ΔΙΕΘΝΕΣ ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΑΙΓΙΝΑΣ / ΑΣΤΟΡ ΠΙΑΤΣΟΛΑ [1921-1992] / ΜΕ ΤΟΥΣ ΒΙΡΤΟΥΟΖΟΥΣ ΤΟΥ KYKLOS ENSEMBLE

ΜΕ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΣΗ ΤΟΥ ΑΚΡΟΑΤΗ γράφει η ΜΑΡΙΑ ΚΟΤΟΠΟΥΛΗ

Παραλλάσσοντας τον Ποιητή θα λέγαμε: «Νύχτες γεμάτες θάματα, νύχτες σπαρμένες μάγια», είναι οι νύχτες της πανέμορφης Αίγινας.

Στις 6 και 7-8-2013 είχαμε την τύχη να παρακολουθήσουμε δύο μοναδικές συναυλίες από το πλούσιο πρόγραμμα του 8ου Διεθνούς Φεστιβάλ Αίγινας [25 Ιουλίου – 9 Αυγούστου 2013], ψυχή του οποίου είναι η καλλιτεχνική διευθύντρια και εξέχουσα μορφή του πιάνου Ντόρα Μπακοπούλου. Θα ήμασταν όμως άδικοι, αν δεν αναφέρουμε ότι η ομάδα της «πετάει», όπως χαρακτηριστικά λέει η ίδια και η ομάδα της είναι οι φίλοι του Φεστιβάλ, τους οποίους συγχαίρουμε ιδιαίτερα, στο πρόσωπο της Χαράς Πετρούνια.

Βραδιά αφιερωμένη στον Αργεντινό συνθέτη Άστορ Πιατσόλα ήταν η 6η Αυγούστου, με ερμηνευτές τους βιρτουόζους του νεοσύστατου Συνόλου Μουσικής Δωματίου «ΚΥΚΛΟΣ - Kyklos Ensemble», που φέρει νέο αέρα και ελπίδα στα μουσικά δρώμενα.

Ο Άστορ Πιατσόλα ή, όπως τον λένε οι συμπατριώτες του, «El Gran Astor», γεννήθηκε στην Αργεντινή. Οι γονείς του ήσαν Ιταλοί μετανάστες και μαζί με το παιδί τους έζησαν τα περισσότερα χρόνια τους στη Νέα Υόρκη, όπου, εκτός από τέσσερις γλώσσες, ο μικρός Άστορ έμαθε μπαντονεόν και κέρδισε τον τίτλο «παιδί θαύμα».

Το 1937 ο Πιατσόλα επιστρέφει στην Αργεντινή και παίζει με μπάντες το παραδοσιακό Tango. Η γνωριμία του με τον Άρθουρ  Ρούμπινσταϊν και η σύστασή του να γίνει μαθητής του σπουδαίου Αργεντινού συνθέτη Αλμπέρτο Χιναστέρα τού άλλαξαν τη ζωή. Μελετά έργα των Στραβίνσκι, Ραβέλ και Μπάρτοκ και αρχίζει να συνθέτει κλασική μουσική. Ο Χιναστέρα τον παροτρύνει να λάβει μέρος σε διαγωνισμό σύνθεσης, που διοργανώνει το Γαλλικό Κράτος με το έργο του, «Συμφωνία του Μπουένος Άιρες».  Με αυτή του τη σύνθεση κερδίζει στο διαγωνισμό και παίρνει υποτροφία για το Παρίσι, με καθηγήτρια τη θρυλική πιανίστα, οργανίστα, συνθέτη, αρχιμουσικό και σπάνια παιδαγωγό Νάντια Μπουλανζέ, στο Κονσερβατουάρ του  Fontainebleau. Και ήταν εκείνη που ανακάλυψε το ιδιάζον στοιχείο του μαθητή της και τον ώθησε να το υπηρετήσει, αφού πρώτα είχε απορρίψει όλες τις συνθέσεις του, που ήσαν μεν καλές, αλλά δεν ήταν αντιπροσωπευτικές του ταλέντου του. Όταν όμως του ζήτησε να παίξει μία σύνθεσή του με το μπαντονεόν αναφώνησε: «Αυτός είναι ο Πιατσόλα». Έτσι ο συνθέτης κατέστρεψε ό,τι είχε γράψει μέχρι εκείνη τη στιγμή και ξεκινώντας από την αρχή, διαμόρφωσε το ύφος και το στυλ, με το οποίο έγινε παγκόσμια γνωστός.

Αν και οι συμπατριώτες του έλεγαν ότι στην Αργεντινή όλα μπορεί να αλλάξουν εκτός από το Tango, ο Άστορ Πιατσόλα έφερε την επανάσταση στην παράδοση και το άλλαξε! Δημιούργησε το Nuevo Tango, ενσωματώνοντας στοιχεία κλασικής μουσικής και τζαζ, καθώς και μουσικά όργανα, όπως το φλάουτο, το σαξόφωνο, ηλεκτρική κιθάρα, βιμπραφόν και ντραμς. Οι βιογράφοι του υπολογίζουν ότι έγραψε γύρω στις 3.000 κομμάτια, από τα οποία μόνο τα 600 περίπου έχει ηχογραφήσει. Το 1905 συνεργάστηκε σε ένα άλμπουμ με τον μεγάλο Αργεντινό Ποιητή Jorge Luis Borges. To 1990 στις 3 Ιουλίου έδωσε το τελευταίο του κοντσέρτο στην Αθήνα με την Ορχήστρα των Χρωμάτων-αλίμονο, οι «άρχοντες» του τόπου μας την έκλεισαν- και με τον αλησμόνητο Μάνο Χατζηδάκη στο πόντιουμ!

Η συναυλία δόθηκε σε μια ατμόσφαιρα μαγική, στην παραλία της Αίγινας, κάτω από τον έναστρο ουρανό, με τον απαλό κυματισμό της θαλάσσης να εναρμονίζεται με τους ήχους των πνευστών και με τον άνεμο, τον γητευτή, να στέλνει τις μελωδίες πέρα μακριά, προάγγελος και οικοδεσπότης, στο  κάλεσμα της αιώνιας αρμονίας της μουσικής,  με το θεό Απόλλωνα να εποπτεύει ψηλά από την «Κολώνα», μοναδικό απομεινάρι τού περίφημου Ναού του, χτισμένου για τη λατρεία του στη θέση εκείνη, πριν από χιλιάδες χρόνια. Δεν ξέρω σε ποιο άλλο ευλογημένο μέρος του κόσμου μπορούν να έχουν οι άνθρωποι, εν μέσω κρίσεων και συμφορών, την ευεργεσία της φύσης, και την δωρεά τόσο ταλαντούχων μουσικών!

Η Ορχήστρα ξεκίνησε με το Adios Nonino, αφιερωμένο από τον συνθέτη στον πατέρα του και τελείωσε με το Adios,  έχοντας ερμηνεύσει άψογα 16 συνολικά έργα.

Ο Χρήστος  Ζερμπίνος, με το εκπληκτικό ακορντεόν του, έδωσε τον έντονο ρυθμό και το χαρακτήρα της μελωδίας. Ο Σέρτζιου Ναστάσα,  εξάρχων της Ορχήστρας, έκανε  θαύματα με το βιολί του, τον βασιλιά των οργάνων. Ο Βασίλης Λύκος με τον πλούσιο, δυνατό ήχο τού  βιολοντσέλο του και ο Τάκης Καπογιάννης, με το υποβλητικό κοντραμπάσο του, εμπλούτισαν τα χρώματα της Ορχήστρας. Ο Νίκος Πλατύραχος στο πιάνο, τον κρουστό αυτοκράτορα των αισθήσεων, όπως έλεγε ο Σεργκέι Προκόφιεφ, εκτός τού ότι συνόδευσε με υψηλή ακρίβεια και ευελιξία τους σολίστ, ήταν και υπεύθυνος ενορχήστρωσης αρκετών από τα έργα που ακούσαμε. Ο Δημήτρης Δεκαβάλλας,  με την εκφραστική κιθάρα του, ένα όργανο που έρχεται από τα βάθη των αιώνων, υπογράμμισε το ύφος και το λεπτό ερωτισμό του Tango. Τα μαγικά πνευστά, το φλάουτο της Μαριλένας Δωρή, το όμποε του Μάριου Αργυρού, η τρομπέτα του Δημήτρη Γκόγκα, το κόρνο του Κώστα Σίσκου, έλαμψαν σε κάθε σόλο σε κάθε σύνολο. Τα  κρουστά του Δημήτρη Δεσύλλα με τον αξεπέραστο πλούτο των ήχων ξεσήκωσαν τους θεατές σε ένα αέναο, λικνιστικό, εσωτερικό χορό, βοηθούντος του Άγη Γυφτόπουλου, υπεύθυνου του ηχητικού σχεδιασμού. Ο Αρχιμουσικός Μίλτος Λογιάδης, με την δυναμική του διεύθυνση, αξιοποίησε και ανέδειξε την Ορχήστρα  και τους άξιους  Σολίστ,  που, άριστοι μεταξύ αρίστων, έπαιξαν εξαίσια. Εύγε!

Παύλου Φουρνογεράκη: ΑΠΡΟΟΠΤΑ (ποίημα)

Ιχνηλάτες του Άδη

οι επισκέπτες της οδού των επειγόντων

περιστατικών,

πρώτος διάδρομος δεξιά, μετά τον απαγορευμένο καρπό,

ανάσκελα,

θωρείς τους διαφανείς σταλακτίτες,

κι εκκρεμούν τόσες υποθέσεις προσωπικές και οικογενειακές…

για τις επαγγελματικές

υπάρχει πάντα η αβεβαιότητα της πραγμάτωσής τους

συγχωνεύσεις, καταργήσεις και απολύσεις

των καλών τεχνών

κλυδωνίζουν τον πολιτισμό και τον ανθρωπισμό.

Τώρα που διδάχτηκες τα όριά σου

γεύσου

το πετούρισμα της στιγμής που

«αφ’ υψηλού»

στέφει το κάλλος στο πεδίο των μαχών.

Ζάκυνθος, Αύγουστος 2013

John Donne (1572-1631): FOR WHOM THE BELL TOLLS [poem]

PERCHANCE he for whom this bell tolls may be so ill, as that he 

knows not it tolls for him; and perchance I may think myself so 

much better than I am, as that they who are about me, and see my 

state, may have caused it to toll for me, and I know not that. The 

church is Catholic, universal, so are all her actions; all that she 

does belongs to all. When she baptizes a child, that action 

concerns me; for that child is thereby connected to that body which 

is my head too, and ingrafted into that body whereof I am a member. 

And when she buries a man, that action concerns me: all mankind is 

of one author, and is one volume; when one man dies, one chapter is 

not torn out of the book, but translated into a better language; 

and every chapter must be so translated; God employs several 

translators; some pieces are translated by age, some by sickness, 

some by war, some by justice; but God’s hand is in every 

translation, and his hand shall bind up all our scattered leaves 

again for that library where every book shall lie open to one 

another. As therefore the bell that rings to a sermon calls not 

upon the preacher only, but upon the congregation to come, so this 

bell calls us all; but how much more me, who am brought so near the 

door by this sickness. There was a contention as far as a suit (in 

which both piety and dignity, religion and estimation, were 

mingled), which of the religious orders should ring to prayers 

first in the morning; and it was determined, that they should ring 

first that rose earliest. If we understand aright the dignity of 

this bell that tolls for our evening prayer, we would be glad to 

make it ours by rising early, in that application, that it might be 

ours as well as his, whose indeed it is. The bell doth toll for him 

that thinks it doth; and though it intermit again, yet from that 

minute that this occasion wrought upon him, he is united to God. 

Who casts not up his eye to the sun when it rises? but who takes 

off his eye from a comet when that breaks out? Who bends not his 

ear to any bell which upon any occasion rings? but who can remove 

it from that bell which is passing a piece of himself out of this 

world? No man is an island, entire of itself; every man is a piece 

of the continent, a part of the main. If a clod be washed away by 

the sea, Europe is the less, as well as if a promontory were, as 

well as if a manor of thy friend’s or of thine own were: any man’s 

death diminishes me, because I am involved in mankind, and 

therefore never send to know for whom the bell tolls; it tolls for 

thee. Neither can we call this a begging of misery, or a borrowing 

of misery, as though we were not miserable enough of ourselves, but 

must fetch in more from the next house, in taking upon us the 

misery of our neighbours. Truly it were an excusable covetousness 

if we did, for affliction is a treasure, and scarce any man hath 

enough of it. No man hath affliction enough that is not matured and 

ripened by it, and made fit for God by that affliction. If a man 

carry treasure in bullion, or in a wedge of gold, and have none 

coined into current money, his treasure will not defray him as he 

travels. Tribulation is treasure in the nature of it, but it is not 

current money in the use of it, except we get nearer and nearer our 

home, heaven, by it. Another man may be sick too, and sick to 

death, and this affliction may lie in his bowels, as gold in a 

mine, and be of no use to him; but this bell, that tells me of his 

affliction, digs out and applies that gold to me: if by this 

consideration of another’s danger I take mine own into 

contemplation, and so secure myself, by making my recourse to my 

God, who is our only security.

Κατάργηση Καλλιτεχνικών Μαθημάτων στην Εκπαίδευση

Γράφει η Ελένη Γούναρη, Ζωγράφος, κλάδου ΠΕ08 Καλλιτεχνικών, Mcs, Υπεύθυνη Σχολικών Δραστηριοτήτων Β/θμιας Εκπαίδευσης Ζακύνθου

Έργο Ελένης Γούναρη.

Η λαίλαπα των καλοκαιρινών ημερών στο χώρο της εκπαίδευσης, συνεχίζεται με παράλογες ανακοινώσεις-προτάσεις. Μετά την κατάργηση ειδικοτήτων, κλάδων, μαθημάτων, ανθρώπων στην Επαγγελματική Εκπαίδευση, ήρθε η ώρα της Τέχνης. Με ακαθόριστες, αψυχολόγητες διαδικασίες καταργείται κάθε μορφή Καλλιτεχνικού μαθήματος από τη Γενική Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση.

Τα μαθήματα της Τέχνης που καταργούνται είναι τα Καλλιτεχνικά μαθήματα και η Μουσική. Σύμφωνα με το ωρολόγιο πρόγραμμα που ίσχυε μέχρι τώρα, διδάσκονταν στο Λύκειο τα Καλλιτεχνικά Μαθήματα: Ελεύθερο Σχέδιο, Γραμμικό Σχέδιο, Αρχιτεκτονικό Σχέδιο, Ιστορία Τέχνης και Εικαστικά -μάθημα που έχει ήδη καταργηθεί.

Στο Γυμνάσιο διδασκόταν το μάθημα των Καλλιτεχνικών σε όλες τις τάξεις. Με τις νέες προτάσεις παραμένει το μάθημα μόνο στην Α΄ Γυμνασίου. Έτσι εξοστρακίζεται η Τέχνη από το νέο σχολείο. Τι σχολείο είναι αυτό και σε ποια χώρα, στην Ελλάδα;

Προφανώς, για το θεαθήναι, ο κλάδος των Καλλιτεχνικών δε θα καταργηθεί, θα μεταπηδήσει εξ ολοκλήρου στα Δημοτικά σχολεία, ένας κλάδος πενταετούς φοίτησης θα σταματάει την Τέχνη στο εικαστικό παιχνίδι. Δεν είναι κακό, αρκεί να είχε συνέχεια.

Πέρα από την καλλιέργεια, τη γνώση και την αισθητική που θα στερείται ο μαθητής του Γυμνασίου και του Λυκείου, στερείται και τη διδασκαλία των Καλλιτεχνικών Μαθημάτων Ελεύθερο Σχέδιο και Γραμμικό Σχέδιο, αν και τα μαθήματα αυτά εξετάζονται στις Πανελλήνιες Εξετάσεις και η επίδοση σ’ αυτά είναι βασική προϋπόθεση για πολλές Ανώτατες Σχολές και Ιδρύματα της χώρας.

Και επειδή αυτά παραμένουν ίδια με κάθε εκπαιδευτικό σύστημα και μάλιστα έχουν πάντα υποχρεωτική τη βάση του 10, καταλαβαίνουμε ότι αυτού του είδους οι σπουδές θα αφορούν μόνο τις πλούσιες οικογένειες. Οι φτωχοί πλέον δε δικαιούνται να έχουν ταλέντο.

Γιατί ο Έλληνας μαθητής να μη μάθει τι ρυθμού είναι ο Παρθενώνας, ενώ ο Γερμανός και ο Γάλλος ξέρουν; Διότι εκπαιδεύεται για να γίνει ο υπηρέτης τους. Είναι η μόνη λογική εξήγηση. Γιατί ο καλλιεργημένος άνθρωπος είναι επικίνδυνος.

Ελπίζουμε στην αναθεώρηση και στην επανεξέταση των προτάσεων του Υπουργείου και παρακαλούμε να ακουστούν οι φωνές της Ένωσης Καθηγητών Καλλιτεχνικών Μαθημάτων, των Συμβούλων Καλλιτεχνικών, του Επιμελητηρίου Εικαστικών Τεχνών Ελλάδος, της Ανώτατης Σχολής Καλών Τεχνών και κάθε πολίτη αυτής της χώρας που ανησυχεί και προβληματίζεται για το μέλλον της.

Παύλου Φουρνογεράκη: ΑΝΕΜΟ-ΛΟΓΙΑ (ποίημα)

Α

Κροταλίζει ο αγέρας τα κύματά του

ανάμεσα

στις πύλες των τζιτζικιών και στους αφρούς των ιστίων

κι εσύ

υγραμένη της φλόγας

εξατμίσου στο βυθό των καταδύσεων

δροσερή κι εύμορφη

να τραγουδάς

στα πλακόστρωτα του γαλαξία.

Β

Διάπλατη

η παριζιάνικη σεζ-λονγκ

αρωματίζει ακόμα το δροσερό αγέρι

στις κρυψώνες  θερινής φυλλωσιάς,

ταξίδευσε, ευτυχώς,

μακριά απ΄ το θολό Σηκουάνα.

Γ

Ρήμαξαν οι βαρδιόλες στο γκρίζο της θλίψης,

ηχήστε

φρυκτωροί το λευκό της ελπίδας

το μοιράζει ο Αίολος στο πανάκι του μαΐστρου.

[Αύγουστος 2013]

π. Βασιλείου Θερμού: i) ΑΠΑΓΩΓΗ, ii) ΒΑΡΕΑ ΚΑΙ ΑΝΘΥΓΙΕΙΝΑ, iii) ΣΩΜΑ ΟΡΚΩΤΩΝ (ΑΠΟ)ΛΟΓΙΣΤΩΝ [νέα ποιήματα]

Πρωτοδημοσιευόμενα ποιήματα από την ανέκδοτη συλλογή «Οι εποχές αποχωρούν πάντα πικραμένες»

       

       Απαγωγή

Ήταν ένας από κείνους τους λογισμούς που σε βρίσκουν

προς στιγμήν

καθώς περιμένεις το λεωφορείο

ή την απάντηση του συνομιλητή σου

ή την επόμενη κουταλιά

που εμφανίζονται άξαφνα

‘ως κλέπτης εν νυκτί’

και σε καλούν να τους ακολουθήσεις

και υπακούς

και επιστρέφεις στο σπίτι σου εικοσιτρία χρόνια μετά

αν επιστρέψεις ποτέ.

      Βαρέα και ανθυγιεινά

Οι εποχές αποχωρούν πάντα πικραμένες

ότι ποτέ δεν εκπλήρωσαν εντελώς τον σκοπό τους

εφιάλτες τους οι τελετές παράδοσης-παραλαβής

μια ‘καινούργια εποχή’ ανατέλλει πάντα εις διαδοχήν τους

εγκαινιάζοντας την αμοιβαία ζηλοφθονία τους  

και όσοι πιστά τις υπηρέτησαν υποχρεωμένοι τώρα είναι

να επιδείξουν τα διαπιστευτήριά τους στους νέους καιρούς

να υποβληθούν σε νέες τομογραφίες

να βρουν καινούργιες άθικτες φλέβες για να μπει ο νέος ορός.

Υπάρχει ποτέ κάτι που λέγεται ‘ολόκληρη ζωή’;

      Σώμα ορκωτών (απο)λογιστών

Επικρατούσε νευρικός

πυρετός οιωνοσκόπος

στο συγκληθέν έκτακτο

συμβούλιο της επικρατείας του όντος

σαν έλεγχος βιβλίων σε μια ζημιογόνο

ακτοπλοΐα του αγνώστου

ώρα να ανακριθούν οι ανεμοδίαιτες

επιχειρήσεις που χρέωσαν άλλους

τους ανοχύρωτους

εκλύοντας καρδιενεργά ισότοπα γύρω τους

οι ιδιοκτήτες παρέστησαν δια πληρεξουσίου

με τις αναγκαίες εξηγήσεις στα χείλη

μα οι λυγμοί τους ήσαν με ζώνες δεμένες

και οι συνταγές τους για επίλυση άψογες

μα χωρίς μυριστικά

απ’ της ελευθερίας τους κήπους

γι’ αυτό και δεν στάθηκαν ικανές να σκεπάσουν

τον αντίλαλο του ροχαλητού της οικουμένης.

Η Γκιόστρα ενώνει πολιτισμούς και εκμηδενίζει αποστάσεις

Γράφει ο ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΦΛΕΜΟΤΟΜΟΣ

Για μια ακόμα φορά η Αστική μη Κερδοσκοπική Εταιρεία “Giostra di Zante” εκπροσώπησε το νησί και τη χώρα μας σε δύο σημαντικές ευρωπαϊκές εκδηλώσεις, γνωρίζοντας, έτσι, τον μακραίωνο πολιτισμό και την σημαντική παράδοσή μας και εκτός συνόρων και δίνοντας μιαν άλλη εικόνα, διαφορετική από αυτήν που τελευταία επικρατεί, η οποία δείχνει το πραγματικό πρόσωπο της Ζακύνθου και όχι αυτό το παραμορφωμένο, το οποίο συνηθίζουμε να προβάλουμε, πιστεύοντας πως θα κερδίσουμε.

  Πρώτα, μαζί με τον εκπρόσωπο του Δήμου μας, τον Πρόεδρο του Δημοτικού Συμβουλίου, Γιώργο Αρμένη, ο οποίος συνόδευσε την αντιπροσωπεία μας σε όλο το ταξίδι της και συμμετείχε ενεργά στην αποστολή της, οι αντιπρόσωποι του Σωματείου επισκέφθηκαν το κρατίδιο του San Marino, με το οποίο, λόγω Γκιόστρας, όπως και με την Ιταλία, μας συνδέουν στενοί δεσμοί, με ετήσιες πολιτιστικές ανταλλαγές τις ημέρες των εκδηλώσεων των ιππικών αγώνων της Ζακύνθου και των δικών τους «Μεσαιωνικών Ημερών».

   Εκεί ήρθαν σε επαφή τόσο με τον Δήμαρχο του Καστέλο Sarravalle, όσο και με τον αρμόδιο υπουργό και προχώρησαν τις ενέργειες αδελφοποίησης των δύο Δήμων, οι οποίες είχαν αρχίσει από το νησί μας τον περασμένο Ιούνιο, όταν εκπρόσωπος του παραπάνω Δήμου του San Marino είχε επισκεφθεί την πόλη μας γι’ αυτό το σκοπό, αλλά και για να παρακολουθήσει τις τετραήμερες εκδηλώσεις της Γκιόστρας Ζακύνθου 2013, στις οποίες πήρε μέρος και το κρατίδιό του. Ανακοινώθηκε μάλιστα πως η αδελφοποίηση έχει εγκριθεί και πως προχωρούν οι ενέργειες.

   Εδώ πρέπει να τονίσουμε, προφταίνοντας και προλαβαίνοντας όλους αυτούς που αντιδρούν σε παρόμοιες περιπτώσεις, κοντόφθαλμα πολιτικά φερόμενοι ή εκφράζοντας την καταπίεση του επαρχιωτισμού τους, πως η αδελφοποίηση αυτή, όπως και η άλλη, η οποία έχει ήδη γίνει με την ιταλική πόλη της Sulmona, δεν έχει καμιά σχέση με αυτές που τελευταία ακούμε και διαβάζουμε, αλλά είναι η νομιμοποίηση μια αληθινής φιλίας, η οποία από χρόνια υπάρχει μεταξύ των σωματείων της δικής μας Γκιόστρας και των ανάλογων των δύο ευρωπαϊκών πόλεων. Όλοι μάλιστα οι Ζακυνθινοί το γνωρίζουν, μια και κάθε τετραήμερο της Πεντηκοστής βλέπουν τους εκπροσώπους των δύο χωρών στις εκδηλώσεις μας και όχι μόνο και πάντα τέλη Ιουλίου, αρχές Αυγούστου μαθαίνουν πως κάποιος δικός τους, συγγενής ή φίλος, ετοιμάζεται να πάει στην φίλη και γείτονα Ιταλία.

   Στη συνέχεια η ίδια αντιπροσωπεία, ενισχυμένη από άλλα τριάντα, περίπου άτομα, πήγε στην οικεία πια Sulmona, όπου πήρε μέρος στην Ευρωπαϊκή της Γκιόστρα. Στους δρόμους και τις γειτονιές της γραφικής αυτής πόλης ακούστηκαν οι μουσικοί ήχοι του νησιού μας, χορεύτηκαν οι χοροί μας και τέλος στο κατάμεστο στάδιο των αγώνων παρουσιάστηκε σε αναπαράσταση ένα από τα πιο σημαντικά γεγονότα του νησιού μας, ο ερχομός των Γάλλων Δημοκρατικών του Ναπολέοντα το Ιούλιο του 1797 και το κάψιμο του Libro d’ Oro.

   Ιδιαίτερα σημαντική ήταν η στιγμή που ακούστηκε ο από τον συμπατριώτη μας Διονύσιο Σολωμό γραμμένος και μελοποιημένος από τον Κερκυραίο Νικόλαο Μάντζαρο ύμνος της Ελλάδας, αλλά και που κάθε που γινόταν αναφορά σε μας, ο εκφωνητής, εκτός από τους επαίνους για τον πολιτισμό και τις φυσικές ομορφιές του νησιού μας, δεν παράλειπε να τονίσει πως το Zante είναι η πατρίδα του Ούγου Φώσκολου, του μεγάλου δημιουργού και επαναστάτη, τον οποίο όλοι οι Ιταλοί γνωρίζουν, αγαπούν και εκτιμούν, απαγγέλλοντας συχνά τους στίχους του σε μας τους συμπατριώτες του.

   Και όλα αυτά δεν τα άκουγαν μόνο οι απόγονοι του Ντάντε. Στην κεντρική πλατεία της Sulmona, η οποία είχε διαμορφωθεί σε χώρο αγώνων για την περίπτωση, συνυπήρχαν μαζί με τη Ζάκυνθο και άλλες οχτώ χώρες, οι οποίες γνώρισαν τον τόπο μας σε μια από τις πιο καλές του στιγμές και ήρθαν σε επαφή με τους κατοίκους του, καταργώντας σύνορα και εκμηδενίζοντας αποστάσεις.

   Αυτό είναι, πιστεύω, το σημαντικότερο που η Γκιόστρα της Ζακύνθου προσφέρει στο νησί. Εκτός από πόλος έλξης ποιοτικών τουριστών, γίνεται και σκάλα εκφράσεων και σταυροδρόμι ρευμάτων, όπως και παλιά, τότε που θεμελιωνόταν ο αξιοσημείωτος Ζακυνθινός ειδικότερα και Επτανησιακός γενικότερα πολιτισμός μας.

   Μπορεί να μην κέρδισε και φέτος η Ζάκυνθος το Palio, το οποίο πήρε η Αγγλία, αλλά σίγουρα κέρδισε πολλά στέκοντας ισάξια δίπλα στις σημαντικότερες ευρωπαϊκές χώρες. Οι καντάδες μας ακούστηκαν στις γειτονιές της πατρίδας του Οβίδιου και το «Συρτό Ζακυνθινό», το «Λεβαντίνικο», ο «Κυνηγός» και η «Άμοιρη» χορεύτηκαν στα πλακόστρωτα της πόλης. Η ελληνική γλώσσα ξανακούστηκε στην αίθουσα συνεδριάσεων του Δημοτικού Συμβουλίου κι εμείς ήπιαμε καφέ με φίλους που μας έχουν από καιρό ανοίξει τις πόρτες των σπιτιών και της καρδιάς τους.

   Η συνέχεια στη Ζάκυνθο το τετραήμερο της Πεντηκοστής του 2014.

Κ. Π. Καβάφη: i) Ο ΔΕΚΕΜΒΡΗΣ ΤΟΥ 1903, ii) Η ΔΥΝΑΣΤΕΙΑ

Ο Δεκέμβρης του 1903

Κι αν για τον έρωτά μου δεν μπορώ να πω -
αν δεν μιλώ για τα μαλλιά σου, για τα χείλη, για τα μάτια
όμως το πρόσωπό σου που κρατώ μες στην ψυχή μου,
ο ήχος της φωνής σου που κρατώ μες στο μυαλό μου,
οι μέρες του Σεπτέμβρη που ανατέλλουν στα όνειρά μου,
τες λέξεις και τες φράσεις μου πλάττουν και χρωματίζουν
εις όποιο θέμα κι αν περνώ, όποιαν ιδέα κι αν λέγω.

H δυναστεία

Του Φύσκωνος οι υιοί. Ο Λάθυρος διωγμένος
αισχρά απ’ την Αλεξάνδρεια πιαίνει στην Κύπρο. Κι ο
Παρείσακτος ευθύς βγαίνοντας απ’ την Κύπρο
την Αλεξάνδρεια αρπάζει. Τα ετοίμασε όλα αυτά
το κάθαρμα η Κόκκη. - Οι Αλεξανδρινοί,
οι περιγελασταί, τους έβγαλαν καλά
ονόματα τωόντι. Πιο ταιριαχτά τους είναι
«Παρείσακτος» και «Φύσκων», και «Λάθυρος» και «Κόκκη»
παρά το Πτολεμαίος, παρά το Κλεοπάτρα.

Ρούλας Καλούδη: ΠΕΝΤΕ ΠΟΙΗΜΑΤΑ

Η ΠΑΤΡΙΔΑ ΜΟΥ

Στρατός εδώ στρατός κι εκεί

Σύρματα ηλεκτροφόρα

Απομεινάρια συσσιτίου

Εγκαταλελειμμένα πέδιλα και πουκάμισα

Απόσταγμα πόνου

          Τουφεκισμένα πάθη

               Αιμοσταγή πρόσωπα

                     χρονιαίο ανίατο μίσος

Πατρίδα σε αεροστεγή συσκευασία.

ΜΙΑ ΜΑΡΙΟΝΕΤΑ

Μια πεταλίδα αποκόλλησα

σφηνώθηκε στα δάχτυλά μου

Μια μαργαρίτα έκοψα

μάτωσε η παλάμη μου

Μια ηλιαχτίδα κοίταξα

κάηκε η ματιά μου

Μια μαριονέτα αντίκρισα

πάγωσε το αίμα μου

Δεκάδες νήματα μιας αργυρώνητης εξουσίας

κινούν το είναι μου

Θα λευτερωθώ

θέλω το είδωλο μου

ελεύθερο να το θωρώ

             

ΗΘΕΛΑ ΝΑ ΣΟΥ ΠΩ ΠΟΣΟ Σ’ ΑΓΑΠΩ

 

Ήθελα  να σου πω πόσο σ’ αγαπώ

Αλλά δε μ’ άφησε ο εγωισμός

ήθελα να σ’ αγγίζω τρυφερά

αλλά μ’ αρνιόσουνα - σ’ αρνιόμουνα πικρά

ήθελα να ‘σουνα πάντοτε κοντά

αλλά με μάτια και στόμα σφαλιστά

ήθελα να ‘σαι η μούσα η δικιά μου

αλλά όλο πέταγες

                                    έφευγες μακριά μου

Ήθελα να σου δώσω τους αιθέρες και τη συννεφιά

αλλά βροχή τα κλάματα σου αυλακωτά

Ναι, ήθελα να σου πω πόσο σ’ αγαπώ

Αλλά δε μ’ άφησε ο εγωισμός

Σε βασάνισα

όπως ο μαΐστρος ξεφυτρώνει τη φυτειά

Σε πόνεσα

όπως ο θάνατος ξεκάνει τη καρδιά

Σ’ εγκατέλειψα

όπως ο δειλός στρέφεται  σε σχέδια προδοτικά

Σε έκαψα

όπως η πυρκαγιά καίει τα δεντρικά

Σ’ έδιωξα

Σε πέταξα

Σ’ έλιωσα

σα να ‘σουνα  εσύ ο άτακτος υιός

κι όχι ΕΓΩ

Μα ναι ,ήθελα να σου πω πόσο σ’ αγαπώ

Αλλά δε μ’ άφησε ο εγωισμός

Και τώρα που είσαι σε άλλου την αγκαλιά

Κι εγώ ένας αοιδός στης τρέλας την λησμονιά

τώρα με μια κελαηδισιά θα σου το πω το Σ’ ΑΓΑΠΩ

Ναι… τώρα που δεν υπάρχει εγωισμός

Γιατί είμαι ένας νεκρός κορυδαλλός

ΕΥΔΟΚΙΑ

Μικρή χρυσαλίδα του δημιουργού

Φτερούγισμα τ’ αγέρα και της ροής

Ανάστεμα ψυχών

 μυστικών βουητών

 υπόγειων βρυχηθμών

Χαμόγελα

και μάτια τ’ ουρανού

Σπίθα τ’ αμονιού φωτεινή

Ευδοκία βασίλισσα ζωής

Η ΗΡΕΜΙΑ ΜΟΥ

 Ήρεμή μου ηρεμία με ηρεμείς

 Άστρο κοντινού γαλαξία με φωτίζεις

 Διπλό ουράνιο τόξο με γαληνεύεις

Αγάπη μου πόσο σ’ αγαπώ    
               

ΜΑΝΤΑΜΑ ΜΠΑΤΤΕΡΦΛΑΪ ΤΟΥ ΤΖΑΚΟΜΟ ΠΟΥΤΣΙΝΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΛΥΡΙΚΗ ΣΚΗΝΗ ΣΤΟ ΗΡΩΔΕΙΟ

ΜΕ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΣΗ ΤΟΥ ΑΚΡΟΑΤΗ γράφει η ΜΑΡΙΑ ΚΟΤΟΠΟΥΛΗ

Με κατάμεστο το θέατρο Ηρώδου του Αττικού, στις 27-7-2013, παρακολουθήσαμε μια ακόμα λαμπερή παραγωγή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, την «Μαντάμα Μπαττερφλάι» του Τζάκομο Πουτσίνι [1875-1924]. Μετά την πρόσφατη θριαμβική επιτυχία που γνώρισε ο «Ιπτάμενος Ολλανδός», σε σκηνοθεσία του διάσημου Έλληνα σκηνοθέτη και σκηνογράφου Γιάννη Κόκκου, ένας άλλος σπουδαίος σκηνοθέτης, ο Αργεντινός Ούγκο ντε Άνα κλίθηκε από τον καλλιτεχνικό διευθυντή της Λυρικής Σκηνής Μύρωνα Μιχαηλίδη να σκηνοθετήσει τη θρυλική όπερα «Μαντάμα Μπαττερλφλάι»! Ο σκηνοθέτης, γνώριμός μας από την  παράσταση της «Τόσκα», το περασμένο καλοκαίρι, με την ανανεωτική ματιά του ξανάφερε στο φως πράγματα χιλιοειπωμένα και μηδέποτε λυμένα, όπως ο ρατσισμός, η αποικιοκρατία, η αγοραπωλησία ζωντανών ψυχών, η ταπείνωση ανθρώπου από άνθρωπο και προβλημάτισε ξανά τον κόσμο τού σήμερα που όχι μόνο, ένα μεγάλο μέρος του υφίσταται ακόμα τις συνέπειες, αλλά και ένα άλλο μεγάλο μέρος του, ακόμα, τις πρεσβεύει.

Ο Πουτσίνι γοητευμένος από την παράσταση της «Μαντάμα Μπαττερφλάι» του David Belasco, που είδε στο Λονδίνο το 1900, αποφάσισε να συνθέσει μια όπερα με το ίδιο θέμα. Ανέθεσε στους Τζουζέπε Τζακότα και Λουίτζι Ίλλικα να γράψουν το λιμπρέτο της όπερας, το οποίο είναι βασισμένο στο ομώνυμο έργο του John Luther Long και με στοιχεία από το έργο του Pierre Loti, “Madame Chrysanthème”. Η πρώτη παράσταση της Όπερας στη Σκάλα του Μιλάνου έγινε το Φεβρουάριο του 1904 και, παρά τους δημοφιλείς  αστέρες της εποχής, που ερμήνευσαν τους ρόλους και την εύλογη αυτοπεποίθηση του Συνθέτη για την ποιότητα της μουσικής του, βοηθούσης και της «κλάκας», ήταν μια πανωλεθρία, τόσο, που ο Συνθέτης απέσυρε αμέσως την όπερά του και αποζημίωσε τη Σκάλα του Μιλάνου με 20.000 λίρες. Το έργο έκτοτε τροποποιήθηκε πολλές φορές, ώσπου να φτάσει στην τελική του μορφή.

Μεταξύ των ετών 1915-1920 η μεγάλη Γιαπωνέζα σοπράνο Tamaki Miara έγινε παγκόσμια γνωστή τραγουδώντας την Τσο-Τσο-Σαν. Το άγαλμά της, μαζί με εκείνο του Πουτσίνι, βρίσκεται στο πάρκο Glove Garden του Ναγκασάκι, πόλη, στην οποία διαδραματίζεται η Όπερα!

Η σύγκρουση των δύο διαφορετικών πολιτισμών εμφανής από την αρχή, κυρίαρχο άλλωστε στοιχείο της έμπνευσης του Συνθέτη. Από τη μία πλευρά ο κυνικός, υποκριτής, υπερόπτης, εκμεταλλευτής Αμερικανός υποπλοίαρχος Πίνκερτον, με θεό του το χρήμα, που του επιτρέπει να αγοράζει ακόμα και ανθρώπους, όπως την ανυποψίαστη νεαρή Γιαπωνέζα Τσο-Τσο-Σαν, για να την παρασύρει στο κρεβάτι του σκηνοθετώντας το γάμο τους και την επομένη να την πετάξει ή, για να χρησιμοποιήσουμε το συμβολικό και σαφή υπαινιγμό του έργου, να την τρυπήσει, όπως ο συλλέκτης της πεταλούδας τρυπά με μια καρφίτσα την αέρινη αυτή ψυχή,  για να τη στερεώσει στον πίνακά του και να την προσθέσει στη συλλογή του. Έτσι κι εκείνος, θα την προσθέσει στη δική του συλλογή  και θα  πάει στην Αμερική, για να παντρευτεί την «καλή» Αμερικάνα! Από την άλλη, ο αγνός κόσμος των αυτοχθόνων Ιαπώνων με το σπουδαίο πολιτισμό, τα ήθη και τα έθιμα της πλούσιας παράδοσής του, αλλά και με τη βαριά πατρική κληρονομιά λαθών και αμαρτιών, μα και το κόστος των πράξεων της νεαρής Τσο-Τσο-Σαν, αφού απαρνιέται ακόμα και τους προγονικούς θεούς της για την άδολη αγάπη της. Η ηρωίδα του Πουτσίνι, παρά την αφέλεια, που φαίνεται να τη χαρακτηρίζει στην αρχή, αναδεικνύεται σε εμβληματική γυναικεία μορφή, που αίρεται σε μεγαλείο ψυχής, αφού τα δίνει όλα και δεν διαπραγματεύεται τίποτα ούτε καν το μεγάλο της ατού, το γιο της, τον οποίο  προσφέρει στον πατέρα του, ενώ εκείνη πεθαίνει για τον έρωτά της, όπως οι περισσότερες ηρωίδες της πινακοθήκης του Συνθέτη!

Το έργο ευτύχησε από την ευαισθησία και την ευρηματικότητα του σκηνοθέτη, ο οποίος εκμεταλλεύτηκε άριστα το ανθρώπινο δυναμικό, που είναι ό,τι καλύτερο διαθέτει η Λυρική Σκηνή και έστησε μια εξαιρετική παράσταση.

Η σκηνογραφία απλή, όπως η γιαπωνέζικη αρχιτεκτονική, τρία δωμάτια στη σειρά με τη νυφική παστάδα στο κέντρο και δεξιά αριστερά τα δωμάτια εργασίας. Πλούσιες οι ενδυματολογικές προτάσεις, όπως τα εντυπωσιακά κιμονό με τα φανταχτερά χρώματα, οι περούκες και οι μάσκες που έμοιαζε να ξεπήδησαν από το παραδοσιακό θέατρο Νο ή το Καμπούκι. Αν και χρειάζεται εκπαίδευση και κάποια πείρα, η ισορροπία των τραγουδιστών πάνω στους κοθόρνους ήταν αξιοθαύμαστη. Δεν έλειψε ούτε η ξυλοπόδαρη μαριονέτα του «Μπάρμπα Σαμ», ούτε το ανέμισμα των σημαιών, ιαπωνικής και αστερόεσσας. Τα φαναράκια και οι ομπρέλες  συμπλήρωναν το λιτό σκηνικό, που όμως απέκτησε άλλη διάσταση με το videowall. Ο τοίχος του Ηρωδείου μεταμορφώθηκε κυριολεκτικά. Επιλεκτικά αναφέρουμε τα ιδεογράμματα, τη φουρτουνιασμένη θάλασσα, που ξεχύθηκε από τον αριστουργηματικό πίνακα του Ιάπωνα ζωγράφου και χαράκτη Χοκουσάι, με την εκπληκτική  κίνηση των κυμάτων να υπογραμμίζει τη σαρωτική τρικυμία του ψυχικού κόσμου της ηρωίδας. Καθώς και τις φυλλοροούσες κερασιές, που, εκτός από τη μαγευτική, ρομαντική εικόνα τους, υποδήλωναν το στράγγισμα, σταγόνα-σταγόνα, της λεπτής ψυχής της Μπαττερφλάι.

Η Ιταλίδα σοπράνο Μαρία Λουίτζα Μπόρσι απέδωσε ιδανικά την κεντρική ηρωίδα, αξιοποιώντας και προβάλλοντας, μέσα από την ωραία φωνή και τη θεατρικότητά της, όλα τα προτερήματα του ρόλου της. Ο Ιταλός τενόρος Βάλτερ Φρακάρο ερμήνευσε επάξια τον δήθεν ερωτευμένο Αμερικανό υποπλοίαρχο Πίνκερτον, αναδεικνύοντας τον κυνισμό και τον αμοραλισμό του. Εκπληκτική ήταν η Ρωσίδα μεσόφωνος Ολέσυα Πέτροβα στο ρόλο της Σουτζούκι. Εξαιρετικός όπως πάντα ο βαρύτονος Δημήτρης Πλατανιάς, προσέδωσε στο ρόλο του Προξένου των ΗΠΑ Σάρπλες, ευγένεια και ήθος, ό,τι έλειπε από τον Πίνκερτον. Δυσκολευτήκαμε να αναγνωρίσουμε τον βαθύφωνο Τάσο Αποστόλου, αλλά τον «πρόδωσε» η σπάνια φωνή του, με την οποία ερμήνευσε θαυμάσια το δύσκολο, εκδικητικό χαρακτήρα του Μπόνζο, θείου της Μπαττερφλάι. 

Ο Αρχιμουσικός Μύρων Μιχαηλίδης ανέδειξε τα λυρικά μέρη, αξιοποίησε τις δραματικές εντάσεις και εκμαίευσε άριστες ερμηνείες από τους Μονωδούς, τη Χορωδία και την Ορχήστρα του, αποσπώντας δίκαια το θερμότατο χειροκρότημα του κοινού! 

π. Κων. Ν. Καλλιανός: ΔΕΚΑΠΕΝΤΑΥΓΟΥΣΤΟΣ (ποίημα)

Στὸν Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Πέργης κύριον Εὐάγγελο, τὸν Ποιητὴ τῆς Πόλης

ταπεινὸ εὐχαριστήριο.

Φωτεινὰ σχήματα

Σὲ ρυτιδιασμένη θάλασσα

Μὲ θερινὲς καμπάνες κι εὐωδιὲς

ἀπό βασιλικὸ, θυμίαμα κι ἁρμύρα.

Κι ὕστερα ἡ Χάρη Της

Σκέπη μας

Μὲ μαφόρι Παραμυθίας καὶ Χαρμολύπης...

«Κεχαριτωμένη, Χαῖρε»,

Μήπως καὶ σταλάξει ἡ Χαρά Σου

Στὶς φοβισμένες μας ψυχές...

1-8-2013