο Στέφανος Τσιαλής, σε απόλυτη συνεργασία με την Ορχήστρα, ανέσυρε μέσα από την πλούσια τσέχικη παράδοση, διάχυτη στο έργο του συνθέτη, το συναισθηματικό μεγαλείο της σλάβικης ψυχής, τον λυρισμό, τον αυθορμητισμό και ανέδειξε τη σπουδαία συμφωνική γραφή του Ντβόρζαρκ. Θαυμάσια τα Βιολοντσέλα της αρχής, τα Φλάουτα στη συνέχεια  και γενικά ολόκληρη η Ορχήστρα δημιούργησαν μια «ονειρική» ατμόσφαιρα με εναλλασσόμενα συναισθήματα, νοητούς παραδοσιακούς βοημικούς χορούς, βαλς γεμάτα χάρη και γοητεία. Εξαιρετική ερμηνεία! Προσβλέπουμε στη συνέχεια.

Η σορνταδίνα του Ιονίου

Γράφει ο ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΦΛΕΜΟΤΟΜΟΣ

Το κάθε νόμισμα, όπως σωστά έχει επισημανθεί από τους παλιότερους, έχει δύο όψεις. Το σοφό αυτό ρητό βέβαια (ή αν θέλετε πέστε το παροιμία), δεν ξεχωρίζει την «κορώνα» και τα «γράμματα», όπως λέγαμε παλιότερα, τότε με τις βασιλικές δραχμές, το γνωστό τυχοδιωκτικό παιχνίδι,  αλλά μιλά για το δισυπόστατο της ανθρώπινης πραγματικότητας, αλλά και το «καλό» και το «κακό» του κάθε γεγονότος. Και πιστεύω πως δεν σφάλει!

   Έτσι το κάθε τι έχει την θετική ή την αρνητική του πλευρά, αλλά συγχρόνως και το αντίθετο. Δηλαδή σε κάθε περίπτωση συμβαίνει το ανάλογο: ουδέν καλό, αμιγές κακού και ουδέν κακό, αμιγές καλού, που το αποδίδουν στους αρχαίους Έλληνες και πράγματι, αν το καλοσκεφτούμε, έχει πάντοτε εφαρμογή, μια και φαίνεται να είναι ένας κανόνας, δίχως εξαίρεση.

   Η σοφία, όμως, είναι πάντα επίκαιρη και δεν εφαρμόζεται μόνο σε ό,τι συμβαίνει στην εποχή της ή πριν από αυτήν. Έχει εφαρμογή και στα μελλούμενα και αυτό επαληθεύει την μεγάλη της αξία και την αιωνιότητά της. Διαφορετικά δεν θα ήταν σοφία.

   Δεν θα μπορούσε, ως εκ τούτου, να ξεφύγει από αυτήν και κάθε τι το σημερινό και σύγχρονο, όπως το κινητό τηλέφωνο ή το λαοφιλές πια Facebook, το οποίο, αν το χρησιμοποιήσεις λαθεμένα, μπορεί να σε οδηγήσει σε συμφορά, ενώ η σωστή του αντιμετώπιση είναι ευλογία και χαρά και μπορεί να σου δώσει ακόμα και γνώση.

   Ομολογώ πως άργησα πολύ να το ενστερνιστώ. Κάτι η διαφορετική μου νοοτροπία, κάτι η ασχετοσύνη μου με την κάθε (νέα ή παλιά) νοοτροπία, δεν με άφησαν να γίνω κοινωνός του, από τα πρώτα του βήματα. Κάποτε, όμως, το γνώρισα, οριστικά, για να μην χάσω τις ευκαιρίες της εποχής μου και ομολογώ πως ποτέ δεν το μετάνιωσα.  Θέλουμε, δεν θέλουμε είναι μια σύγχρονη μορφή επικοινωνίας, αλλά και μπορεί να σου δώσει μια μορφή εμπειρίας και γνώσης.

   Σήμερα θα σταθώ μόνο σε μια ουσιαστική πληροφορία που μου έδωσε και είναι η περισσότερο απ’ ότι φανταζόμουνα και γνώριζα ομοιομορφία των Επτανήσων και των Κυθήρων, βέβαια, συμπεριλαμβανομένων.

   Μέχρι τώρα νόμιζα πως η μεγάλη ομοιότητα είναι αυτή του νησιού μας με την Κέρκυρα. Αυτό, όμως, ήταν πλάνη μου. Έχοντας φίλους απ’ όλα τα νησιά, όπως είναι φυσικό και επόμενο, βλέπω κάθε φορά, που αναρτώ κάτι για τα έθιμα και τις συνήθειές μας, να μου απαντούν πως το ίδιο γίνεται και στ’ άλλα νησιά, τις πιο πολλές φορές πανομοιότυπα και κάπου, κάπου με παραλλαγές και αποκλίσεις, οι οποίες  στην ουσία τους έχουν το ίδιο κοινό ερέθισμα και το ίδιο εκφράζουν.

   Το ίδιο συμβαίνει και όταν αναρτήσω κάτι σχετικό με την τοπική μας διάλεκτο, ένα παιχνίδι, που πρωτάρχισε από φίλους όλων των νησιών, μιας και κάποιοι, όταν γράφαμε, μας ξέφευγαν και δικές μας λέξεις και τότε πολλοί «ξένοι» απαιτούσαν … μετάφραση.

   Παράδειγμα η λέξη «σορνταδίνα», την οποία τελευταία δημοσίευσα στον τοίχο μου και προξένησε «μάχη» (με την θετική έννοια της λέξης) σε όλο το Ιόνιο, που θριαμβευτικά διαπίστωσε πως το ενώνει, δίνοντας, μάλιστα στην λέξη, την ίδια ακριβώς σημασία.

   Αυτή, όπως σίγουρα αντιλαμβάνεσθε, προέρχεται από την ιταλική «soldato», που θα πει «στρατιώτης» και είναι η θηλυκή, αλλά και θρυλική  μορφή της, μια και τον καιρό που χρησιμοποιούσαν την λέξη, δεν υπήρχαν στρατιωτίνες, αλλά δυναμικές και δραστήριες γυναίκες.

   Αυτό ακριβώς θα πει η λέξη και στην Ζάκυνθο και στην Κεφαλονιά και στην Λευκάδα και στην Κέρκυρα και στα Κύθηρα. Μου το επιβεβαίωσαν με πολλά like οι περισσότεροι από τα ανάλογα νησιά φίλοι. Κάπου, δε, λέγεται, όπως και σε μας, και «σολντάδος» και «σολντάδα»  και παντού χρησιμοποιείται με την ίδια έννοια. Σημαίνει το δυναμικό θηλυκό, πρόσωπο όχι σπάνιο και στα Ιόνια νησιά, αλλά συνήθως χρησιμοποιείται από τους γεροντότερους για νεαρές κοπέλες, που δεν τις κάνουν καλά. Και ναι μεν τις παρατηρούν, αλλά στην ουσία τις χαίρονται. Με λίγα λόγια η λέξη κρύβει μέσα της μία… υβριστική περηφάνια.

   Η αξία αυτής της έκφρασης είναι πως δεν είναι ένα απλό «δάνειο», όπως πολλές άλλες επτανησιακές λέξεις, αλλά έχει αφομοιωθεί από το ντόπιο στοιχείο και προσαρμοστεί στα δικά του. Κι αυτό έγινε πανομοιότυπα από Κέρκυρα, μέχρι Κύθηρα.

   Να γιατί κανείς δεν μπορεί και δεν πρέπει να αμφισβητήσει τον κοινό Επτανησιακό πολιτισμό. Από μόνος του δείχνει συγγένεια αίματος και τ’ αδέλφια, ακόμα και σ’ απόσταση, αδέλφια είναι.

   Ο χωρισμός τους είναι έγκλημα!

Ζαχαρίας Στουφής: ΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ

Τοιχογραφία ΙΕ΄ αιώνα του Albertus Pictor,
σε μεσαιωνική εκκλησία του προαστίου Täby της Στοκχόλμης.
Παρουσιάζει έναν σκελετό -τον Θάνατο- να παίζει σκάκι.

Το ιδανικό νεκροταφείο

Η σκέψη της δημιουργίας ενός ιδανικού νεκροταφείου ξεκίνησε από τον τρόπο που οι σύγχρονες επιστήμες διαχειρίζονται τα αρχαία ελληνικά νεκροταφεία. Ό,τι γνωρίζουμε για τον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό προέρχεται ή επιβεβαιώνεται μέσα στους τάφους που βγάζουν στο φως οι ανασκαφές. Το πλέον ανατριχιαστικό ερώτημα για τον αρχαίο μας πολιτισμό δεν θα μπορούσε να είναι άλλο από το εξής: φαντάζεστε οι αρχαίοι Έλληνες να είχαν μονάχα καύση των νεκρών και να μην έθαβαν ούτε τις στάχτες τους; Αυτό θα ήταν η μεγαλύτερη ατυχία αυτού του πολιτισμού.

            Εμείς, σήμερα, τι θα μπορούσαμε να κάνουμε ώστε να διασφαλίσουμε στις επόμενες γενιές τον ταφικό πολιτισμό που κληρονομήσαμε; Μήπως να δημιουργούσαμε μια θεσμική ταφή, ένα προσεγμένο νεκροταφείο δηλαδή. Όπως ξέρουμε, στα σύγχρονα νεκροταφεία, με εξαίρεση ίσως αυτά των χωριών, επικρατεί μπάχαλο, ακόμα και μαφία έχει δημιουργηθεί που κερδοσκοπεί από αυτά. Αυτό το ιδανικό νεκροταφείο που φαντάζομαι, δεν μπορώ να το στηρίξω σε κάποιο νομικό πλαίσιο, γι’ αυτό χρειάζεται πολύ προσοχή από πλευράς πολιτείας. Εγώ μπορώ μόνο να σας το περιγράψω και να σας μεταφέρω τον προβληματισμό μου.

            Οι ταφές σε ένα τέτοιο νεκροταφείο θα έπρεπε να είναι ισόβιες και αυτό σημαίνει ότι δεν θα γίνεται ποτέ εκταφή και μεταφορά οστών. Οι ταφές θα είναι οικολογικές, δηλαδή ο νεκρός θα σκεπάζεται με χώμα χωρίς να έχει απαραίτητα ταφόπλακα ή άλλα μονωτικά υλικά που θα δυσκολεύουν την εισροή του βρόχινου νερού, ενώ τα φέρετρα θα κατασκευάζονται από βιοδιασπώμενα υλικά, προκειμένου να μην μπαίνουν εμπόδιο στη διαδικασία της σήψης. Αν ο ίδιος ο νεκρός ή οι οικείοι του επιθυμούν να του βάλουν μαζί του κάποια προσωπικά του αντικείμενα (κτερίσματα), αυτά θα μπορούσαν να τα τοποθετούν σε ένα ειδικό κουτί φύλαξης το οποίο θα ταφεί μαζί του και θα προστατεύει τα κτερίσματα από την υγρασία και την αλλοίωση για όσο το δυνατόν περισσότερους αιώνες. Πάνω από κάθε τάφο θα μπορούσε να μπαίνει το θρησκευτικό σύμβολο π.χ. σταυρός, ακόμα θα μπορούσε να μπαίνει το όνομα, επίγραμμα, λουλούδια ή ό,τι επιθυμεί ο καθένας. Αυτά τα νεκροταφεία θα πρέπει να έχουν πυκνή δεντροφύτευση, οπότε, με το πέρασμα του χρόνου και κλείσιμό τους λόγω πληρότητας των τάφων, να μετατρέπονται αυτομάτως σε μικρά δάση ή αλσίλια, όπου μια τοπική αρχή θα έκρινε αν θα ήταν επισκέψιμα ή όχι.

            Μέσα σε κάθε τέτοιο νεκροταφείο θα πρέπει να υπάρχει ένα κτίριο που να ανταποκρίνεται στη χωρητικότητα του νεκροταφείου όπου εκεί θα φιλοξενούνται τα αρχεία των νεκρών. Όταν λέω «αρχεία των νεκρών» φαντάζομαι το απόλυτο φακέλωμα ολόκληρης της ζωής του νεκρού. Οποιοδήποτε έγγραφο εκδίδεται από την γέννηση μέχρι τον θάνατο, το οποίο αφορά στην υγεία, στην εκπαίδευση, στο επάγγελμα, στη διασκέδαση, στα χόμπι, στα ταξίδια, στις αγοραπωλησίες, στο ποινικό μητρώο, στα περιουσιακά στοιχεία κ.α. Γι’ αυτόν τον λόγο θα πρέπει να εκδίδεται ένα αντίγραφο επιπλέον από κάθε μας δραστηριότητα, το οποίο θα συμπληρώνει τον φάκελο που την ημέρα της ταφής μας θα τοποθετηθεί στο κτίριο-αρχείο του νεκροταφείου μας. Ουσιαστικά, η αρχειοθέτηση αυτού του φακέλου θα αποτελεί και την ταφή της προσωπικής μας ιστορίας, η οποία αποτελεί μέρος ολόκληρης της ανθρώπινης ιστορίας.

            Όπως είπα και πιο πριν, δεν είμαι σε θέση να ορίσω το νομικό πλαίσιο πάνω στο οποίο θα μπορούσε να λειτουργήσει ένα τέτοιο νεκροταφείο, μπορώ όμως να προτείνω λύσεις στα ενδεχόμενα προβλήματα τα οποία προκύπτουν από μία τέτοια πρόταση. Το πρώτο πρόβλημα που θα μπορούσε να εντοπίσει κανείς είναι ότι μετά από κάποια χρόνια τα νεκροταφεία θα καταλαμβάνουν τεράστιες εκτάσεις γης. Αυτό πιστεύω ότι είναι αστείο για δύο λόγους: καταρχήν όλα τα ελληνικά βουνά και δάση, μπορούν να φιλοξενήσουν νεκροταφεία χωρίς να προκύπτει οικολογική καταστροφή μιας και θα παραμείνουν δάση ή τουλάχιστον μετά την χρήση τους ως νεκροταφεία, πάλι δάση θα γίνονται. Μην ξεχνάμε και το γεγονός ότι η Ελλάδα είναι όλη ένα νεκροταφείο, αφού όπου και να σκάψουμε θα συναντήσουμε τάφους. Το άλλο πρόβλημα που προκύπτει από μία τέτοια πρόταση είναι πραγματικά μεγάλο. Πώς θα διασφαλιστεί το απόρρητο των αρχειοθετημένων φακέλων; Εδώ πραγματικά χρειάζεται νομοσχέδιο, το οποίο θα διασφαλίζει την ησυχία της «θαμμένης μας» προσωπικής ιστορίας για τουλάχιστον 300 χρόνια ή και περισσότερο. Κάτι τέτοιο δεν ξέρω αν μπορεί να διασφαλιστεί νομικά ή μήπως με τυχόν αλλαγή του πολιτεύματος κιντυνεύσει η ασφάλεια των «νεκρών μας» αρχείων. Αυτό είναι κάτι που θέλει σίγουρα έξυπνους νομοθέτες. Ένα άλλο πρόβλημα είναι η ασφάλεια και η διατήρηση αυτών των κτιρίων-αρχειοφυλακείων. Αυτό θα μπορούσε να λυθεί κάνοντας τα κτίρια υπόγεια, κάτι σαν τα πυρηνικά καταφύγια των οποίων τα κλειδιά για την πρόσβαση στο εσωτερικό τους θα ήταν στην αρμοδιότητα της εισαγγελίας του κάθε νομού. Μετά την ολοκλήρωση των ταφών στο νεκροταφείο και το «κλείσιμό του», η είσοδος του κτιρίου θα σφραγίζεται με τσιμέντο, κάνοντάς το αδιάρρηκτο.

            Πάντως η θεσμοθέτηση ενός τέτοιου νεκροταφείου, σε κάθε περίπτωση, προϋποθέτει φωτισμένους πολιτικούς και έναν λαό με αγωγή θανάτου, δηλαδή πολιτισμένο· και μάλλον έχουμε δρόμο ακόμα μπροστά μας.

Ένα μουσείο θανάτου

Η Ελλάδα είναι η χώρα των μουσείων, αρχαίων, βυζαντινών, λαογραφικών και άλλων πιο εξειδικευμένων μουσείων που βρίσκονται στην πρωτεύουσα. Σχεδόν σε όλα τα ελληνικά μουσεία και ιδιαίτερα στα αρχαιολογικά, ο θάνατος παίζει τον πρωτεύοντα ρόλο μιας και τα περισσότερα από τα εκθέματα-κτερίσματα προέρχονται από τάφους.

            Παρόλο που τα μουσεία μας και ο πολιτισμός μας είναι γεμάτα με θάνατο, δεν έχει γίνει ένα μουσείο θανάτου. Η απώλεια αυτού του μουσείου πιστεύω πως είναι βλαβερή γιατί αφήνει να διασκορπίζεται μπερδεμένος μέσα στους αιώνες ο πολιτισμός του θανάτου μας και ταυτόχρονα, σκορπισμένος σε όλη την ελληνική επικράτεια.

            Η ιδέα περιλαμβάνει την δημιουργία ενός μουσείου που θα φιλοξενεί όλα τα πολιτισμικά στοιχεία του ελληνικού θανάτου, από την παλαιολιθική εποχή-αν υπάρχουν- μέχρι τις μέρες μας. Από όλα τα σημεία της Μεσογείου όπου αναπτύχθηκε ελληνικός πολιτισμός. Με την προϋπόθεση ενός ζωντανού –ενεργού οργανισμού που θα φτάνει το ενδιαφέρον του μέχρι και τις μέρες μας αλλά και στις μέρες που θα ’ρθούν. Ένα τέτοιο καλοστημένο μουσείο θα μπορούσε να αξιώσει να γίνει κέντρο του «παγκόσμιου» θανάτου, οργανώνοντας και φιλοξενώντας συνέδρια παγκόσμιας απήχησης σχετικά με το θέμα.

             Ο θάνατος δεν είναι μόνο παράγωγο της ζωής αλλά και της τέχνης. Αυτό το είδος μουσείου θα ήταν ιδανικό να συλλέγει και να φιλοξενεί, τη σχέση που έχει ο θάνατος με την κάθε τέχνη καθώς και τον θάνατο κάθε τέχνης που τυχαίνει να έχει πεθάνει. Συνειρμικά θυμήθηκα το Επιγραφικό μουσείο που βρίσκεται ανάμεσα στο Αρχαιολογικό και στο Πολυτεχνείο και είναι μοναδικό στον κόσμο. Δυστυχώς, όμως, περιορίζεται στα αρχαία επιγράμματα. Αυτό κατά την γνώμη μου είναι έγκλημα, διότι θα έπρεπε να συμπεριλαμβάνει τα επιγράμματα όλων των εποχών, μέχρι τις μέρες μας, προκειμένου να διαφαίνονται καθαρά οι αλλαγές και οι μεταλλάξεις που υπέστη αυτό το είδος γραπτού λόγου. Μιας και η γλώσσα μας είναι ζωντανή!

            Πάρτε λοιπόν για παράδειγμα το Επιγραφικό μουσείο και φανταστείτε ένα διευρυμένο μουσείο θανάτου, φανταστείτε έναν φάρο πολιτισμού, γιατί μπορεί η τέχνη να είναι η μητέρα του πολιτισμού, όμως, πατέρας του είναι ο θάνατος.

            Η πρόταση για ένα τέτοιο μουσείο δεν μπορεί να είναι ολοκληρωμένη από μέρος μου και αυτό γιατί δεν είναι δουλειά μου να ξέρω να τεκμηριώνω τέτοιες προτάσεις. Πάντως, αυτοί που ξέρουν, αν επεξεργαστούν μια τέτοια πρόταση, σύντομα θα καταλάβουν ότι τα οφέλη είναι πολλά.

Μια σχολή θανατολογίας

Μα τι λέω, στην Ελλάδα δεν υπάρχει ούτε σχολή αρχαιολογίας (ένα τμήμα της φιλοσοφικής είναι) κι εγώ οραματίζομαι σχολή θανατολογίας. Ας πάρουμε όμως τα πράγματα με την σειρά. Μια σχολή θανατολογίας που θα βγάζει θανατολόγους είναι άχρηστη στους νεκρούς, όπως και κάθε άλλη επιστήμη. Άρα λοιπόν, η θανατολολογία και οι θανατολόγοι που θα προκύπτουν από αυτήν την «φανταστική» σχολή, θα είναι στην υπηρεσία των ζωντανών ανθρώπων.

            Από τη στιγμή που όλοι πεθαίνουμε, δεν υπάρχει επάγγελμα που να μην αγγίζει κάποτε τον θάνατο, γι’ αυτό, θα έπρεπε σε όλους τους επαγγελματικούς τομείς να είναι «απαραίτητη» η θανατολογία, όπως είναι η παιδαγωγική για τους εκπαιδευτικούς.

            Όταν λέω θανατολογία, εννοώ, ούτε λίγο ούτε πολύ έναν κύκλο μαθημάτων γύρω από: α) την ιστορία του θανάτου, β) τα φυσικά αίτια που τον προκαλούν και τις ιατρικές προσεγγίσεις, γ) τον πολιτισμό του θανάτου έτσι όπως έχει διαμορφωθεί από την τέχνη και τη λαογραφία, δ) τη συνταγματικότητα και τις νομικές δικλείδες που περιβάλλουν τον θάνατο και πιο ειδικά, ζητήματα όπως η ευθανασία και η αυτοκτονία. Και άλλους κύκλους, ίσως πιο εξειδικευμένους, ανάλογα με τις ανάγκες του επαγγελματικού κλάδου. Π.χ. αυτοί που σχετίζονται με τη μεταφυσική του θανάτου, όπως οι παπάδες και οι ψυχαναλυτές, θα έπρεπε να είναι κάπως πιο ενημερωμένοι για να προστατεύουν τους αφελείς από τα μέντιουμ και τους πνευματιστές. Από αυτήν τη σχολή θανατολογίας, θα έπρεπε να περνάνε ακόμα, δικαστές και δικηγόροι, μιας και οι σχετικές υποθέσεις με θανάτους, απασχολούν ιδιαίτερα τη δικαιοσύνη. Φυσικά και οι αστυνόμοι που οπλοφορούν και είναι σε θέση να αφαιρέσουν ανθρώπινη ζωή. Όλες οι ειδικότητες των γιατρών που δεν έχουν καμία δεοντολογία και ηθική θανάτου. Όταν ο ασθενής τους φτάνει στο τέλος, τον κάνουν πάσα στον ψυχολόγο, ο ασθενής όμως, θέλει να διαχειριστεί τον θάνατό του μαζί με τον γιατρό που τον χειρούργησε και μοιράστηκε τα πάντα μαζί του (μερικές φορές και τις καταθέσεις του). Οι δάσκαλοι, κυρίως της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης που πρέπει να γνωρίσουν στα παιδιά τον θάνατο, ενώ το εκπαιδευτικό σύστημα τον αγνοεί. Σε όλες τις σχολές της τέχνης, που έτσι και αλλιώς είναι ένα από τα βασικά τους αντικείμενα ο θάνατος. Τέλος, επιστήμες όπως η αρχαιολογία και η ανθρωπολογία αλλά και η κοινωνιολογία και η φιλοσοφία θα μπορούσαν να ενταχτούν σε ένα κοινό κύκλο μαθημάτων που σαν αποτέλεσμα θα είχε τη μελλοντική τους συνεργασία και ανταλλαγή δεδομένων σε ό,τι αφορά τον θάνατο. Αυτή η ανταλλαγή δεδομένων θα είχε σαν βάση τη σχολή θανατολογίας όπου καθηγητές-θανατολόγοι θα τα ταξινομούσαν σε βάσεις δεδομένων για να είναι προσβάσιμα και θα τα χρησιμοποιούσαν στις έρευνές τους.

            Είπαμε ότι, οι σπουδαστές κάποιων συγκεκριμένων επαγγελμάτων που προαναφέραμε, θα περνούσαν «υποχρεωτικά» για κάποιο διάστημα από τη σχολή θανατολογίας. Εκτός από αυτούς, θα υπάρχουν και οι φοιτητές που θα σπουδάζουν μόνο τη θανατολογία. Αυτοί, μετά τη λήξη των σπουδών τους, θα μπορούσαν να εργαστούν ως καθηγητές-ερευνητές στην ίδια σχολή μα και σε άλλες ειδικότητες, συμπεριλαμβανομένων και των «νεκροταφείων του μέλλοντος» αλλά και στο «μουσείο του θανάτου».

Θα μπορούσα να γράψω δεκάδες σελίδες για αυτήν τη σχολή καθώς και για το μουσείο του θανάτου ή τα νεκροταφεία του μέλλοντος. Καλύτερα όμως να σταματήσω εδώ. Όμως, πριν απ’ όλα να σας υπενθυμίσω ότι ο πολιτισμός δεν είναι αποτέλεσμα του οικονομικού πλούτου μα το αντίθετο, η οικονομική ευημερία, έρχεται και διαρκεί, όπου υπάρχει πολιτισμός.

Οικουμενικού Πατριάρχου Βαρθολομαίου: [ΠΡΟΠΟΣΙΣ ΚΑΤΑ ΤΟ ΔΕΙΠΝΟ ΣΤΗ ΛΕΣΧΗ ΑΞΙΩΜΑΤΙΚΩΝ ΦΡΟΥΡΑΣ ΞΑΝΘΗΣ]

Πρόποσις τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχου κ. κ. Βαρθολομαίου
κατὰ τὸ Ἐπίσημον Δεῖπνον εἰς τὴν Λέσχην Ἀξιωματικῶν Φρουρᾶς Ξάνθης
(23 Σεπτεμβρίου 2014)

Ἱερώτατε Μητροπολῖτα Σερρῶν καὶ Νιγρίτης κύριε Θεολόγε, ἐκπρόσωπε τοῦ Μακαριωτάτου Ἀρχιεπισκόπου Ἀθηνῶν καὶ πάσης Ἑλλάδος κυρίου Ἱερωνύμου καὶ τῆς Διαρκοῦς Ἱερᾶς Συνόδου τῆς Ἁγιωτάτης Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος,
Ἱερώτατε Μητροπολῖτα Ξάνθης καὶ Περιθεωρίου κύριε Παντελεῆμον,
Ἱερώτατοι ἅγιοι ἀδελφοί,
Ἐνδοξότατε Διοικητὰ τοῦ Δ΄ Σώματος Στρατοῦ Ἀντιστράτηγε κύριε Χρῆστε Χαλκίδη,
Ἐντιμότατοι ἐκπρόσωποι τῶν τοπικῶν ἀρχῶν, 
Ἐκλεκτοὶ συνδαιτυμόνες,

Ἐγγίσαντες σὺν Θεῷ τὸ τέλος τῆς ἐπισκέψεώς μας εἰς τὴν φιλόξενον Θρᾴκην, ἔχομεν τὴν χαρὰν νὰ παρακαθήμεθα εἰς τὴν τράπεζαν ταύτην, τὴν ἐπέχουσαν θέσιν ἀποχαιρετιστηρίου, τὴν ὁποίαν ηὐτρέπισεν ἡ φιλόφρων διάθεσις τῶν ἐνταῦθα στρατιωτικῶν ἀρχῶν, τὰς ὁποίας καὶ ἀπὸ καρδίας εὐχαριστοῦμεν διὰ τὴν τιμὴν πρὸς τὸ πρόσωπον τῆς ἡμετέρας Μετριότητος, ἡ ὁποία ἀντανακλᾷ καὶ ἀπηχεῖ τὰ πρὸς τὴν ἣν ἐκπροσωποῦμεν Μητέρα Ἁγίαν τοῦ Χριστοῦ Μεγάλην Ἐκκλησίαν εὐμενῆ καὶ φιλομήτορα αἰσθήματα αὐτῶν.

Ἀνασκοποῦντες κατὰ τὴν ὥραν ταύτην τὰ βιώματα τῶν παρελθουσῶν ἡμερῶν, δόξαν ἀναπέμπομεν πρὸς τὸν Δωρεοδότην Θεὸν διὰ τὰς εὐλογημένας στιγμὰς τὰς ὁποίας ἐπεφύλαξεν εἰς ἡμᾶς ἡ χάρις Του, διὰ τὴν γνωριμίαν μετὰ ἐπιχωρίων πολιτιστικῶν ἐπιδόσεων καὶ ἰδιαιτεροτήτων, ὡς ἡ μεταξουργία τὸ εἰς Σουφλί, ἐνταῦθα δὲ τὰ λαϊκὰ ἔθιμα καὶ οἱ παραδοσιακοὶ χοροί, τὰ ὁποῖα ἐπαρουσίασαν εἰς ἡμᾶς πρὸ ὀλίγου διάφοροι σύλλογοι, διὰ τὴν Θείαν Λειτουργίαν καὶ τὰς ἱερὰς τελετάς, κατὰ τὰς ὁποίας συμπροσηυχήθημεν μετὰ τοῦ εὐαγοῦς κλήρου καὶ τοῦ πιστοῦ λαοῦ, διὰ τὰς συγκινητικὰς εὐκαιρίας ἐπικοινωνίας μὲ αὐτούς, ὡς καὶ μὲ τὰς ἀρχὰς τοῦ τόπου, τῶν ὁποίων ἐπιστέγασμα ὑπάρχει ἡ ἀποψινὴ συνεστίασις.

Δὲν δυνάμεθα νὰ μὴ ἐκφράσωμεν τὴν ἱκανοποίησίν μας διὰ τὴν θρησκευτικότητα τῶν Θρᾳκῶν ἐν γένει καὶ τὸν ἐπιδεικνυόμενον πρὸς τοὺς ἐκκλησιαστικοὺς λειτουργοὺς σεβασμόν των, χαίρομεν δὲ διότι καὶ οἱ ἐν ἀρχῇ καὶ ἐξουσίᾳ ὄντες, πολιτικοὶ καὶ στρατιωτικοί, συμμερίζονται τὰ τοιαῦτα αἰσθήματα. 

Εἰδικώτερον, οἱ ἐκπρόσωποι τῆς στρατιωτικῆς ἐξουσίας, οἱ ὁποῖοι καλοῦνται νὰ δροῦν ὡς ὑπερασπισταὶ τῆς ἐδαφικῆς ἀκεραιότητος καὶ ἀνεξαρτησίας ἑκάστου κράτους, ὀφείλουν νὰ κινοῦνται μὲ φόβον Θεοῦ καὶ αἴσθημα εὐθύνης, ἀλλὰ καὶ σεβασμοῦ πρὸς πᾶσαν ἀνθρωπίνην προσωπικότητα, ὥστε ἡ προάσπισις τῶν δικαιωμάτων τῆς πατρίδος νὰ συντελῆται μὲ ἀξιοπρέπειαν καὶ ἄνευ περιττῶν βιαιοτήτων ἢ προκλήσεων. Τοῦτο ἀπαιτεῖ πολλάκις λεπτοὺς χειρισμούς, παρομοίους πρὸς ἐκείνους τῶν διπλωματῶν, καὶ βεβαίως ὁ θεῖος φωτισμὸς καὶ ἡ ἄνωθεν ἀντίληψις καθίστανται ὑπ᾿ αὐτὰς τὰς συνθήκας πλέον ἀπαραίτητα παρὰ ποτέ. Εἰς τὴν ἐποχήν μας μάλιστα, κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ λαῖλαψ τοῦ πολέμου ἐπισείει τὸν κίνδυνον ὁλοκληρωτικῆς καταστροφῆς, ἡ μὲ περίνοιαν ὀρθὴ ἀντιμετώπισις τῶν ἀνὰ πᾶσαν στιγμὴν ἀναφυομένων ζητημάτων εἶναι ὄντως θεῖον δῶρον, καθότι «πᾶν δώρημα τέλειον ἄνωθέν ἐστιν», ὡς λέγομεν εἰς τὴν τέλεσιν τῆς Ἀναιμάκτου Μυσταγωγίας. 

Διὸ καὶ ἐπ᾿ ἐκκλησίας ἐξόχως εὐχόμεθα καὶ προσευχόμεθα, κατὰ τὰς ἱερὰς ἀκολουθίας καὶ κατ᾿ ἰδίαν, πρῶτον μέν «ὑπὲρ τῆς εἰρήνης τοῦ σύμπαντος κόσμου καὶ ... τῆς τῶν πάντων ἑνώσεως», εἶτα δέ «ὑπὲρ τοῦ φιλοχρίστου στρατοῦ», ὅπως Κύριος ὁ Θεὸς παρέχῃ εἰς ἐσᾶς τὴν χάριν Αὐτοῦ εἰς εὐδόκιμον ἐκπλήρωσιν τῆς δυσχεροῦς σας ἀποστολῆς.

Περαίνοντες τὸν σύντομον αὐτὸν χαιρετισμόν, ὑψοῦμεν τὸ ποτήριον ὑπὲρ ὑγείας καὶ εὐτυχίας τοῦ φιλόφρονος ἀμφιτρύονος τῆς παρούσης ἑσπέρας Ἀντιστρατήγου κυρίου Χρήστου Χαλκίδου μετὰ τῶν περὶ αὐτὸν ἐκλεκτῶν συνεργατῶν καὶ οἰκείων, εὐχαριστοῦντες ἅπαξ ἔτι διὰ τὴν περιποίησιν καὶ ἐν γένει εὐφρόσυνον ἀτμόσφαιραν τῆς ἀποψινῆς πανδαισίας, καὶ δεόμεθα τοῦ Ἄρχοντος τῆς Εἰρήνης Θεοῦ νὰ χαρίζῃ αὐτὴν εἰς ὅλους, ὥστε καὶ ἡ διακονία σας  νὰ εἶναι ἀνετωτέρα.

Οικουμενικού Πατριάρχου Βαρθολομαίου: [ΟΜΙΛΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΙ "ΜΝΗΜΗ ΤΗΣ ΚΑΘ' ΗΜΑΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ" ΣΤΗΝ ΞΑΝΘΗ]

Ὁμιλία τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχου κ. κ. Βαρθολομαίου
κατὰ τὴν πρὸς Τιμὴν Αὐτοῦ Πολιτιστικὴν Ἐκδήλωσιν
"Μνήμη τῆς καθ᾿ ἡμᾶς Ἀνατολῆς"
εἰς τό Δημοτικὸν Ἀμφιθέατρον Ξάνθης μετά τῶν Χορευτικῶν Συγκροτημάτων τῶν Συλλόγων
(23 Σεπτεμβρίου 2014)

Ἱερώτατε Μητροπολῖτα Σερρῶν καὶ Νιγρίτης κύριε Θεολόγε, ἐκπρόσωπε τοῦ Μακαριωτάτου Ἀρχιεπισκόπου Ἀθηνῶν καὶ πάσης Ἑλλάδος κυρίου Ἱερωνύμου καὶ τῆς Διαρκοῦς Ἱερᾶς Συνόδου τῆς Ἁγιωτάτης Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος, Ἱερώτατε Μητροπολῖτα Ξάνθης κύριε Παντελεῆμον, Ποιμενάρχα τῆς θεοσώστου ταύτης Ἐπαρχίας, Ἱερώτατοι ἅγιοι ἀδελφοί, Ἀρχαὶ καὶ ἐξουσίαι, Τέκνα ἡμῶν ἐν Κυρίῳ ἀγαπητά, Αἱ παραδοσιακαὶ ἐκδηλώσεις, τὰς ὁποίας παρηκολουθήσαμεν κατὰ τὴν παροῦσαν ἑσπέραν, ἀποτελοῦν ἔκφρασιν τοῦ μακραίωνος πολιτισμοῦ τοῦ Γένους μας, ἑνὸς πολιτισμοῦ ὁ ὁποῖος ἔχει τὰς ρίζας του εἰς τὰ βάθη τῶν αἰώνων ἀλλὰ καὶ εἰς τὰς καρδίας τῶν πατέρων μας. Διότι οἱ πατέρες μας τὸν ἐδημιούργησαν, αὐτοὶ τὸν ἐκαλλιέργησαν, αὐτοὶ ἐμερίμνησαν νὰ τὸν διαφυλάξουν καὶ νὰ τὸν παραδώσουν εἰς τὰς ἑπομένας γενεάς. Καὶ δὲν τὸν διέσωσαν μόνον, διεσώθησαν καὶ οἱ ἴδιοι δι᾽ αὐτοῦ. Ἡ διατήρησίς του εἶχεν ὡς ἀποτέλεσμα τὴν διατήρησιν τῆς ἰδιοπροσωπίας καὶ τῆς ταυτότητός των, τῆς γλώσσης καὶ τῆς ἱστορίας των, τὴν ἀδιάλειπτον συνέχειαν τοῦ Γένους μας, τὸν ἀδιάρρηκτον σύνδεσμον αὐτῶν μετὰ τῆς πατρῴας γῆς ὁπουδήποτε καὶ ἐὰν εὑρέθησαν κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ πολυκυμάντου βίου των καὶ τῶν περιδινήσεων τῆς ἱστορίας. Αἱ παραδόσεις, τὰ ἤθη καὶ τὰ ἔθιμα, οἱ χοροὶ καὶ τὰ τραγούδια τὰ ὁποῖα ἐπαρουσίασαν τὰ χορευτικὰ συγκροτήματα τοῦ Λυκείου Ἑλληνίδων, τοῦ Συλλόγου Ποντίων καὶ τοῦ Συλλόγου Μικρασιατῶν Ξάνθης, ἐκφράζουν τὴν ψυχὴν τόσον αὐτῶν οἱ ὁποῖοι τὰ ἐδημιούργησαν ὅσον καὶ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι συνεχίζουν τὴν καλὴν αὐτὴν παράδοσιν τοῦ Γένους μας καὶ τὴν μεταλαμπαδεύουν εἰς τοὺς νεωτέρους. Ἐκφράζουν τὸν πολιτισμὸν τῶν ἀλησμονήτων πατρίδων καὶ ἀνακινοῦν μνήμας τῆς καθ᾽ ἡμᾶς Ἀνατολῆς, αἱ ὁποῖαι ζοῦν βαθειὰ μέσα εἰς τὴν ψυχήν μας. Διὰ τοῦτο καὶ μᾶς εἶναι τόσον οἰκεῖαι καὶ τόσον εὐχάριστοι, ἀκόμη καὶ ὅταν, ἐνίοτε, ἐκφράζουν τὴν θλῖψιν καὶ τὸν πόνον καὶ μᾶς ὑπενθυμίζουν γεγονότα ὀδυνηρὰ διὰ τὸ Γένος μας, τὸ ὁποῖον ὑπέστη τόσας συμφορὰς καὶ ὑπέμεινε τόσας ἀδικίας. Ὅμως, καὶ ἡ ὑπενθύμισις τῶν τοιούτων δεινῶν εἶναι χρήσιμος, ὄχι διὰ νὰ διηγούμεθα, κατὰ τὸν ποιητήν, «περασμένα μεγαλεῖα» καὶ νὰ κλαίωμεν, ἀλλὰ διὰ νὰ διδασκώμεθα ἐξ αὐτῶν πρὸς καλλιτέραν διευθέτησιν τοῦ μέλλοντος καὶ ἀποφυγὴν παρομοίων σφαλμάτων. Σᾶς εὐχαριστοῦμεν, λοιπόν, ἀπὸ βάθους καρδίας διὰ τὴν ὡραίαν αὐτὴν πολιτιστικὴν ἐκδήλωσιν καὶ τὴν παρουσίασιν πρὸς τιμὴν τῆς ἡμετέρας Μετριότητος. Σᾶς συγχαίρομεν ἐγκαρδίως διότι διαφυλάσσετε τὰς παραδόσεις καὶ τὸν πολιτισμὸν τῶν πατέρων μας καὶ ἐκφράζετε μέσῳ αὐτῶν, μὲ τρόπον γνήσιον, ἀληθινόν, καθαρὸν καὶ αἰσθητικῶς ὡραῖον, τὴν χαρὰν τῆς ζωῆς, τὴν χαρὰν καὶ τὴν ὑπερηφάνειαν ὅτι εἶσθε καὶ σεῖς φορεῖς καὶ συνεχισταὶ καὶ ἐκφρασταὶ μιᾶς τόσον μακρᾶς καὶ λαμπρᾶς παραδόσεως, φορεῖς ἑνὸς σημαντικοῦ πνευματικοῦ πολιτισμοῦ, ὁ ὁποῖος ἀνθίσταται εἰς τὸν χρόνον καὶ πάντοτε «ἀνθεῖ καὶ φέρει κι ἄλλον». Σᾶς συγχαίρομεν ὅμως ἰδιαιτέρως διότι εἰς μίαν ἐποχὴν ὅπως ἡ σημερινή, ἡ ἐπονομαζομένη ἐποχὴ τῆς παγκοσμιοποιήσεως, κατὰ τὴν ὁποίαν τὰ πάντα ἐξομοιώνονται καὶ ἰσοπεδώνονται, κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ ὁμοιομορφία εἰς τὴν ψυχαγωγίαν καὶ τὴν διασκέδασιν συρρικνώνουν ἐπικινδύνως τὴν σπουδαιοτέραν ἐλευθερίαν τοῦ ἀνθρώπου, τὴν ἐλευθερίαν τῆς ἐκφράσεως τῶν συναισθημάτων του, καὶ ἐπιδιώκουν νὰ τοῦ ἐπιβάλλουν νὰ χαίρεται δι᾽ ἀλλοτρίων πρὸς τὴν ἰδιοσυγκρασίαν καὶ τὴν προσωπικότητά του τρόπων καὶ μέσων, σεῖς ἐκφράζετε τὴν χαράν σας μέσῳ τοῦ πλούτου τῆς παραδόσεως, μαρτυροῦντες διὰ τοῦ τρόπου αὐτοῦ ὅτι ἡ παράδοσις δὲν ἀποτελεῖ εἶδος μουσειακὸν ἀλλὰ ζωντανόν, δὲν ἀποτελεῖ ἔκφρασιν συντηρητισμοῦ, ἀλλὰ ἐλευθερίας ἀπὸ τὴν ἄνωθεν ἐπιβαλλομένην μαζικὴν ἔκφρασιν αἰσθημάτων καὶ συναισθημάτων, ἡ ὁποία μετατρέπει τὸν ἄνθρωπον εἰς κατευθυνόμενον ἀντικείμενον ἄνευ πραγματικῶν αἰσθημάτων, καὶ ἐν τέλει τὸν ἀπομονώνει καὶ τὸν ἀποξενώνει ἀπὸ τὸν συνάνθρωπόν του καὶ τὴν κοινωνίαν, καὶ τὸν ἀποκόπτει ἀπὸ τὰς ρίζας του. Σεῖς ὅμως συνεχίζετε τὴν παράδοσιν καὶ διατηρεῖτε ζωντανὴν τὴν μνήμην τῆς καθ᾽ ἡμᾶς Ἀνατολῆς, διότι αὐτὴ ἡ μνήμη τροφοδοτεῖ τὸ παρὸν καὶ τὸ μέλλον μας. Αὐτὴ ἡ μνήμη εἶναι ἡ ζωή μας περισσότερον ἀπὸ 2500 χρόνια, καὶ εἶναι ἀδύνατον νὰ ἀποκοπῶμεν ἀπὸ αὐτήν. Αὐτή ἡ μνήμη εἶναι μέρος τῆς ὑπάρξεώς μας. Εἶναι τμῆμα τοῦ γονιδιώματός μας καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διαγραφῇ ἢ νὰ ἀντικατασταθῇ μὲ κάτι ἄλλο. Σᾶς συγχαίρομεν, λοιπόν, καὶ πάλιν καὶ πολλάκις, σᾶς εὐχαριστοῦμεν ἀπὸ καρδίας καὶ σᾶς μεταφέρομεν τὴν στοργὴν καὶ τὴν ἀγάπην τῆς Μητρὸς Ἐκκλησίας τῆς Κωνσταντινουπόλεως, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ ἀκριβῶς τὸν θεματοφύλακα τῶν εὐσεβῶν καὶ εὐγενῶν καὶ ἀρχοντικῶν παραδόσεων τοῦ Γένους μας καὶ ἡ ὁποία σᾶς ἀναμένει πάντοτε μὲ πολλὴν μητρικὴν ἀγάπην εἰς τὰς αὐλάς της. Εὐχόμεθα δὲ ἡ χαρὰ μὲ τὴν ὁποίαν μᾶς γεμίσατε κατὰ τὴν ἀποψινὴν ἐκδήλωσιν νὰ γεμίζῃ κάθε ἡμέραν καὶ τὴν ζωήν σας καὶ νὰ ἔχετε πάντοτε πλουσίαν τὴν Χάριν καὶ τὴν εὐλογίαν τοῦ Θεοῦ. Ἀμήν.

Οικουμενικού Πατριάρχου Βαρθολομαίου: [ΟΜΙΛΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΔΟΞΟΛΟΓΙΑ ΣΤΟΝ ΚΑΘΕΔΡΙΚΟ ΤΗΣ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΣΟΦΙΑΣ ΞΑΝΘΗΣ]

Ὁμιλία τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχου κ. κ. Βαρθολομαίου κατὰ τὴν Δοξολογίαν ἐν τῷ Ἱερῷ Καθεδρικῷ Ναῷ τῆς τοῦ Θεοῦ Σοφίας Ξάνθης (23 Σεπτεμβρίου 2014) Ἱερώτατε Μητροπολῖτα Σερρῶν καὶ Νιγρίτης κύριε Θεολόγε, ἐκπρόσωπε τοῦ Μακαριωτάτου Ἀρχιεπισκόπου Ἀθηνῶν καὶ πάσης Ἑλλάδος κυρίου Ἱερωνύμου, Ἱερώτατε Μητροπολῖτα Ξάνθης, θεοφιλέστατε Ποιμενάρχα τῆς εὐλογημένης ταύτης Ἐπισκοπῆς τοῦ Θεοῦ καὶ Ἱερᾶς Μητροπόλεως τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου, προσφιλέστατε δὲ ἀδελφὲ καὶ συλλειτουργὲ ἐν Κυρίῳ τῆς ἡμετέρας Μετριότητος κύριε Παντελεῆμον, Ἱερώτατοι ἅγιοι ἀδελφοὶ Ἱεράρχαι, Ἐντιμότατε καὶ ἀγαπητὲ κύριε Δήμαρχε Ξάνθης, Ἀδελφοὶ ἠγαπημένοι καὶ τέκνα φιλόθεα ἐν Κυρίῳ, Ἡ Πρόνοια τοῦ Θεοῦ, ἡ Σοφία Αὐτοῦ, ἐν τῷ ἀφιερωμένῳ εἰς αὐτὴν περιλάμπρῳ τούτῳ Ἱερῷ Ναῷ, μᾶς δίδει σήμερον τὴν χαρὰν νὰ συμπανηγυρίζωμεν τὴν ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν ἐπιθυμουμένην ἐπανασυνὰντησίν μας εἰς τὴν εὐλογημένην ταύτην κληρουχίαν τοῦ Οἰκουμενικοῦ Θρόνου, τὴν ἱστορικὴν ἐκκλησιαστικὴν Ἐπαρχίαν τῆς Ξάνθης. Τὴν Μητρόπολιν αὐτήν, κοσμεῖτε σήμερον ὅλοι σεῖς, μὲ ἐπὶ κεφαλῆς τὸν θεοφιλῆ, στοργικὸν καὶ πλήρη ἀγάπης πρὸς πάντας ποιμενάρχην σας καὶ τοὺς τοπικούς σας ἄρχοντας, οἱ ὁποῖοι διακονοῦν τὸν τόπον καὶ ἕνα ἕκαστον ἀπὸ σᾶς. Σεῖς ὅλοι, ἀγαπητοὶ Ξανθιῶται, διακρίνεσθε καὶ εὐφημίζεσθε, τοὐλάχιστον ὡς γνωρίζομεν καὶ ὡς πληροφορούμεθα ἐξ εἰδότων, ὡς ἰδιαιτέρως εὐλαβεῖς καὶ ἀγαπῶντες τὴν Ἐκκλησίαν καὶ τὴν Ὀρθόδοξον πίστιν μας. Τοῦτο, ἄλλωστε, ἀποδεικνύουν καὶ αἱ πολλαὶ  Ἱεραὶ Μοναί, αἱ ὁποῖαι σταυροειδῶς ἐκ τῆς βυζαντινῆς περιόδου χωροταξικῶς καὶ πνευματικῶς - συμβολικῶς περικυκλώνουν, ἐπιστέφουν καὶ φυλάττουν τὴν πόλιν καὶ ὅλους σας, ἀποτελοῦσαι, τρόπον τινά, ὀρεινὴν προέκτασιν αὐτῆς. Ἀναφέρομεν μετὰ συγκινήσεως τὰς Ἱερὰς Μονὰς Παναγίας Ἀρχαγγελιωτίσσης, Καλαμοῦς, Ταξιαρχῶν μετὰ τῶν κάτωθεν τῆς πόλεως ἐν τῇ πεδιάδι κειμένων μετοχίων, ἐξαρτωμένων πνευματικῶς ἐκ τοῦ Ἁγίου Ὄρους Ἄθω, καὶ τιμῶμεν τὴν ἀπὸ αἰώνων προσφορὰν αὐτῶν πρὸς τὸν χῶρον τοῦτον καὶ τὸν ἀπὸ γενεᾶς εἰς γενεὰν φιλόχριστον λαόν. Ἰδιαιτέρως δὲ αἱ Ἱεραὶ Μοναὶ Παναγίας Ἀρχαγγελιωτίσσης καὶ Καλαμοῦς ἀποτελοῦν διὰ τὸν χῶρον τῆς Θρᾴκης μοναδικὸν παράδειγμα ἀξιοσημειώτου ἱστορικῆς συνεχείας ἐκ τῆς βυζαντινῆς περιόδου μέχρι σήμερον (Φ. Κοτζαγεώργη, Μικρὲς πόλεις τῆς ἑλληνικῆς χερσονήσου κατὰ τὴν πρώιμη νεότερη ἐποχή: Ἡ περίπτωση τῆς Ξάνθης, 15ος - 17ος αἰ., ἔκδ. Ἱ. Μητροπόλεως Ξάνθης, σελ. 232), ὡς συνεχίζουσαι τὴν μακραίωνα θρᾳκικὴν μοναστικὴν παράδοσιν, περὶ τῆς ὁποίας εὐγλώττως μαρτυροῦν τὰ ἐρείπια τῶν μεγαλοπρεπῶν μοναστικῶν συγκροτημάτων εἰς τὸ πλησιόχωρον Παπίκιον Ὄρος καὶ τὰς ἄλλας παρυφὰς τῆς Ροδόπης, τὸ Ὄρος τοῦ Θεοῦ (monte di Dio), ὡς χαρακτηρίζεται ὑπὸ ξένων περιηγητῶν. Ὅ,τι, λοιπόν, παρελάβετε ὡς γονικὴν κληρονομίαν, σᾶς προτρέπομεν πατρικῶς, φυλάξετέ το καὶ αὐξήσατέ το, ὥστε μαζὶ μὲ τὸ κεφάλαιον νὰ παρουσιάσετε εἰς τὸν Κύριον καὶ τοὺς τόκους τῶν προσωπικῶν σας ἀρετῶν καὶ πνευματικῶν κατορθωμάτων, διὰ νὰ δανεισθῶμεν τοὺς λόγους τῆς γνωστῆς εὐαγγελικῆς περικοπῆς. Τοῦτο δὲ ἐπιτυγχάνεται διὰ τῆς ἐνεργοῦ συμμετοχῆς σας εἰς τὴν ἐκκλησιαστικὴν καὶ λειτουργικὴν ζωήν, διὰ τῆς μεταξύ σας ἀγάπης καὶ ὁμονοίας καὶ τῆς ἐν ἑνὶ λόγῳ συμπορεύσεως συμφώνως πρὸς τὸ θέλημα τοῦ Κυρίου, ὅπως μᾶς τὸ διδάσκει τὸ Ἅγιον Εὐαγγέλιον. Ἐάν οὕτω πορεύεσθε καὶ σεῖς, ἡμεῖς, ὁ Πατριάρχης τοῦ Γένους καὶ πνευματικός σας πατήρ, θὰ χαιρώμεθα πάντοτε καὶ θὰ αἰσθανώμεθα στενὴν τὴν συγγένειαν, ὄχι μόνον τὴν γεωγραφικὴν λόγῳ τῆς γειτνιάσεως μὲ τὴν Κωνσταντινούπολιν, ἀλλὰ καὶ τὴν πνευματικήν. Σᾶς προτρέπομεν νὰ ὑπακούετε εἰς τὸν καλόν σας ποιμένα, τὸν προσφιλέστατον ἀδελφὸν ἅγιον Ξάνθης κύριον Παντελεήμονα, ὁ ὁποῖος ἐκδαπανᾶται ἡμέραν καὶ νύκτα ὑπὲρ τοῦ ποιμνίου του, καὶ τοὺς ἱερεῖς σας, διότι ἡ ὑπακοὴ καὶ ἡ ἐμπιστοσύνη τὴν ὁποίαν δεικνύετε εἰς αὐτοὺς δὲν παρέχεται εἰς ἄνθρωπον ἀλλὰ εἰς τὸν Χριστόν. Ἡ σχέσις αὐτὴ ποιμένος καὶ ποιμνίου εἶναι μυστηριακὴ καὶ μυστική, ἐκπηγάζουσα ἀπὸ τὸν ποταμὸν τῆς ὀρθοδόξου ζωῆς καὶ παραδόσεώς μας. Ἀκόμη καὶ ἐὰν ἔχωμεν νὰ κάνωμεν μὲ ἀνθρώπους μὲ τυχὸν ἀδυναμίας καὶ σφάλματα, εἰς τὴν Ἐκκλησίαν μας καταργεῖται ἡ αἴσθησις τῆς ἀνθρωπότητος, διότι εἴμεθα θεανθρώπινος κοινωνία καὶ συνέστημεν ἐκ σώματος καὶ ψυχῆς. Τὸ μὲν σῶμα ὑπόκειται εἰς τὴν φθορὰν καὶ εἰς τὴν διάλυσιν. Γῆ καὶ σποδὸς τὸ σῶμα, ζωὴ καὶ αἰωνιότης ἡ ψυχή. Εὑρισκόμεθα εἰς πόλιν, ἡ ὁποία χαρακτηρίζεται καὶ αὐτὴ ἀπὸ τὴν εἰρηνικὴν καὶ ἁρμονικὴν συμβίωσιν πληθυσμῶν διαφορετικῆς θρησκείας, γλώσσης καὶ πολιτισμοῦ. Ὁ Μητροπολίτης σας καὶ ὅλοι σας μεριμνᾶτε ἰδιαιτέρως διὰ τὴν καλλιέργειαν αὐτοῦ τοῦ καλοῦ κλίματος εἰρηνικῆς συνυπάρξεως καὶ εἴμεθα εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν νὰ διαπιστώνωμεν τὴν πρόοδον καὶ εἰς τὸν τομέα αὐτόν, ὅπως καὶ εἰς πολλοὺς ἄλλους. Ἰδιαιτέρως δὲ σημειοῦμεν τὴν εἰρηνικὴν παρουσίαν τῶν φιλησύχων κατοίκων τῆς ὀρεινῆς Ξάνθης, τῶν γνωστῶν καὶ ἀγαπητῶν Πομάκων, ζώντων ἀπὸ πολλῶν αἰώνων εἰς τὰς κλιτύας τῆς ὀροσειρᾶς τῆς Ροδόπης, οἱ ὁποῖοι διακρίνονται διὰ τὸν σεβασμὸν των πρὸς τοὺς κληρικοὺς ἀνεξαρτήτως θρησκείας, ἀλλὰ καὶ πρὸς τοὺς νόμους τοῦ κράτους. Διακρίνονται ἀκόμη διὰ τὸ ἦθος καὶ τὴν προσήλωσίν των εἰς τὰς παραδόσεις, τὰς ὁποίας ἡ ἔντιμος Ἑλληνικὴ Πολιτεία, διὰ τῆς παιδείας καὶ τῶν καταβαλλομένων στοργικῶν προσπαθειῶν της, σέβεται, προστατεύουσα τοιουτοτρόπως τὴν ἰδιαιτέραν ἱστορικήν, γλωσσικὴν καὶ πολιτιστικήν των ταυτότητα, ὡς πράττει, ἄλλωστε, μὲ πάσας τὰς ἐν αὐτῇ διαβιούσας μειονότητας. Τέκνα ἀγαπητὰ ἐν Κυρίῳ, εὐλογημένοι Ξανθιῶται, Καθὼς εὐμοιρεῖτε νὰ ἔχετε εὐκλεῶς ποιμεναρχοῦντα Ἱεράρχην, τὸν Ἱερώτατον ἀδελφὸν καὶ συλλειτουργόν μας κύριον Παντελεήμονα, συμπαρεστῶτα καὶ καυχώμενον διὰ τοὺς εὐλαβεστάτους συμπολίτας καὶ τὸν λαόν του, σᾶς παρακαλοῦμεν νὰ στηρίζετε τὸ ἔργον τῆς Ἐκκλησίας καὶ τοῦ τόπου σας αὐτοῦ, καὶ νὰ ζῆτε ὡς ἀληθινὰ καὶ πιστὰ μέλη τοῦ σώματος τοῦ Χριστοῦ κατὰ τὴν δυσχερῆ αὐτὴν περίοδον τῆς στερήσεως πολλῶν καὶ βασικῶν ἀκόμη πραγμάτων. Ἡμεῖς, ὁ  Πατριάρχης σας, αἰσθανόμεθα καὶ ὁμολογοῦμεν μεγίστην τὴν χαρὰν τῆς παρουσίας μας εἰς τὸν εὐλογημένον τόπον σας, τόπον ὁ ὁποῖος θεωρεῖται καὶ ἰδική μας πατρίς, ὡς τμῆμα τῆς δικαιοδοσίας τοῦ πανσέπτου Οἰκουμενικοῦ Θρόνου, τοῦ ὁποίου ἐλέῳ Θεοῦ κατεστάθημεν Προκαθήμενος πρὸ εἴκοσι καὶ τριῶν ἐτῶν. Σᾶς εὐχαριστοῦμεν ἐκ ψυχῆς, ἅγιε Ξάνθης, ἀγαπητοὶ κληρικοί, Ἐντιμότατε κ. Δήμαρχε Ξάνθης μετὰ τῶν ἐκλεκτῶν συνεργατῶν σας, τῶν ἐντιμοτάτων Δημοτικῶν συμβούλων σας, ἀγαπητοὶ ἀδελφοὶ καὶ τέκνα, ὅλους σας καὶ τὸν καθένα προσωπικῶς, διὰ τὴν λίαν τιμητικὴν ὑποδοχήν σας. Εἴθε, ὅπως εἴμεθα σήμερον συνηγμένοι εἰς τὸν πάνσεπτον τοῦτον Ναόν τῆς τοῦ Θεοῦ Σοφίας, ἔτσι νὰ ἀξιωθῶμεν, ἐλέει καὶ οἰκτιρμοῖς τοῦ Κυρίου, νὰ εὑρεθῶμεν ὁμοῦ καὶ εἰς τὸν ἄκτιστον ναὸν τῆς οὐρανίου Βασιλείας Αὐτοῦ, εἰς τὴν ἀληθινὴν σοφίαν τοῦ Θεοῦ, ἡ ὁποία «ἔκτισε τὸν ἑαυτῆς οἶκον» καὶ εἰς τὸν εὐλογημένον τοῦτον τόπον, διὰ νὰ δεσπόζῃ καὶ νὰ κηρύττῃ πρὸς τοὺς ἐγγὺς καὶ τοὺς μακρὰν τὴν Ἀνάστασιν τοῦ Χριστοῦ, τοῦ τοῖς σημείοις ἐπιβεβαιοῦντος τοῦ λόγου τὸ ἀληθές. Ἡ χάρις τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ καὶ ἡ ἀγάπη τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρὸς καὶ ἡ κοινωνία τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, εἴθε νὰ εἶναι  μετὰ πάντων ὑμῶν, ἀγαπητοὶ Ξανθιῶται, τέκνα φιλόστοργα τῆς Μητρὸς Ἁγίας τοῦ Χριστοῦ  Μεγάλης Ἐκκλησίας.

Οικουμενικού Πατριάρχου Βαρθολομαίου: [ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΥΠΟΔΟΧΗ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΞΑΝΘΗ]

Χαιρετισμὸς τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχου κ. κ. Βαρθολομαίου
κατὰ τὴν Ὑποδοχὴν Αὐτοῦ εἰς τὴν Κεντρικὴν Πλατεῖαν τῆς Ξάνθης
(23 Σεπτεμβρίου 2014)

Ἱερώτατε Μητροπολῖτα Σερρῶν καὶ Νιγρίτης κύριε Θεολόγε, ἐκπρόσωπε τοῦ Μακαριωτάτου Ἀρχιεπισκόπου Ἀθηνῶν καὶ πάσης Ἑλλάδος κυρίου Ἱερωνύμου καὶ τῆς Διαρκοῦς Ἱερᾶς Συνόδου τῆς Ἁγιωτάτης Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος, Ἱερώτατε Μητροπολῖτα Ξάνθης κύριε Παντελεῆμον, Ποιμενάρχα τῆς θεοσώστου ταύτης Ἐπαρχίας, Ἐντιμότατε Δήμαρχε Ξάνθης κύριε Χαράλαμπες Δημαρχόπουλε, Ἱερώτατοι ἅγιοι ἀδελφοί, Ἐξοχώτατοι ἐκπρόσωποι τῶν Ἀρχῶν, Τέκνα ἡμῶν ἐν Κυρίῳ ἀγαπητά, Εὐφροσύνως χαιρετίζομεν τὸν εὐσεβῆ λαὸν τῆς Ξάνθης, ἐλθόντα, μὲ ἐπὶ κεφαλῆς τοὺς πνευματικοὺς καὶ πολιτικοὺς αὐτοῦ ἡγέτας, εἰς ὑπάντησιν ἡμῶν τῶν ἐκ τῆς Μητρὸς Ἐκκλησίας Κωνσταντινουπόλεως. Ἡ ἐπικοινωνία τῆς ἡμῶν Μετριότητος μετὰ τοῦ ποιμνίου εἶναι δι᾿ ἡμᾶς, ἀλλὰ καὶ διὰ πάντα ἔχοντα συναίσθησιν τῆς εὐθύνης αὐτοῦ κληρικόν, ζωτικὴ ἀνάγκη, διότι ἡ Ὀρθόδοξος Ἐκκλησία χαρακτηρίζεται ἐξ ὁρισμοῦ ἀπὸ τὴν ἀγαπητικὴν κοινωνίαν τῶν μελῶν αὐτῆς, εἰς τὴν ὁποίαν οἱ Ποιμένες δὲν κατέχουν θέσιν ὑπεροχῆς καὶ ἐξουσίας ἀλλὰ διακονίας τοῦ λοιποῦ σώματος. Ἡ πραγματικότης αὐτὴ ἁρμόζει ἐξόχως εἰς τὴν χώραν ἔνθα ἐγεννήθη ἡ δημοκρατία, ὡς ἐκ τούτου δὲ εἶναι φυσικὸν ἐδῶ καὶ τὰ ἀξιώματα τῶν λαϊκῶν ἀρχόντων νὰ ἀσκοῦνται ὡς λειτουργήματα, χάριν τῆς ἐξυπηρετήσεως καὶ εὐτυχίας τοῦ συνόλου. Κατὰ τὴν ἐπισήμανσιν μάλιστα τῶν ἀρχαίων προγόνων μας: «ἀρχὴ ἄνδρα δείκνυσι», τοῦτ᾿ ἔστιν, ἡ ἄσκησις τῆς ἐξουσίας δεικνύει τὸ ποιὸν τοῦ ἀνθρώπου τοῦ περιβεβλημένου αὐτήν. Ἡ δὲ διαπίστωσις, ὡς ἐν προκειμένῳ, ὅτι οἱ πολιτικοὶ ἄρχοντες τοῦ τόπου ὄχι μόνον ἀποδίδουν τὰς νενομισμένας τιμὰς εἰς τὴν ἐκκλησιαστικὴν ἡγεσίαν ἀλλὰ καὶ ὅτι οἱ ἴδιοι διατηροῦν ἀκμαίαν πίστιν εἰς τὸν Θεόν, ἀποτελεῖ ἀφορμὴν χαρᾶς καὶ ἱκανοποιήσεως δι᾿ ἡμᾶς, διότι μαρτυρεῖ ταπείνωσιν, ἤτοι αὐτογνωσίαν, ὅτι μόνον μὲ τὰς ἀνθρωπίνας δυνάμεις δὲν δυνάμεθα νὰ ἀνταπεξέλθωμεν εἰς τὰς ἀνάγκας τοῦ βίου, πολλῷ δὲ μᾶλλον νὰ προσφέρωμεν ἐπιτυχῶς ὑπευθύνους ὑπηρεσίας. Αὐτὸς ὁ Κύριος μᾶς διεβεβαίωσεν ὅτι «χωρὶς ἐμοῦ οὐ δύνασθε ποιεῖν οὐδέν» (Ἰωάν. ιε΄ 5-6). Ἔπειτα, ὁ ἔχων ἐπίγνωσιν τῶν δυνατοτήτων αὐτοῦ εἶναι διατεθειμένος νὰ ἀκούσῃ καὶ νὰ ἐνστερνισθῇ προτάσεις ἄλλων προσώπων, μὲ ἀποτέλεσμα διὰ τῆς συνεργασίας νὰ ἐπιτυγχάνεται ἡ πλέον ἐνδεδειγμένη λύσις παντὸς προβλήματος, ἀλλὰ καὶ νὰ καλλιεργῆται εὐχάριστος ἀτμόσφαιρα ἀλληλοεκτιμήσεως, κατανοήσεως καὶ βαθμηδὸν φιλίας. Ὁ ἄρχων ἑνὸς τόπου, ὡς «πόλις ἐπάνω ὄρους κειμένη» (πρβλ. Ματθ. ε΄ 14), εἶναι παράδειγμα καὶ πρότυπον διὰ τοὺς πολίτας, διὸ καὶ ἡ διαγωγή του ὄχι μόνον ἔχει σοβαρὸν ἀντίκτυπον εἰς τὴν καλὴν διαχείρισιν τῶν κοινῶν, ἀλλὰ καὶ μεγάλην παιδευτικὴν σημασίαν διὰ τὸν λαόν. Ἰδίᾳ δὲ οἱ δημοτικοὶ ἄρχοντες, ὄντες «ὀστᾶ ἐκ τῶν ὀστέων καὶ σὰρξ ἐκ τῆς σαρκός» (πρβλ. Γεν. β΄ 23) τῶν ἀρχομένων, εἶναι τόσον γνώριμοι τῶν συμπολιτῶν, τῶν ὁποίων τὴν διοικητικὴν μέριμναν ἀναλαμβάνουν, ὅσον καὶ γνῶσται τῶν τοπικῶν προβλημάτων καὶ ἰδιαιτεροτήτων, διὸ καὶ δύνανται, διὰ τῆς ἀξιοποιήσεως τῶν προσφόρων μέσων καὶ τῆς συμβουλῆς τῶν καταλλήλων προσώπων, νὰ συμβάλουν τὰ μέγιστα εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῆς περιοχῆς ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν πνευματικὴν αὐτῆς πρόοδον. Ἀνταποδίδοντες ἐν κατακλεῖδι τὸν χαιρετισμόν, εὐχαριστοῦμεν ὅλους σας διὰ τὴν θερμὴν ὑποδοχὴν καὶ σᾶς ἀπονέμομεν τὰς πατρικὰς καὶ Πατριαρχικὰς ἡμῶν εὐχὰς καὶ εὐλογίας, ἰδιαιτέρως δὲ εἰς τὸν πρότριτα ἀναλαβόντα τὰ νέα καθήκοντά του κύριον Δήμαρχον, δεόμενοι τοῦ Παντοκράτορος Θεοῦ, ὅπως ἐνισχύῃ αὐτὸν καὶ τὸ ἔντιμον δημοτικὸν συμβούλιον τῆς Ξάνθης εἰς τὴν προκειμένην αὐτοῖς διακονίαν, οὕτως ὥστε εὐδοκίμως ἐκπληρώσαντες αὐτὴν νὰ ἔχουν τὴν θείαν εὐλογίαν καὶ τὴν εὐγνωμοσύνην τῶν συμπολιτῶν των.

Οικουμενικού Πατριάρχου Βαρθολομαίου: [ΟΜΙΛΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΥΠΟΔΟΧΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΙΕΡΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΙΑΣΜΟΥ]

Χαιρετισμὸς τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχου  κ. κ. Βαρθολομαίου κατὰ τὴν Ὑποδοχὴν Αὐτοῦ εἰς τὴν Ἕδραν τῆς Ἀρχιερατικῆς Περιφερείας Ἰάσμου (23 Σεπτεμβρίου 2014) Ἱερώτατε Μητροπολῖτα Σερρῶν καὶ Νιγρίτης κύριε Θεολόγε, ἐκπρόσωπε τοῦ Μακαριωτάτου Ἀρχιεπισκόπου Ἀθηνῶν καὶ πάσης Ἑλλάδος κυρίου Ἱερωνύμου, Ἱερώτατε Μητροπολῖτα Μαρωνείας καὶ Κομοτηνῆς κύριε Παντελεῆμον, Ὁσιολογιώτατε Ἀρχιμανδρῖτα κύριε Δαμασκηνέ, Ἀρχιερατικὲ Ἐπίτροπε Ἰάσμου, Ἐντιμότατε κύριε Καδῆ Ἰσμέτ,  Δήμαρχε Ἰάσμου, Ἀγαπητοὶ κάτοικοι τῆς πόλεως ταύτης, εὐλογημένοι Ὀρθόδοξοι χριστιανοὶ καὶ πάντες οἱ κατοικοῦντες εἰς τὴν περιοχὴν αὐτὴν ἀδελφοὶ ἐν τῷ ἑνὶ Δημιουργῷ Θεῷ, Χαίρετε πάντοτε ἐν τῷ Θεῷ καὶ Πατρὶ καὶ ἐντὸς τοῦ πελάγους τῶν οἰκτιρμῶν καὶ τῆς ἀγάπης Του. Εἶναι μεγάλη ἡ χαρά μας νὰ ἐπισκεπτώμεθα σήμερον τὴν πόλιν σας, τὸν ὡραῖον Ἴασμον, ἐξ ἀφορμῆς τῆς παρούσης  Πατριαρχικῆς καὶ ἀποστολικῆς περιοδείας μας εἰς τὴν Θρᾴκην. Ἀπὸ τὸ πρόγραμμά μας δὲν θὰ ἠδύνατο νὰ παραλειφθῇ ἀσφαλῶς ἡ ἕδρα τῆς Ἀρχιερατικῆς Περιφερείας τοῦ Ἰάσμου, τὴν ὁποίαν, ὡς καὶ ὁλόκληρον τὴν περιοχὴν τῆς Μητροπόλεώς του, διακονεῖ θυσιαστικῶς ὁ νέος τὴν ἡλικίαν ἀλλὰ ἔμπειρος Ποιμενάρχης σας, ἡ ὑμετέρα ἀγαπητὴ καὶ φίλη Ἱερότης, ἅγιε Μαρωνείας καὶ Κομοτηνῆς κύριε Παντελεῆμον, ὁμοῦ μετὰ τῶν λοιπῶν ἐκλεκτῶν ἐφημερίων καὶ ἱερέων σας. Ἡ ἐπίσκεψίς μας ἐδῶ ἀποκτᾷ ἰδιαιτέραν σημασίαν, δεδομένου ὅτι πραγματοποιεῖται εἰς μίαν πόλιν, ἡ ὁποία εὑρίσκεται εἰς τοὺς πρόποδας τοῦ Παπικίου Ὄρους, τοῦ Ἁγίου Ὄρους τῆς Θρᾴκης, μὲ τὰς πολλὰς Ἐκκλησίας καὶ τὰς Μονάς του, τὰ ἐρείπια τῶν ὁποίων σῴζονται μέχρι σήμερον καὶ προκαλοῦν τὸν θαυμασμὸν τῶν ἐπιστημόνων, βυζαντινολόγων καὶ ἀρχαιολόγων, ἀλλὰ καὶ ὅλων μας. Διὰ τοῦτο καὶ οἱ περιηγηταὶ καὶ οἱ προσκυνηταί του τὸ ὀνομάζουν καὶ τὸ χαρακτηρίζουν «Θεοῦ βουνόν» (Monte di Dio), ἐνῷ ὁ προκάτοχος τῆς ἡμετέρας Μετριότητος εἰς τὸν Οἰκουμενικὸν Θρόνον Κωνσταντινουπόλεως Ἅγιος Φιλόθεος ὁ Κόκκινος ἀναφέρεται εἰς αὐτὸ καὶ εἰς τοὺς μοναχούς του μὲ πολὺν σεβασμόν. Ἀπὸ τὸ Ἅγιον τοῦτο Ὄρος τῆς Θρᾴκης μας διῆλθον, ἐρχόμενοι ἀπὸ τὴν Κωνσταντινούπολιν, οἱ γνωστοὶ ἡσυχασταὶ καὶ μῦσται καὶ διδάσκαλοι τῶν ἀκτίστων ἐνεργειῶν τοῦ Θεοῦ Ἅγιοι Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς καὶ Μάξιμος ὁ Καυσοκαλυβίτης. Τὰς στενὰς σχέσεις τῆς περιοχῆς σας μὲ τὴν Κωνσταντινούπολιν, τὴν πόλιν μας καὶ ἕδραν τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου, ἀποδεικνύει καὶ ἡ εὕρεσις, κατὰ τὰς ἀνασκαφὰς αἱ ὁποῖαι ἔγιναν ὑπὸ τῆς Ἐφορείας Βυζαντινῶν Ἀρχαιοτήτων κατὰ τὰς τελευταίας δεκαετίας, τοῦ τάφου τῆς γνωστῆς αὐτοκρατείρας τοῦ Βυζαντίου Μαρίας Βοτανειάτη. Ταῦτα σταχυολογοῦντες καὶ ἀναφέροντες ἀπὸ τῆς μακρᾶς ἱστορίας τῆς περιοχῆς σας, θαυμάζομεν καὶ τὴν σημερινὴν πορείαν σας, ἐν ἐμμονῇ εἰς τὴν Ὀρθόδοξον πίστιν μας καὶ εἰς τὴν ἐν ἀφοσιώσει εἰς τὴν Πατρίδα, τὴν εὐλογημένην Ἑλλάδα, συμπορείαν ὀρθοδόξων καὶ μουσουλμάνων, καὶ ἰδιαιτέρως χαίρομεν διαπιστοῦντες τὴν ἔμπρακτον ἐφαρμογὴν τοῦ ἀποστολικοῦ λόγου «πᾶσα ψυχὴ ἐξουσίαις ὑπερεχούσαις ὑποτασσέσθω» (Ρωμ. ιγ΄ 1), ὅτι ἀπὸ Θεοῦ εἰσι τεταγμέναι, ἀποδιδόντες τά «τοῦ Καίσαρος τῷ Καίσαρι καὶ τὰ τοῦ Θεοῦ τῷ Θεῷ» (πρβλ. Ματθ. κβ΄ 21). Χαίρομεν δὲ ἰδιαιτέρως, διότι βλέπομεν καὶ σήμερον, ἀγαπητὲ κύριε Δήμαρχε, νὰ συνυπάρχετε καὶ νὰ συμπορεύεσθε ἁρμονικῶς καὶ εἰρηνικῶς Ὀρθόδοξοι Χριστιανοὶ καὶ Μουσουλμάνοι τοῦ εὐλογημένου Ἰάσμου καὶ τῆς εὐρυτέρας ταύτης περιοχῆς. Χαίρομεν, διότι βλέπομεν εἰς τὴν Θρᾴκην νὰ συνεργάζεσθε ὅλοι σας, ἀπὸ κοινοῦ, εἰς πολλοὺς τομεῖς καὶ ὅλοι νὰ ἐπιθυμῆτε τὴν εἰρήνην, ἡ δὲ ἔντιμος Ἑλληνικὴ  Πολιτεία νὰ διασφαλίζῃ δημοκρατικῶς τὴν ἰσοτιμίαν καὶ ἰσονομίαν δι᾿ ὅλους τοὺς πολίτας της μὲ τὰς ἰδιαιτέρας θρησκευτικὰς καὶ γλωσσικὰς παραδόσεις των, σεβομένη καὶ τιμῶσα ἐν δικαιοσύνῃ πλήρως τὰ ἀτομικὰ ἑκάστου πολίτου δικαιώματα. Ἄξιον καὶ δίκαιον καὶ ὀρθὸν καὶ δημοκρατικὸν καὶ ἐπιβεβλημένον, διὸ καὶ συγχαίρομεν ἀπὸ τῆς Μητρὸς Ἐκκλησίας καὶ προσωπικῶς ἄρχοντας καὶ ἀρχομένους διὰ τὸ ἐπίτευγμα τοῦτο τῆς συνυπάρξεως καὶ τῆς συνεργασίας. Ὁ Θεός ἐχάρισεν ὡς πολυτιμότερον ἀγαθόν Του εἰς πάντα ἄνθρωπον τὴν ἐλευθερίαν καὶ διὰ τοῦτο οὐδένα ἀναγκάζει νὰ Τὸν ἀκουλουθήσῃ διὰ τῆς βίας. Πᾶν τὸ στηριζόμενον, ἄλλωστε, ἐπὶ τῆς βίας ἢ εἰς τὸν ἐξαναγκασμὸν δὲν δύναται νὰ ἔχῃ σχέσιν πρὸς τὸν Θεόν, ὁ Ὁποῖος, κατὰ τὸν Εὐαγγελιστὴν τῆς ἀγάπης Ἀπόστολον Ἰωάννην, εἶναι ἀγάπη. Διὰ τοῦτο ὅ,τι γίνεται μὲ βίαν ἢ ἐξαναγκασμὸν ἢ ἐγωϊσμὸν ἢ αὐταπάτην ἐξουσίας καὶ ἀνθρωπίνης δόξης δὲν ἀντέχει εἰς τὸν χρόνον, διότι ἀντίκειται πρὸς τὴν ἀλήθειαν. Ὁ Θεὸς ἐπιθυμεῖ ὁ ἄνθρωπος νὰ ἔλθῃ καὶ νὰ εἶναι κοντά Του ἐλευθέρως. Διὰ τοῦτο καὶ ἓν Κράτος, μία Πολιτεία, μία Θρησκεία ἢ οἱοδήτι ἰδεολογικὸν ἢ κοινωνικὸν μόρφωμα, τὸ ὁποῖον δὲν ἀναγνωρίζει εἰς τὸν ἄνθρωπον τὸ δικαίωμα τῆς ἐλευθερίας τῆς πίστεως, δὲν ἐνεργεῖ κατὰ τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ καὶ ἐν τῇ οὐσίᾳ δὲν ἀγαπᾷ τοὺς πολίτας του ἢ τοὺς πιστούς της. Προϋπόθεσις διὰ τὴν ἀλήθειαν καὶ τὴν ἀγάπην εἶναι πάντοτε ἡ ἐλευθερία. Ὁ καταναγκασμὸς εἶναι κατάργησις τῆς ἀληθείας. Ὁμιλοῦμεν ἐκ πείρας καὶ βιωμάτων ἐκ τοῦ παρελθόντος καὶ ἐκ τῆς σημερινῆς πραγματικότητος καὶ εἰς τὴν ἕδραν μας τὴν Κωνσταντινούπολιν καὶ εἰς τὴν Μικρὰν Ἀσίαν καὶ εἰς τὸν Πόντον καὶ εἰς τὴν Καππαδοκίαν καὶ εἰς τὴν Ἰωνίαν καὶ ἐδῶ εἰς τὴν Θρᾴκην, ὁμιλοῦμεν, δηλαδή, ἐξ ἱστορικῆς ἐμπειρίας καὶ βιωμάτων εἰς τὴν καθ᾿ ἡμᾶς Ἀνατολήν. Διὰ τοῦτο καὶ χαίρομεν καὶ συγχαίρομεν, διότι εἰς τὴν Δυτικὴν Θρᾴκην, τὴν ἐκκλησιαστικὴν καὶ κανονικὴν ταύτην δικαιοδοσίαν τοῦ Οἰκουμενικοῦ μας Πατριαρχείου, πραγματοποιεῖται ἐν τῇ πράξει τὸ ζητούμενον καὶ ἐπιδιωκόμενον καὶ εἰς πολλὰς ἄλλας περιοχὰς τοῦ κόσμου, δηλαδὴ ἡ ἁρμονικὴ συνύπαρξις καὶ ὁ σεβασμὸς εἰς τὴν ἰδιαιτερότητα τοῦ ἄλλου. Καὶ τοῦτο εἶναι τὸ διαπιστούμενον δεδομένον, τὸ αὐτονόητον δηλαδὴ γεγονός, τὸ ὁποῖον βιοῦται ἔργοις εἰς τὴν καθ᾿ ἡμέραν ζωὴν τῆς τοπικῆς ἐδῶ κοινωνίας, γεγονὸς τὸ ὁποῖον ἐκτιμῶμεν καὶ ἐπαινοῦμεν καὶ εὐλογοῦμεν, καθ᾿ ἣν στιγμὴν μάλιστα ἐν Μέσῃ Ἀνατολῇ, καθημερινῶς, ἀθῷοι καὶ ἀνυπεράσπιστοι ἄνθρωποι πίπτουν θύματα ἑνὸς τυφλοῦ θρησκευτικοῦ φανατισμοῦ. Ἡ Μουσουλμανικὴ Κοινότης τῆς Θρᾴκης, ἐπίλεκτον στέλεχος τῆς ὁποίας εἶσθε καὶ σεῖς, ἀγαπητοὶ  φίλοι, διακρίνεται, ὡς πληροφορούμεθα ὑπὸ τῆς ὑμετέρας Ἱερότητος, ἀδελφὲ κύριε Παντελεῆμον, καὶ τῶν λοιπῶν ἀδελφῶν Ἱεραρχῶν τῆς περιοχῆς, διὰ τὸ φιλήσυχον καὶ φιλειρηνικὸν πνεῦμα τῆς πλειονότητος τῶν μελῶν της ἀλλὰ καὶ διὰ τὸν σεβασμὸν πρὸς τὰς πολιτικὰς καὶ θρησκευτικὰς ἀρχὰς τοῦ τόπου. Τὸν σεβασμὸν αὐτὸν ἡ ἐνταῦθα παροικοῦσα μειονότης ἐκδηλώνει αὐθορμήτως καὶ πρὸς τοὺς κληρικοὺς τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας μας, γεγονὸς τὸ ὁποῖον πληροῖ ἡμᾶς ἰδιαιτέρας χαρᾶς καὶ συγκινήσεως. Καὶ πρὸς αὐτὴν τὴν κατεύθυνσιν τῆς εἰρήνης καὶ τῆς προόδου, εἴμεθα βέβαιοι, ὅτι κινεῖσθε καὶ ἐργάζεσθε καὶ σεῖς, ἀγαπητὲ κύριε Δήμαρχε Καδῆ Ἰσμέτ, καὶ ὅτι συνεργάζεσθε ἁρμονικῶς μετὰ τοῦ ἀδελφοῦ Ἱερωτάτου Μητροπολίτου κυρίου Παντελεήμονος, τοῦ καλοῦ καὶ δραστηρίου καὶ μὴ διαχωρίζοντος καὶ σᾶς ἀπὸ τοὺς πιστούς του ὀρθοδόξους χριστιανούς, καὶ ὁ ὁποῖος ἀγαπᾷ βαθύτατα τὸν τόπον καὶ τοὺς ἀνθρώπους του, ἀνεξαρτήτως θρησκεύματος, καὶ μοχθεῖ καθημερινῶς διὰ τὴν πρόοδόν σας, καθὼς ὅλοι μας εἴμεθα τέκνα τοῦ Ἑνὸς Θεοῦ, τοῦ νοητοῦ Ἡλίου τῆς Δικαιοσύνης καὶ τῆς ἀγάπης, εἰς τὴν κοινωνίαν τοῦ Ὁποίου ἐπικρατεῖ καινὴ κτίσις. Εὐχαριστοῦντες διὰ τὴν τιμητικὴν ὑποδοχήν σας καὶ διὰ τοὺς λόγους σεβασμοῦ καὶ τιμῆς πρὸς τὸ πρόσωπον τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχου, εὐχόμεθα  δύναμιν καὶ ἐνίσχυσιν ἀπὸ Θεοῦ εἰς τὸ ἔργον σας, ὥστε οἱ κάτοικοι τοῦ Ἰάσμου νὰ προοδεύετε πάντοτε, νὰ συνυπάρχετε καὶ νὰ συμπορεύεσθε μὲ ὁμόνοιαν, ἀγάπην καὶ εἰρήνην καὶ νὰ προωθῆτε μεταξύ σας αὐτὰ τὰ ὁποῖα σᾶς ἑνώνουν καὶ σᾶς καθιστοῦν εὐτυχεῖς. Ἡ Χάρις τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρὸς καὶ Δημιουργοῦ πάσης τῆς κτίσεως, τῆς ὁρατῆς καὶ τῆς ἀοράτου, τῶν ἐπιγείων καὶ τῶν ἐπουρανίων, καὶ συντηροῦντος ἐν ἀγάπῃ καὶ προνοίᾳ πᾶσαν ψυχὴν ζῶσαν, μάλιστα τὸν κατ᾿ εἰκόνα Αὐτοῦ ὑπ᾿ Αὐτοῦ ἐξ ἀγάπης πλασθέντα ἄνθρωπον, ἂς εἶναι, μαζὶ μὲ τὴν Πατριαρχικὴν καὶ πατρικὴν εὐλογίαν καὶ προσευχήν μας, πάντοτε μαζί σας καὶ μὲ τὴν εὐλογημένην Θρᾴκην καὶ τὸν ἱστορικὸν Ἴασμον. Ἀμήν.

Οικουμενικού Πατριάρχου Βαρθολομαίου: [ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΥΠΟΔΟΧΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΙΕΡΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΜΑΡΩΝΕΙΑΣ]

Χαιρετισμὸς τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχου κ. κ. Βαρθολομαίου
κατὰ τὴν Ὑποδοχὴν Αὐτοῦ εἰς τὴν Ἑδραν τῆς Ἀρχιερατικῆς Περιφερείας Μαρωνείας
(23 Σεπτεμβρίου 2014)

Ἱερώτατε Μητροπολῖτα Σερρῶν καὶ Νιγρίτης κύριε Θεολόγε, ἐκπρόσωπε τοῦ Μακαριωτάτου Ἀρχιεπισκόπου Ἀθηνῶν καὶ πάσης Ἑλλάδος κυρίου Ἱερωνύμου καὶ τῆς Διαρκοῦς Ἱερᾶς Συνόδου τῆς Ἁγιωτάτης Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος, Ἱερώτατε Μητροπολῖτα Μαρωνείας καὶ Κομοτηνῆς κύριε Παντελεῆμον, Ποιμενάρχα τῆς θεοσώστου ταύτης Ἐπαρχίας, Ἱερώτατοι ἅγιοι ἀδελφοί, Ἐντιμότατε κύριε Ἰωάννη Σταυρίδη, Δήμαρχε Μαρωνείας-Σαππῶν, Τέκνα ἡμῶν ἐν Κυρίῳ ἀγαπητά, Ἀπευθυνόμενοι σήμερον πρὸς ἐσᾶς, τοὺς προσελθόντας εἰς ὑπάντησιν τῆς ἡμῶν Μετριότητος κατοίκους τῆς ἕδρας τῆς Ἀρχιερατικῆς Περιφερείας Μαρωνείας, μὲ ἐπὶ κεφαλῆς τὸν Ἐντιμότατον Δήμαρχον κύριον Ἰωάννην Σταυρίδην, ἐκφράζομεν, ἐν πρώτοις, τὴν συγκίνησίν μας διὰ τὴν συγκυρίαν καὶ μεταφέρομεν τὸν χαιρετισμὸν τῆς ἀγάπης καὶ τὴν εὐλογίαν τῆς Ἁγίας τοῦ Χριστοῦ Μεγάλης Ἐκκλησίας πρὸς πάντας. Συχρόνως, ἐπιθυμοῦμεν νὰ σᾶς διαβεβαιώσωμεν ὅτι ἡ Μήτηρ Ἐκκλησία Κωνσταντινουπόλεως εὑρίσκεται πάντοτε πλησίον σας διὰ τῆς προσευχῆς της ἀλλὰ καὶ διὰ τῆς ἐν γένει μερίμνης ὑπὲρ τῆς κατὰ Θεὸν καὶ τῆς κατὰ κόσμον προόδου σας. Εἶναι ἀληθές, ὅτι ὁ παρὼν δῆμος δὲν ἀριθμεῖ τὰς χιλιάδας τῶν κατοίκων τὰς ὁποίας περιλαμβάνουν ἄλλοι, ἀστικώτεροι, δῆμοι καὶ ἴσως δίδει τὴν ἐντύπωσιν ὅτι εἶναι ὀλιγώτερον σημαντικός. Τοῦτο ὅμως δὲν ἀνταποκρίνεται εἰς τὴν πραγματικότητα, διὰ δύο κυρίως λόγους: Πρῶτον, διότι ἡ ἱστορικὴ σημασία καὶ συνέχεια ἑνὸς τόπου οὐδεμίαν σχέσιν ἔχει πρὸς τὸ καθ᾿ ὡρισμένην χρονικὴν στιγμὴν πληθυσμιακόν του μέγεθος. Δεύτερον, διότι οἱ ὀλιγαριθμότεροι δῆμοι παρέχουν τὴν εὐκαιρίαν στενοτέρας γνωριμίας, καὶ διευκολύνουν τὴν δημιουργίαν οἰκογενειακοῦ κλίματος, προάγοντες οὕτω τὴν θερμότητα τῶν ἀνθρωπίνων σχέσεων καὶ τὴν συνεργασίαν. Ὑπὸ τὴν προοπτικὴν αὐτήν, οὐδόλως ὀλιγώτερον τιμητικὸν ἢ κοινωφελὲς εἶναι τὸ ὑπούργημα τοῦ δημάρχου καὶ ἐν γένει τοῦ διακονοῦντος εἰς τὴν τοπικὴν αὐτοδιοίκησιν δήμου τῆς ὑπαίθρου καὶ τῶν ἡμιαστικῶν κέντρων, ἐφ᾿ ὅσον ἐπιτελεῖται μετὰ τῆς ἁρμοζούσης φιλαλληλίας καὶ ἐπιμελείας. Διότι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον καταξιώνει τὴν προσφορὰν ἑκάστου εἶναι ἡ ἀνιδιοτελὴς ἀγάπη μὲ τὴν ὁποίαν ἐπιδίδεται εἰς τὸ ἔργον του καὶ ἡ ὁποία εἶναι ἐφευρετικὴ μέσων καὶ τρόπων διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τοῦ πλησίον, εἴτε ὡς μεμονωμένου προσώπου ἔχοντος ἀνάγκην ἐνισχύσεως, εἴτε ὡς ὁμάδος ἐμπεριστάτων ἀτόμων, ἀλλὰ καὶ εὐρύτερον, τοῦ δήμου ἐν συνόλῳ, διὰ τῆς ἐπιτελέσεως κοινωφελῶν ἔργων παροχῆς ὑπηρεσιῶν καὶ ἀναπτύξεως οἰκονομικῶν δραστηριοτήτων καταλλήλων διὰ τὴν περιοχήν, ὡς εἶναι ἐπὶ παραδείγματι ἡ προαγωγὴ τῆς βιοτεχνίας καὶ ἡ διοργάνωσις ἐκδηλώσεων πολιτιστικοῦ καὶ πνευματικοῦ περιεχομένου διὰ τὴν ἐξύψωσιν τοῦ βιοτικοῦ ἐπιπέδου τοῦ λαοῦ. Ἡ τοπικὴ Ἐκκλησία πεποίθαμεν ὅτι εἶναι παρὰ τὸ πλευρόν σας εἰς οἱανδήποτε περίστασιν, καὶ δυνάμεθα ἐκ τῶν ὅσων εἴδομεν νὰ συμπεράνωμεν ὅτι ἡ συνεργασία σας θὰ εἶναι ἀγαστή, ὅπερ καὶ ὁλοκαρδίως εὐχόμεθα, διότι οὕτως εἴθισται παλαιόθεν εἰς τὸ Γένος μας, νὰ ὑπάρχῃ σύμπραξις τῶν κοινοτικῶν μετὰ τῶν ἐκκλησιαστικῶν παραγόντων εἰς τὴν διευθέτησιν τῶν παντοειδῶν ζητημάτων ἐπ᾿ ἀγαθῷ τοῦ κοινωνικοῦ συνόλου. Ἡ θεμελίωσις ἐντὸς ὀλίγου εἰς τὴν περιοχήν σας τῶν νέων κατασκηνώσεων τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως εἶναι ἀφορμὴ χαρᾶς δι᾿ ἀμφοτέρας τὰς πλευράς, Ἐκκλησίαν καὶ τοπικὴν αὐτοδιοίκησιν, καθὼς ἀποτελεῖ εὐγενὲς ἐγχείρημα ὑπὲρ τῆς νεότητος, ἡ ὁποία ἀξίζει νὰ τύχῃ τῆς προσοχῆς ὅλων, δύναται δὲ νὰ καταστῇ ἀφετηρία μιᾶς γονίμου συνεργασίας τοῦ νέου Ποιμενάρχου μετὰ τῶν προσφάτως ἐκλεγέντων δημοτικῶν ἀρχόντων. Περαίνοντες τὴν παροῦσαν προσλαλιάν, εὐχόμεθα εἰς πάντας τοὺς ἀγαπητοὺς κατοίκους τῆς περιοχῆς, ἰδιαιτέρως δὲ εἰς τὸν κύριον Δήμαρχον μετὰ τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου, νὰ ἔχουν πλουσίαν τὴν ἄνωθεν βοήθειαν καὶ εὐλογίαν εἰς τὴν ζωήν των, ὥστε νὰ ἐπιδίδωνται μὲ ἐπιτυχίαν εἰς τὰ εἰρηνικὰ καὶ θεοφιλῆ ἔργα των ὑπὲρ τῆς ἀναπτύξεως καὶ προόδου τοῦ τόπου, ἐπ᾿ ὠφελείᾳ τοῦ κοινωνικοῦ συνόλου καὶ εἰς δόξαν Θεοῦ.

Οικουμενικού Πατριάρχου Βαρθολομαίου: [ΟΜΙΛΙΑ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗΣ]

Ὁμιλία τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχου κ. κ. Βαρθολομαίου
κατὰ τὴν Ἐπίσκεψιν Αὐτοῦ εἰς τὴν Ἕδραν τῆς Περιφερείας Ἀνατολικῆς Μακεδονίας καί Θρᾴκης

(23 Σεπτεμβρίου 2014)

Ἱερώτατε Μητροπολῖτα Σερρῶν καὶ Νιγρίτης κύριε Θεολόγε, ἐκπρόσωπε τοῦ Μακαριωτάτου Ἀρχιεπισκόπου Ἀθηνῶν καὶ πάσης Ἑλλάδος κυρίου Ἱερωνύμου καὶ τῆς Διαρκοῦς Ἱερᾶς Συνόδου τῆς Ἁγιωτάτης Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος,
Ἱερώτατε Μητροπολῖτα Μαρωνείας καὶ Κομοτηνῆς κύριε Παντελεῆμον, Ποιμενάρχα τῆς θεοσώστου ταύτης Ἐπαρχίας,
Ἱερώτατοι ἅγιοι ἀδελφοί,
κύριε Περιφερειάρχα,
Τέκνα ἡμῶν ἐν Κυρίῳ ἀγαπητά,

Ἐπισκεπτόμενοι κατὰ τὰς ἡμέρας αὐτὰς τὴν πολυύμνητον, εὐδαίμονα καὶ εὔανδρον Θρᾴκην, ὡς τὴν χαρακτηρίζει ὁ ἱστορικὸς Εὐνάπιος, καὶ περιερχόμενοι τὰς πόλεις καὶ τὰς κώμας αὐτῆς εὐλογοῦντες τὰ ἔργα τῶν εὐγενῶν καὶ εὐσεβῶν κατοίκων της, ἔχομεν τὴν ἰδιαιτέραν χαρὰν νὰ εὑρισκώμεθα σήμερον, κατόπιν εὐγενοῦς προσκλήσεως τῆς ὑμετέρας φίλης Ἐξοχότητος εἰς τὸ διοικητικὸν κέντρον αὐτῆς, τοὐτέστιν εἰς τὴν Περιφέρειαν Ἀνατολικῆς Μακεδονίας καὶ Θρᾴκης, διὰ νὰ μεταφέρωμεν καὶ πρὸς ἐσᾶς καὶ πρὸς ἅπαντας τοὺς ἐκλεκτοὺς συνεργάτας σας τὴν ἀγάπην καὶ τὴν στοργὴν τῆς Μητρὸς Ἁγίας τοῦ Χριστοῦ Μεγάλης Ἐκκλησίας, τοῦ Οἰκουμενικοῦ μας Πατριαρχείου, καὶ διὰ νὰ ἐκφράσωμεν τὰς ὁλοκαρδίους εὐχαριστίας τῆς ἡμετέρας Μετριότητος διὰ τὰ πολυτρόπως ἐκδηλωθέντα κατὰ τὰς ἡμέρας αὐτὰς αἰσθήματα σεβασμοῦ καὶ ἀγάπης πρὸς τὸ πρόσωπον τοῦ Πατριάρχου σας, ἀντανακλῶντα τὴν τιμὴν καὶ τὸν σεβασμόν σας πρὸς τὴν Μητέρα Ἐκκλησίαν τῆς Κωνσταντινουπόλεως.

Προερχόμενοι, ἄλλωστε, ἐκ τῆς παλαιφάτου καὶ ἱερᾶς καθέδρας τοῦ πανιέρου Οἰκουμενικοῦ Θρόνου καὶ τῆς πόλεως τοῦ Κωνσταντίνου, τῆς θείᾳ ἐπινεύσει ἱδρυθείσης εἰς τὸ ἀκρότατον σημεῖον τῆς Θράκης καὶ ἀποτελούσης κόσμημα καὶ κλέος αὐτῆς, αἰσθανόμεθα ὅτι εὑρισκόμεθα εἰς τόπον οἰκεῖον καὶ ἀγαπητόν. Καὶ τὴν αἴσθησιν ταύτην ἐπιτείνει ἡ θερμὴ καὶ ἐγκάρδιος ὑποδοχὴ τῆς ὁποίας ἐτύχομεν ὑπὸ τῶν ἀρχόντων καὶ τοῦ εὐλογημένου λαοῦ τῆς Θρᾴκης, τέκνων προσφιλῶν τῆς Ἁγίας τοῦ Χριστοῦ Μεγάλης Ἐκκλησίας, διότι ἡ Θρᾴκη καὶ ὁ εὐσεβὴς αὐτῆς λαὸς ὑπῆρξαν ἀνέκαθεν «σὰρξ ἐκ τῆς σαρκός» τῆς Ἐκκλησίας τῆς Κωνσταντινουπόλεως, συνδεομένης μετ᾽ αὐτῶν μὲ ἀρρήκτους δεσμούς, ἐνισχυθέντας ἔτι πλέον διὰ τῶν ἐγκατασταθέντων εἰς αὐτὴν πρὸ ἐνενήκοντα ἐτῶν προσφύγων ἐκ τῆς Ἀνατολικῆς Θρᾴκης καὶ Μικρᾶς Ἀσίας ἀδελφῶν μας.

Σᾶς εὐχαριστοῦμεν, λοιπόν, διὰ τὴν σημερινὴν θερμὴν ὑποδοχήν, τὰς τιμητικὰς ἐκδηλώσεις καὶ τοὺς πρόφρονας λόγους σας καὶ σᾶς ἀνταποδίδομεν τὴν ἀγάπην καὶ τὴν εὐλογίαν τῆς Μητρὸς Ἐκκλησίας τῆς Κωνσταντινουπόλεως. 

Σᾶς συγχαίρομεν δὲ διότι ἔχετε τὸ προνόμιον νὰ προΐστασθε ἑνὸς λαοῦ μὲ μακρὰν ἱστορίαν καὶ παράδοσιν καὶ νὰ διοικῆτε ἕνα τόπον ὁ ὁποῖος ἐπροικίσθη ὑπὸ τοῦ Θεοῦ μὲ ἄπειρον φυσικὸν κάλλος, συγχρόνως δὲ καὶ πλουσιωτάτην χλωρίδα καὶ πανίδα.

Ὁ ἄριστος συνδυασμὸς τῶν αὐστηρῶν ὀρεινῶν ὄγκων τῆς Ροδόπης καὶ τοῦ Παγγαίου μετὰ τῶν ὑδάτων τῆς θαλάσσης καὶ αὐτῶν τῶν πολυφέρνων ποταμῶν, αἱ ἐκβολαὶ τῶν ὁποίων δημιουργοῦν θαυμαστοὺς ὑγροβιοτόπους, ὅπου εὑρίσκουν καταφύγιον καὶ προστασίαν πλῆθος πετεινῶν τοῦ οὐρανοῦ καὶ ἰχθύων τῆς θαλάσσης καὶ ζῴων μικρῶν μετὰ μεγάλων, κατὰ τὸν Ψαλμῳδὸν Δαυΐδ (Ψαλμ. 103), ἱλαρυνόντων τὰ πρόσωπα καὶ εὐφραινόντων τὴν καρδίαν τῶν ἐπισκεπτομένων αὐτὰ διὰ τῆς ποικιλίας των καὶ τῶν ὑπερόχων χρωμάτων των, καθιστοῦν τὴν Θρᾴκην καὶ τὴν ὅμορον αὐτῆς Ἀνατολικὴν Μακεδονίαν πόλον ἕλξεως διὰ πολλοὺς ἀνθρώπους, ὄχι μόνον σήμερον ἀλλὰ παλαιόθεν. Ἄλλοι ἐξ αὐτῶν ἔσπευσαν ἐνταῦθα ἀναζητοῦντες γῆν πρὸς ἵδρυσιν νέων πόλεων, ὡς οἱ ἐκ τῆς Μικρᾶς Ἀσίας ὁρμώμενοι Ἴωνες, οἱ Ἀθηναῖοι καὶ οἱ Μεγαρεῖς, οἱ Σάμιοι καὶ οἱ Πάριοι. Ἄλλοι δέ, ὡς ὁ ὅσιος Θεοφάνης, ἐπίσκοπος Περιθωρίου, ἀλλὰ καὶ ὁ ἅγιος Γρηγόριος, ἀρχιεπίσκοπος Θεσσαλονίκης ὁ Παλαμᾶς, ἀνεζήτησαν ἐν αὐτῇ τὴν ἡσυχίαν καὶ τὴν ἐν προσευχῇ μόνωσιν εἰς τὸ περίφημον Παπίκιον ὄρος, καὶ ἀνίδρυσαν πλῆθος μονῶν καὶ ἱερῶν οἴκων, τινὲς τῶν ὁποίων διατηροῦνται ἕως τῆς σήμερον καὶ ἀποτελοῦν θησαυρὸν πολύτιμον διὰ τὴν περιφέρειαν ταύτην. Ἄλλοι πάλιν, ἐποφθαλμιοῦντες τὸν φυσικὸν πλοῦτον τοῦ ἐδάφους καὶ τοῦ ὑπεδάφους της, τὴν ὡραιότητα τοῦ τόπου ἢ τὴν προσφερομένην ὑπ᾽ αὐτῆς διέξοδον εἰς τὴν θάλασσαν, ἦλθαν ἐδῶ ὡς ἐπιδρομεῖς καὶ κατακτηταὶ καὶ ἐλεηλάτησαν θησαυροὺς καὶ κατέστρεψαν ἱεροὺς ναοὺς καὶ μονάς, ἀπομακρύναντες βιαίως τὰ ἐν αὐτοῖς ἐπὶ αἰῶνας διαφυλασσόμενα ἱερὰ κειμήλια καὶ πολιτιστικὰ ἀγαθά, ἐπιχειρήσαντες νὰ ἀλλοιώσουν τὴν ἱστορίαν καὶ τὴν φυσιογνομίαν τοῦ τόπου τούτου.

Ὁ εὐγενὴς ὅμως λαὸς τῆς Θρᾴκης καὶ τῆς εὐρυτέρας περιοχῆς ἀντιμετώπισε μὲ γενναιότητα καὶ ὑπομονὴν τὰς ἱστορικὰς περιπετείας, καὶ διὰ τῆς φιλοπροόδου καὶ εἰρηνικῆς αὐτοῦ διαθέσεως ἐπέτυχε νὰ ἐπουλώσῃ τὰς πληγὰς τοῦ παρελθόντος καὶ νὰ ἀναπτυχθῇ, ἀποτελῶν σήμερον πρότυπον εἰρηνικῆς συμβιώσεως καὶ ἀγαστῆς συνεργασίας τῶν πολιτῶν ἀνεξαρτήτως θρησκεύματος ἢ γλώσσης, μὲ σεβασμὸν πρὸς τὰ ἀνθρώπινα δικαιώματα, τὴν πολιτιστικὴν κληρονομίαν καὶ τὸ φυσικὸν περιβάλλον.

Εἰς τὴν πρόοδον αὐτὴν σημαίνοντα ρόλον ἔχει ἡ Αὐτοδιοίκησις εἰς ὅλας αὐτῆς τὰς βαθμίδας μέχρι τῆς ἀνωτάτης, τὴν διοίκησιν τῆς ὁποίας σεῖς, Ἐξοχώτατε, πρὸ ὀλίγων ἑβδομάδων ἀνελάβετε. Διὰ τοῦτο καὶ δραττόμεθα τῆς εὐκαιρίας τῆς σημερινῆς μας ἐπισκέψεως πλησίον σας νὰ εὐχηθῶμεν ἀπὸ καρδίας πλήρη ἐπιτυχίαν εἰς τὸ πολυεύθυνον ἔργον σας ἐπ᾽ ὠφελείᾳ τῶν λίαν ἀγαπητῶν μας κατοίκων τῆς Θρᾴκης καὶ τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας, εἰς τοὺς ὁποίους καὶ παρακαλοῦμεν νὰ μεταφέρετε τὴν εὐλογίαν τῆς Μητρὸς Ἐκκλησίας τῆς Κωνσταντινουπόλεως καὶ τὰς εὐχὰς τοῦ Πατριάρχου.

Εἴμεθα δὲ ἀπολύτως πεπεισμένοι ὅτι σεῖς γνωρίζοντες καλῶς τὰς ἰδιαιτερότητας τοῦ εὐλογημένου τούτου τόπου θὰ ἐργασθῆτε ἀόκνως διὰ τὴν ἀνάδειξιν τῆς ἱστορίας, τοῦ πολιτιστικοῦ καὶ φυσικοῦ αὐτοῦ πλούτου καὶ τὴν εἰρηνικὴν συμβίωσιν τῶν ἀνθρώπων, μὲ σεβασμὸν καὶ ἐνδιαφέρον πάντοτε πρὸς τὸ περιβάλλον καὶ τὴν ἰδιοπροσωπίαν τῶν κατοίκων, ὥστε νὰ συνεχίσῃ ἡ Θρᾴκη νὰ ἀποτελῇ πόλον ἕλξεως καὶ ὄχι πεδίον ἀντιπαραθέσεων, ὡς ἐνίοτε συνέβη κατὰ τὸ παρελθόν, πόλον ἕλξεως τόσον διὰ τοὺς πολίτας αὐτῆς ὅσον καὶ διὰ τοὺς ἐπισκέπτας της.

Κατακλείοντες ἐπιδαψιλεύομεν εἰς ἅπαντας τὴν πατρικὴν εὐχὴν καὶ τὴν Πατριαρχικήν μας εὐλογίαν καὶ εὐχόμεθα ὁλοκαρδίως νὰ ἔχετε πάντοτε τὴν χάριν τοῦ Θεοῦ καὶ τὸ πλούσιον Αὐτοῦ ἔλεος εἰς τὴν ζωὴν καὶ εἰς τὰ ἔργα σας.

Οικουμενικού Πατριάρχου Βαρθολομαίου: [ΟΜΙΛΙΑ ΣΕ ΣΧΟΛΕΙΑ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΕΩΣ ΡΟΔΟΠΗΣ]

Ὁμιλία τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχου κ. κ. Βαρθολομαίου κατὰ τὴν Ἐκδήλωσιν Σχολείων Δευτεροβαθμίου Ἐκπαιδεύσεως Ροδόπης (23 Σεπτεμβρίου 2014) Ἱερώτατε Μητροπολῖτα Σερρῶν καὶ Νιγρίτης κύριε Θεολόγε, ἐκπρόσωπε τοῦ Μακαριωτάτου Ἀρχιεπισκόπου Ἀθηνῶν καὶ πάσης Ἑλλάδος κυρίου Ἱερωνύμου καὶ τῆς Διαρκοῦς Ἱερᾶς Συνόδου τῆς Ἁγιωτάτης Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος, Ἱερώτατε Μητροπολῖτα Μαρωνείας καὶ Κομοτηνῆς κύριε Παντελεῆμον, Ποιμενάρχα τῆς θεοσώστου ταύτης Ἐπαρχίας, Ἱερώτατοι ἅγιοι ἀδελφοί, Ἐλλόγιμοι Ἐκπαιδευτικοί, Ἀγαπητοὶ μαθηταὶ καὶ μαθήτριαι, τέκνα ἐν Κυρίῳ ἀγαπητά, Εὑρισκόμενοι ἀπὸ χθὲς εἰς τὴν πόλιν σας καὶ ἀφοῦ ἐπισκεφθήκαμε τὸ Δημοκρίτειον Πανεπιστήμιον, μὲ πολλὴν χαρὰν εὑρισκόμεθα σήμερα πλησίον σας, τῶν ἐκπαιδευτικῶν καὶ τῶν στελεχῶν τῆς Δευτεροβαθμίου Ἐκπαιδεύσεως τῆς Κομοτηνῆς καὶ τῶν μαθητριῶν καὶ τῶν μαθητῶν τῶν Σχολείων της, διὰ νὰ μεταφέρωμεν πρὸς ὅλους ἐσᾶς, καθηγητὰς καὶ μαθητάς, τὴν εὐλογίαν τῆς Ἁγίας τοῦ Χριστοῦ Μεγάλης Ἐκκλησίας, τῶν ἁγίων καὶ τῶν ἁγιασμάτων αὐτῆς καὶ νὰ σᾶς εὐχηθοῦμε πλουσίαν τὴν εὐλογίαν καὶ τὸν φωτισμὸν τοῦ παναγάθου Θεοῦ κατὰ τὸ νέον σχολικὸν ἔτος, τὸ ὁποῖον ἄρχισε πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν. Κάθε νέον ἔτος μᾶς προσφέρει μίαν νέαν ἀρχὴν καὶ μίαν νέαν εὐκαιρίαν τὴν ὁποίαν ἠμποροῦμε καὶ ὀφείλουμε νὰ ἀξιοποιήσουμε καταλλήλως, ἐργαζόμενοι μὲ ζῆλον καὶ ἐπιμέλειαν διὰ νὰ ἐπιτύχουμε τοὺς στόχους τῆς ζωῆς μας. Καὶ δι᾽ ἐσᾶς, τοὺς μαθητὰς καὶ τὰς μαθητρίας τῶν Γυμνασίων καὶ τῶν Λυκείων, βασικοὶ στόχοι εἶναι ἡ ἀπόκτησις γνώσεων καὶ συγχρόνως ἡ δι᾽ αὐτῶν, ἀλλὰ καὶ τῆς γενικωτέρας ἀγωγῆς τὴν ὁποίαν προσφέρει τὸ σχολεῖον, διαμόρφωσις τοῦ χαρακτῆρος καὶ τῆς προσωπικότητός σας. Ὁ καθείς, βεβαίως, δύναται νὰ ἔχῃ καὶ ἄλλους προσωπικοὺς στόχους εἰς τὴν ζωήν του ἀναλόγως πρὸς τὰ χαρίσματα καὶ τὰ ἐνδιαφέροντά του, οἱ δύο ὅμως στόχοι τοὺς ὁποίους προαναφέραμε εἶναι στόχοι βασικοὶ καὶ θεμελιώδεις, διότι εἰς αὐτοὺς στηρίζεται ἡ ζωὴ καὶ οἰκοδομεῖται τὸ μέλλον, καὶ διὰ τὴν ἐπίτευξίν των, ὡς καὶ διὰ τὴν ἐπίτευξιν κάθε ἄλλου στόχου, ἀπαιτεῖται συστηματικὴ καὶ μεθοδικὴ ἐργασία, προσπάθεια καὶ ἐπιμέλεια. Ἡ ὁρμὴ τῆς νεανικῆς ἡλικίας εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρῇ ἐνίοτε αὐτὰ ὡς περιορισμὸν τῆς ἐλευθερίας, ἀλλὰ ἡ ἀσύδοτος ἐλευθερία εἶναι ἐπικίνδυνος καὶ δι᾿ αὐτὸν ποὺ τὴν ἐπιδιώκει καὶ διὰ τὸ περιβάλλον του. Διότι ἡ ἀσύδοτος ἐλευθερία εἶναι ἐν τέλει τυραννία καὶ καταδυνάστευσις τῶν πάντων. Ἀντιθέτως, ἡ συστηματικὴ καὶ μεθοδικὴ ἐργασία καὶ μελέτη, τὴν ὁποίαν διδάσκεσθε εἰς τὸ σχολεῖον, ἀκόμη καὶ ἐὰν φαίνεται πιεστική, εἶναι ὠφέλιμος καὶ ἀναγκαία ὄχι μόνον διὰ τὴν πρόοδόν σας εἰς τὰς σπουδὰς ἀλλὰ καὶ δι᾽ ὅλην σας τὴν ζωήν. Διότι ὅποιος συνηθίζει νὰ εἶναι εἰς τὴν ἐφηβικὴν καὶ νεανικὴν ἡλικίαν συνεπὴς καὶ ἐπιμελὴς εἰς τὰ σχολικά του καθήκοντα καὶ ἔναντι τῶν καθηγητῶν καὶ τῶν συμμαθητῶν του, αὐτὸς θὰ εἶναι καὶ εἰς τὸ μέλλον συνεπὴς καὶ ἐπιμελὴς ἔναντι τῶν συνανθρώπων του καὶ κατ᾽ ἐπέκτασιν χρήσιμον καὶ ὠφέλιμον μέλος τῆς κοινωνίας καὶ τοῦ Γένους. Αὐτὴν τὴν εὐκαιρίαν, πέραν τῶν γνώσεων, σᾶς προσφέρει τὸ σχολεῖον, καὶ εἶναι ἀνάγκη νὰ τὴν ἀξιοποιήσετε διὰ τὴν προσωπικήν σας πρόοδον καὶ προκοπὴν ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν πρόοδον καὶ ἐπ᾽ ἀγαθῷ ἐξέλιξιν τοῦ τόπου σας. Ἀγαπητά μας παιδιά, Νὰ αἰσθάνεσθε εὐτυχεῖς διότι σεῖς ἔχετε τὴν δυνατότητα νὰ φοιτᾶτε εἰς τὸ Γυμνάσιον καὶ τὸ Λύκειον ὑπὸ συνθήκας τὰς ὁποίας πολλὰ ἄλλα παιδιὰ τῆς ἡλικίας σας στεροῦνται, ἄλλα δὲ στεροῦνται καὶ αὐτῆς ἀκόμη τῆς δυνατότητος τῆς στοιχειώδους μορφώσεως, καὶ ἀναγκάζονται νὰ ἐργάζωνται διὰ νὰ ἐξασφαλίσουν τὰ ἀναγκαῖα πρὸς τὸ ζῆν. Νὰ εὐχαριστῆτε τὸν Θεὸν καὶ τοὺς καλοὺς γονεῖς σας δι᾽ αὐτὴν τὴν δυνατότητα καὶ νὰ καταβάλλετε κάθε δυνατὴν προσπάθειαν νὰ ἀξιοποιῆτε ὅσα οἱ καθηγηταί σας μὲ πολλὴν ἀγάπην καὶ κόπον σᾶς διδάσκουν καὶ σᾶς συμβουλεύουν, διότι αὐτὰ ἀποσκοποῦν εἰς τὴν πρόοδον καὶ τὴν προκοπήν σας. Σεῖς ἐδῶ εἰς τὴν Κομοτηνὴν ἔχετε τὸ πλεονέκτημα νὰ ζῆτε εἰς ἕνα πολυπολιτισμικὸν περιβάλλον, τὸ ὁποῖον διεμόρφωσεν ἡ μακρὰ ἱστορία τοῦ ὡραίου αὐτοῦ τόπου καὶ αἱ ἱστορικαὶ ἐξελίξεις τοῦ εἰκοστοῦ αἰῶνος. Τὸ γεγονὸς αὐτὸ σᾶς δίδει μίαν πρόγευσιν τῆς πραγματικότητος τοῦ κόσμου, ὅπως αὐτὴ διαμορφώνεται εἰς τὰς ἡμέρας μας. Λησμονοῦμεν, συνήθως, ὅτι ὁ κόσμος μας ἀπετελεῖτο ἀνέκαθεν ἐκ διαφόρων θρησκειῶν καὶ πολιτισμῶν, οἱ ὁποῖοι κατὰ τὸ παρελθὸν πολλάκις συνεκρούσθησαν, μὲ τραγικὰς καὶ ὀδυνηρὰς συνεπείας διὰ τοὺς ἀνθρώπους καὶ τὸν κόσμον. Αἱ τοιαῦται, ὅμως, ἀντιπαραθέσεις καὶ συγκρούσεις δὲν ὁδηγοῦν πουθενὰ παρὰ μόνον εἰς τὴν καταστροφήν. Τὸ παρατηροῦμε καὶ εἰς τὰ ἐσχάτως συμβαίνοντα εἰς τὴν περιοχήν μας τραγικὰ γεγονότα. Οἱ ἄνθρωποι εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ ζήσουμε ὅλοι μαζὶ εἰς τὴν γῆν. Καὶ ἡ εἰρηνικὴ συμβίωσις εἶναι ἡ μόνη δυνατότης τὴν ὁποίαν ἔχουμε διὰ νὰ τὸ ἐπιτύχουμε. Καὶ αὐτὴ εἶναι ἐφικτή, ὅπως μὲ πολλὴν ἱκανοποίησιν διαπιστώνουμε κατὰ τὰς ἡμέρας αὐτὰς τῆς ἐνταῦθα ἐπισκέψεώς μας. Εἶναι ἐφικτή, ὅταν στηρίζεται εἰς τὸν σεβασμὸν τοῦ συνανθρώπου καὶ τῶν πιστευμάτων του. Εἶναι δυνατή, ὅταν ὁ ἄνθρωπος δὲν διακατέχεται ἀπὸ αἴσθησιν ὑπεροχῆς δι᾽ αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἶναι ἢ πρεσβεύει. Εἶναι ἐφικτή, ὅταν οἱ ἄνθρωποι, ὅπως λέγει καὶ ὁ ἀπόστολος Παῦλος, ἀνέχωνται «ἀλλήλους ἐν ἀγάπῃ» (πρβλ. Ἐφεσ. δ΄ 3), προσπαθοῦν νὰ κατανοήσουν ὁ ἕνας τὸν ἄλλον καὶ νὰ συνυπάρξουν ἐπὶ τῇ βάσει ὅσων τοὺς συνδέουν καὶ ὄχι ὅσων τοὺς χωρίζουν καὶ τοὺς διαιροῦν. Εἰς τὴν κατεύθυνσιν τῆς ἀλληλοκατανοήσεως τῶν ἀνθρώπων ἀγωνίζεται καὶ τὸ Οἰκουμενικὸν Πατριαρχεῖον διὰ τοῦ λόγου καὶ τῶν δράσεών του, ὡς τῆς ἐνεργοῦ συμμετοχῆς του εἰς τὸν διαθρησκειακὸν διάλογον καὶ τῆς ἐνισχύσεως κάθε πρωτοβουλίας ἡ ὁποία συμβάλλει εἰς τὴν συνεργασίαν τῶν ἀνθρώπων, ἀνεξαρτήτως γένους, ἐθνικῆς καταγωγῆς, θρησκευτικῆς συνειδήσεως κλπ., καὶ μάλιστα τῶν νέων, διότι εἰς αὐτούς, εἰς ἐσᾶς δηλαδή, ἀνήκει τὸ μέλλον, καὶ τὸ μέλλον θὰ  πρέπει νὰ εἶναι εἰρηνικόν. Ἂς σημειωθῆ εἰς τὴν συνάφειαν αὐτὴν ὅτι τὸ Οἰκουμενικὸν Πατριαρχεῖον κατεδίκασεν ὡς αἴρεσιν τὸν ἐθνοφυλετισμόν, διὰ Συνόδου, κατὰ τὸ ἔτος 1872, εἰς τὴν ὁποίαν συμμετέσχον ἐκπρόσωποι τῶν Ὀρθοδόξων Πατριαρχείων τῆς Ἀνατολῆς, ἐξ ἀφορμῆς τῆς ἐθνικιστικῆς δράσεως τῶν ἐκ τοῦ βορρᾶ γειτόνων σας, ἀπὸ τὴν ὁποίαν πολλὰ ὑπέφερε καὶ ὁ λαὸς τῆς Θρᾴκης κατὰ τὰς ἀρχὰς τοῦ παρελθόντος αἰῶνος. Ἡ καλλιέργεια τῆς ἰδέας ὄχι μόνον τῆς ἀνοχῆς τοῦ διαφορετικοῦ συνανθρώπου, ἀλλὰ καὶ τῆς καλλιεργείας ἁρμονικῶν σχέσεων καὶ συνεργασίας, ἀποτελεῖ θεμελιώδη ἀρχὴν καὶ εὐχὴν τῆς Ἁγίας τοῦ Χριστοῦ Μεγάλης Ἐκκλησίας τῆς Κωνσταντινουπόλεως καὶ αὐτὴν προσπαθεῖ νὰ ἐμπνεύσῃ μὲ κάθε τρόπον εἰς ὅλους τοὺς ἀνθρώπους καὶ ἰδίως εἰς τὰ εὐσεβῆ αὐτῆς τέκνα. Πληροφορούμενοι τὰ τραγικὰ γεγονότα εἰς τὴν Συρίαν καὶ τὴν Μέσην Ἀνατολήν, ἐπαναλαμβάνουμε αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἐξ ἄλλης ἀφορμῆς εἴπαμε εἰς τὸ παρελθόν: «ὁ πόλεμος ἐν ὀνόματι τῆς θρησκείας, εἶναι πόλεμος ἐναντίον τῆς ἰδίας τῆς θρησκείας». Τὰς ἀπόψεις αὐτὰς μεταφέρομεν πρὸς τὰ ἁπανταχοῦ τῆς γῆς τέκνα ἡμῶν ἐν Κυρίῳ, τὰ ὁποῖα συναντῶμεν κατὰ τὰς ἀνὰ τὸν κόσμον Πατριαρχικὰς ἐπισκέψεις μας ἀλλὰ καὶ ὑποδεχόμεθα εἰς τὰς ἐν Φαναρίῳ αὐλὰς τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου, ἀνάμεσα εἰς τοὺς ὁποίους καὶ πολλοὺς συνομιλήκους σας μαθητὰς ἀπὸ διάφορα σχολεῖα τῆς Ἑλλάδος καὶ τῆς Κύπρου, οἱ ὁποῖοι ἐπισκέπτονται κατ᾽ ἔτος τὴν Κωνσταντινούπολιν διὰ νὰ προσκυνήσουν εἰς τοὺς ἱεροὺς ναοὺς καὶ τὰ ἁγιάσματα τῆς Κιβωτοῦ τῆς Ὀρθοδοξίας μας καὶ συγχρόνως νὰ θαυμάσουν τοὺς θησαυροὺς τῆς ἱστορίας της. Κατὰ τὰ τελευταῖα μάλιστα τρία ἔτη ἀρκετὰ σχολεῖα ἐπισκέπτονται τὴν Πόλιν διὰ νὰ συμμετάσχουν εἰς τὰ ὑπὸ τοῦ Ζωγραφείου Λυκείου τῆς Πόλεως διοργανούμενα, ὑπὸ τὴν αἰγίδα τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου, μαθητικὰ συνέδρια πρὸς τιμὴν σπουδαίων νεοελλήνων λογοτεχνῶν, εἰς τὰ ὁποῖα ἀναμένομεν μὲ πολλὴν ἀγάπην καὶ ὅλους ἐσᾶς, ὅταν δοθῇ ἡ κατάλληλος εὐκαιρία. Κατακλείοντες, λοιπόν, τὰς ὀλίγας αὐτὰς πατρικὰς σκέψεις σᾶς εὐλογοῦμεν ἀπὸ καρδίας καὶ εὐχόμεθα νὰ προοδεύετε καὶ νὰ προκόπτετε καὶ νὰ ἔχετε πάντοτε τὴν χάριν καὶ τὴν εὐλογίαν τοῦ Θεοῦ εἰς τὴν ζωήν σας.