© ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ η αναδημοσίευση και αναπαραγωγή οποιωνδήποτε στοιχείων ή σημείων του e-περιοδικού μας, χωρίς γραπτή άδεια του υπεύθυνου π. Παναγιώτη Καποδίστρια (pakapodistrias@gmail.com), καθώς αποτελούν πνευματική ιδιοκτησία, προστατευόμενη από τον νόμο 2121/1993 και την Διεθνή Σύμβαση της Βέρνης, κυρωμένη από τον νόμο 100/1975.

Α Ν Α Γ Ν Ω Σ Τ Η Ρ Ι Ο

Τρίτη, 21 Μαρτίου 2017

π. Κων. Ν. Καλλιανός: ΓΥΡΩ ΑΠΟ ΜΙΑ ΣΠΟΥΔΑΙΑ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ. ΤΙΜΗ ΣΤΟΝ ΚΑΙΣΑΡΙΟ ΔΑΠΟΝΤΕ ΚΑΙ ΤΗ ΣΚΟΠΕΛΟ

Στὸ διαδίκτυο καί μάλιστα στὴν προσεγμένη σελίδα «ΕΛΛΗΝΟΜΟΥΣΕΙΟΝ ΑΓΡΑΦΩΝ», τὴν ὁποία ἐπιμελεῖται ὁ λόγιος ἰατρὸς κ. Κων. Σπ. Τσιώλης, ἔνθερμος φίλος τῆς Σκοπέλου, παρουσιάστηκε μιά σπουδαία μελέτη, γραμμένη ἀπὸ τὸν κ. Χαρ. Καρανάσιο, Διευθυντὴ ΚΕΜΕ τῆς Ἀκαδημίας Ἀθηνῶν. (Βλ. σχετικῶς, http://ellinomouseionagrafon.blogspot.gr/2017/03/k.html ).
Ἡ μελέτη αὐτή φέρει τὸν τίτλο, «Τὸ ἄγνωστο ἔργο τοῦ Καισαρίου Δαπόντε Βρύσις λογική (1778): Ἐπιστολαὶ ἐκ τῆς φυλακῆς καὶ κατὰ τῶν Κολυβάδων» καὶ δημοσιεύτηκε στὸ περ. Μεσαιωνικὰ καὶ Νέα Ἑλληνικά, τοῦ Κέντρο Ἐρεύνης τοῦ Μεσαιωνικοῦ καὶ Νέου Ἑλληνισμοῦ, τ. 12 (2016).
Γιὰ ἕνα συνειδητὸ Σκοπελίτη ἡ ἔκδοση ἄγνωστων ἤ καὶ ἀθησαύριστων ἔργων τοῦ συντοπίτη του λογίου μοναχοῦ Καισαρίου Δαπόντε, εἶναι ἀπὸ τὴ μιὰ κολακευτική κι ἀπὸ τὴν ἄλλη, τὰ μέγιστα συγκινητική. Γιατὶ πάντα, μέσα στὸ ἔργο τοῦ Δαπόντε μνημονεύεται καὶ προβάλλεται ἡ Σκόπελος, ἡ «χρυσὴ πατρίδα», ὅπως τὴν ἀναφέρει ἀλλοῦ ( Κῆπος Χαρίτων).
Ἀναφέρω δύο ἀποσπάσματα, γιὰ νὰ γίνει πιὸ σαφὴς ὁ λόγος μου:
Καὶ βλέπω εἰς τὸν ὕπνον μου, πὼς εἰς τῆς Παναγίας
τὸ μοναστήρι βρέθηκα τῆς Εὐαγγελιστρίας,
Τὸ πατρικόν μου κτήριον, κἔστεκα, προσκυνοῦσα
μὲ πόθον τὴν εἰκόνα της, ὁποῦ τὴν ἐδιψοῦσα·
Χρόνους πεντὲξ ἀπὸ αὐτὴν ὤντας ὑστερημένος,
καθὸ ἀπτὸν πατέρα μου μικρὸς ξενιτεμένος (Βρύσις Λογική)
2.
Ἔχασα πρῶτα τὴν χρυσῆν αὐτὴν ἐλευθερίαν,
δεύτερον δὲ τὴν Σκόπελον, πατρίδα τὴν γλυκεῖαν.
Εἴκοσι χρόνους ἀπ’ αὐτὴν ὤντας ἐξορισμένος,
καὶ νὰ γυρίσω εἰς αὐτὴν πλιὸ͜ ἀποφασισμένος.
(Κωστάκῃ Γουλιανῷ, Μ. Ποστέλνικο)
Μὲ τὴν ἔκδοση, λοιπόν, τῶν ἀνέκδοτων αὐτῶν χειρογράφων τοῦ Δαπόντε αὐξάνονται οἱ πληροφορίες γύρω ἀπὸ τή ζωή καὶ τὴ δραστηριότητά του. Γιατί, ὅπως πολὺ σωστὰ ἀναφέρει ὁ κ. Καρανασιος, «Ὁ Δαπόντες παραμένει σήμερα παραγνωρισμένη προσωπικότητα ἀπὸ τὴ σύγχρονη ἔρευνα, παρὰ τὸ γεγονὸς ὅτι ἀποτελεῖ ἰδιαίτερη περίπτωση στὰ ἑλληνικὰ γράμματα, ἐνῶ ἐμφανίζει ἔντονη δραστηριότητα στὸν κοινωνικό, πολιτικὸ καὶ ἐκκλησιαστικὸ χῶρο» (σελ. 256).
Τὸ ἐρώτημα, ὡστόσο, ποὺ αἰωρεῖται εἶναι ἕνα: Γιατὶ στὴν πατρίδα του, τὴ Σκόπελο, εἶναι τόσο παραγνωρισμένος καὶ σχεδὸν ἄγνωστος ;
Κλέινοντας τὸ μικρὸ αὐτὸ σημείωμα συγχαίρω τὸν κ. Χ. Καρανασιο γιὰ τὴν θαυμάσια μελέτη του καὶ εὐχαριστῶ πολὺ τὸν ἀγαπητὸ φίλο καὶ λόγιο κ. Κων. Σπ. Τσιώλη γιὰ τὴν τιμητικὴ ἀνάρτηση.

π. κ. ν. καλλιανός

Δευτέρα, 20 Μαρτίου 2017

π. Κων. Ν. Καλλιανός: ΕΥΩΔΙΑ ΔΕΝΔΡΟΛΙΒΑΝΟΥ, ΜΑΝΤΖΟΥΡΑΝΑΣ ΚΑΙ ΦΡΕΖΑΣ... (ή ΤΗΣ ΣΤΑΥΡΟΠΡΟΣΚΥΝΗΣΕΩΣ)


Μέσα στὴν ἀνοιξιάτικη ὁμορφιά, μὲ τὴ γῆ στολισμένη ἀπὸ πλῆθος ἀνθέων, μικρῶν ἤ μεγάλων, προβάλλει ἡ Γιορτὴ τῆς Σταυροπροσκυνήσεως, γιὰ νὰ συμβάλλει στὸν εὔσχημο τῆς Σαρακοστῆς καλλωπισμό, ἀλλὰ καὶ νὰ τὴν ράνει μὲ εὐωδιαστὰ ἀρώματα. Ἀρώματα δενδρολίβανου, μαντζουράνας, φρέζας, γαρύφαλλου... Ἀρώματα, ποὺ προσφέρονται μὲ τὴν εὐλογία τοῦ Τιμίου Σταυροῦ, ὁ Ὁποῖος, καθὼς τίθεται εἰς προσκύνησιν, μοιράζει, μαζὶ μὲ τὰ ἄνθη, καὶ τοῦτες τὶς θεσπέσιες εὐωδιές. Εὐωδιὲς Παραδείσου, ποὺ τὶς συνοδεύει τὸ μοσχολίβανο, ἡ ἀνάσα τῶν ἀναμμένων κανδηλῶν, ἡ παρουσία τῶν Ἁγίων. Μαζὶ μὲ τὰ τροπάρια, ποὺ συντονίζουν λόγο καὶ βίωμα, κατανυξη καὶ μετάνοια· δάκρυα καὶ χαμόγελα ψυχῆς.
«Ταύτῃ τῇ ἡμέρᾳ, μυρίζει τὰ μύρα, τῆς θείας μυροθήκης, τὸ ζωομύριστον ξύλον, ὁ Σταυρὸς τοῦ Χριστοῦ, ὀσφρανθῶμεν τῆς αὐτοῦ θεοπνεύστου ὀσμῆς, αὐτὸν προσκυνοῦντες, πιστῶς εἰς τοὺς αἰῶνας».  ( Κανὼν Ἑορτῆς, Η΄ ὠδή)
Γι᾿ αὐτὸν τὸν λόγο,
«Τὸν Σταυρὸν γῆ σύμπασα προσκυνησάτω, 
Δι' οὗ περ ἔγνωκε σὲ προσκυνεῖν, Λόγε» ( Συναξαριον, Στίχοι).
Πλημμυρισμένες εὐωδιὲς σήμερα οἱ ἐκκλησιὲς προεορτάζουν Χριστοῦ τὴν Ἀναστασιν, ἀφοῦ, «διὰ τοῦ Σταυροῦ χαρὰ ἐν ὁλῳ τῶ κόσμῳ». Κι ὕστερα, ὁ χρόνος ποὺ περνᾶ καὶ μεῖς μαζί του. Ταξίδι πρὸς τὴν αἰωνιότητα, ἀφοῦ μέσιασε πιὰ ἡ Σαρακοστή, ἀνέτειλε τὸ ἔαρ δειλὰ -δειλά κι ἄρχισε ἡ ψυχή μας νὰ εὐφράινεται, καθὼς ἀκοῦμε καὶ τὴν προτροπὴ τοῦ Ἀποστόλου: «Προσερχώμεθα οὗν μετὰ παρρησίας τῷ θρόνῳ τῆς χάριτος, ἵνα λάβωμεν ἔλεον καὶ χἀριν εὕρωμεν εἰς εὔκαιρον βοήθειαν»( Ἐβρ. 4, 16) . Ἀμήν.
π κ.ν.κ Τῆς Σταυροπροσκυνήσεως 2017



Παρασκευή, 17 Μαρτίου 2017

π. Κων. Ν. Καλλιανός: ΨΗΓΜΑΤΑ ΚΛΗΜΑΤΙΑΝΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΟΧΙ ΜΟΝΟ | 2. Η ΑΝΑΧΩΡΗΣΗ

Δὲ γνωρίζω πόσοι ἀπὸ τοὺς παλιότερους Κληματιανοὺς θυμοῦνται μὲ ἱερὸ δέος καὶ βαθειὰ ὀδύνη τὴ μέρα ποὺ σφαλίσανε τὴν πόρτα τοῦ παλιοῦ τους τοῦ σπιτιοῦ καὶ ἀναχώρησαν γιὰ τὸ Ἔλιος, ὅπου τοὺς περίμενε τὸ νέο τους σπιτικό καί, φυσικά, τὸ καινούριο τους τὸ χωριό. Ἀναρωτιέμαι, χρόνια τώρα, πὼς συντελέστηκε αὐτὴ ἡ ἀναχώρηση καί, κυρίως, πὼς λειτούργησε ὁ ψυχισμὸς τῶν ἀνθρώπων ἐκείνων, τὶς στιγμὲς τὶς κορυφαῖες τοῦ ἀποχαιρετισμοῦ: τοῦ ἀποχαιρετισμοῦ τῆς παλιᾶς τους κατοικίας, τῆς σιωπηλῆς γειτονιᾶς, τοῦ περιβάλλοντος ποὺ τοὺς ἀναθρεψε. Ἀναρωτιέμαι καὶ προσπαθῶ νὰ σιμώσω μυστικὰ ἐκεῖνες τὶς στερνὲς στιγμὲς ποὺ πέρασαν στὸ παλιό τους τὸ σπίτι, λίγο πρὶν τὴ μικρή, ἔστω, ἀποδημία τους... Γιατὶ ἀποδημία εἶναι τὸ ν᾿ ἀφήνεις τὸν τόπο σου, τὸ σπίτι σου, τὶς παλιές σου συνήθειες καὶ νὰ πηγαίνεις κάπου ἀλλοῦ, σὲ νέα κατοικία, νέα γειτονιά, διαφορετικὸ περιβάλλον. Σκέφτομαι, λοιπόν, τὴ στερνὴ βραδυὰ στὸ παλιὸ τὸ σπίτι, στὸ παλιὸ τὸ χωριό, μὲ τοὺς γνώριμους τοὺς ἤχους στὴ γειτονιά, μὲ τὸ στερνὸ τὸ δεῖπνο σιμὰ στή σβησμένη παραστιά, στὸ λησμονημένο τὸ τραπέζι. Κι ὕστερα τὸν στερνὸ τὸν ὕπνο στὴ κάμαρη ποὺ μυρίζει ναφθαλίνη καὶ ἀνασες τῶν παλιῶν τῶν ξύλων τοῦπετσώματος ἤ τοῦ ταβανιοῦ...
Μέχρι νὰ ξημερώσει...Νὰ δοῦνε τὰ μάτια γιὰ μιὰν ἀκόμη φορὰ τὴ Σκιάθο καὶ τὴν Εὔβοια ἀπέναντι νὰ χωνεύουν μέσα στὴν¨πρωϊνὴ τὴν ὀμίχλη κι ὕστερα ὁ ἦχος ὁ ξερὸς τοῦ κλειδιοῦ στὴ θύρα ποὺ κλείνει. Ποὺ κλείνει μιὰ ζωὴ χρόνων ἰκανῶν, ἀφήνοντας μέσα τὴ σιωπὴ καὶ τὶς μνῆμες, γιὰ νὰ συντροφεύουν τὰ παλιὰ ξεχασμένα κάδρα, τὰ λίγα πράγματα καὶ κυρίως τὶς σκιὲς τῶν ὅσων ἔζησαν σ᾿ ἐκεῖνο τὸ σπίτι...Γενιὲς ὁλοκληρες, ποὺ πέρασαν τὴ ζωή τους σιμὰ σὲ τοῦτο τὸ σβησμένο παραγώνι, μὲ φορτία πολλὰ καὶ μεγάλα ἀπὸ φαρμάκι καὶ ὀδύνη, ποὺ τὰ στόλιζαν, ὅποτε τύχαιναν, κάτι μικροχαρές, κάποιες χαμογελαστὲς ἀνάσες, λιγοστὲς ὠστόσο καὶ σύντομες πολύ. Ἀνάσες ἀπὸ γιορτάδες, ὅπως τὰ Χριστούγεννα, τὸ Πάσχα, τῆς Παναγιᾶς, τῆς Ἀποκριᾶς, ὀνομαστικὲς γιορτές, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ κάποιες παντρειές. Καὶ πίσω ἀπ᾿ ὅλ᾿ αὐτὰ οἰ θλίμένες ὧρες τῶν θανάτων, τῶν ξενιτεμῶν, τῶν ἀγωνιῶν τῆς στυγνῆς καθημερινότητας...
Σὲ λίγο ἡ νέα κατοικία ὑποδέχεται τοὺς ἀναχωρητὲς...
Τώρα πιὰ μιὰ νέα πραγματικότητα δημιουργεῖται, μὲ νέες συνήθειες, νέα γειτονιά, καινούριες μυρωδιές καὶ διαφορετικὴ θέα.
Ἡ θάλασσα, ποὺ πρῶτα τὴν ἀγνάντευαν ἀπὸ ψηλά, εἶναι πιὰ σιμά τους... Νὰ τοὺς ταξιδεύει μαζὶ μὲ τὶς ὅσες ἀναμνήσεις θὰ πασπαλίζουν κάθε βράδυ τὰ ὄνειρά τους ἤ θὰ ἀνεβαίνουν μὲ τὸ σύθαμπο τῶν βουρκωμένων ματιῶν, ὅταν σὲ ὧρες νοσταλγίας θὰ θυμοῦνται τὸ σφραγισμένο τὸ σπίτι, τὴ σιωπηλὴ τὴ γειτονιὰ καὶ τὸ χωριὸ ποῦ σιγὰ-σιγὰ θὰ τὸ κατοικήσουν ἄλλοι ἄνθρωποι, μὲ ἄλλες συνήθειες, μὲ διαφορετικὸ ἐντελῶς ψυχισμὸ ἀπὸ ἐκεῖνο τῶν πατέρων μας. Γιατὶ ἔτσι εἶναι πιά..
(συνεχίζεται..)

π. κ.ν.κ.

Τρίτη, 14 Μαρτίου 2017

π. Κων. Ν. Καλλιανός: ΨΗΓΜΑΤΑ ΚΛΗΜΑΤΙΑΝΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΟΧΙ ΜΟΝΟ | 1. ΤΟ ΠΑΡΑΧΩΡΗΤΗΡΙΟ

(ἤ, Ὅταν ἡ ἀναπόληση καὶ ἡ συγκίνηση συναντοῦν τὴν Ἱστορία)
Κλείνοντας τὴ θύρα της ἡ δεκαετία τοῦ 1960 ἄφησε πληγωμένο ἀπὸ τὸ σεισμὸ καὶ τὶς κατολισθήσεις τὸ Ἐπάνω Κλήμα, ἀφοῦ τὸ Κάτω Χωριό, τὸ Κάτω Κλήμα, δηλαδή, εἶχε ἤδη ἀρχίσει τὴν μετοικεσία γιὰ τὸ Λουτράκι, μετὰ τὰ τραγικὰ ρήγματα ποὺ δέχτηκε τὴν Κυριακὴ τοῦ Θωμᾶ τοῦ 1939.
Ἀπὸ τὰ μέσα ἀκόμα τῆς δεκαετίας αὐτῆς, τοῦ 1960, ἄρχισαν οἱ διαδικασίες γιὰ μεταφορὰ τοῦ οἰκισμοῦ τοῦ ἐπάνω χωριοῦ στὸ Ἔλιος μὲ τὶς ὅποιες διαφωνίες. Μέχρι ποὺ φτάσαμε στὶς ἀρχὲς τῆς δεκαετίας τοῦ 1970, ὁπότε ἄρχισε ἡ κατασκευὴ οἰκιῶν καὶ καταστημάτων στὴν περιοχὴ τοῦ Ἔλιους. Φυσικὰ δὲν πρέπει νὰ λησμονοῦμε, πὼς ἕνα τέτοιο ἐγχείρημα εἶχε καὶ τὶς ἀναλογες συνέπειες, δηλαδή, τὴν καταστροφὴ ἑνὸς σημαντικοῦ οἰκολογικοῦ πνεύμονα τῆς Σκοπέλου: τοῦ γνωστοῦ σὲ ὅλους μας βάλτου ἤ «τσ’βουρλιές», ὅπως ἦταν γνωστὸς στοὺς ντόπιους.
Ὁ οἰκισμὸς περατώθηκε, καὶ μὲ τὴν εἴσοδο τῆς δεκαετίας τοῦ 1980 δόθηκε στοὺς Κληματιανούς κατόπιν κληρώσεως. Ἀλησμόνητη, μάλιστα, θὰ μείνει στὸ νοῦ τοῦ κάθε συνειδητοῦ Κληματιανοῦ ἡ ἡμέρα ἐκείνη τῆς 29ης Ἀπριλίου 1980 ποὺ ἔγινε ἡ κλήρωση καὶ δόθηκαν τὰ σπίτια, γιατὶ πίσω ἀπὸ τὴν ὅλη γιορταστικὴ ἀτμόσφαιρα, διακρίνονταν ἀμυδρὰ κι ὅλη ἐκείνη ἡ τραγικὴ κατάσταση ποὺ φανερώνεται σ᾿ αὐτὲς τὶς περιπτώσεις τοῦ ἀποχωρισμοῦ. Γιατὶ ἕνας ἀδυσώπητος ἀποχωρισμὸς πλανιόταν τότε πάνω στὴν περιοχὴ τοῦ παλιοῦ καὶ τοῦ νέου χωριοῦ. Ποὺ δὲ φαινόταν τὶς στιγμὲς ἐκεῖνες, γιατὶ τὸ πασπάλισμα ἀπὸ τὴν αἰσιοδοξία ποὺ γενοῦσαν τὰ γεγονότα ἐκεῖνα, κάλυπτε κάθε ἴχνος συννεφιᾶς...
Τώρα πιὰ οἱ Κληματιανοὶ εἶχαν τὸ νέο τους σπίτι, ποὺ λίγο ἔμοιαζε μὲ τὸ παλιὸ ποὺ θὰ ἄφηναν στὸ χωριό. Ἀκόμα καὶ τὸ τοπίο τώρα πιὰ ἦταν διαφορετικό... Βλέπεις, ἄλλο ὁ «Πεῦκος», οἱ «Κουκοῦλες», τὰ «Κάγκελα», ἡ «Βελανιά» κι ἐντελῶς διαφορετικὰ τὰ «Ἔλια», ὅπως λέγανε οἱ παλιότεροι τὴν περιοχή. Κι ἄν στὸ παλιὸ τὸ χωριὸ ἡ ὑγρασία ἦταν σχεδὸν μηδαμικὴ ἐκεῖ, «τς᾿ Βουρλιές», στὸν βάλτο τὰ πράγματα ἦταν τώρα πιὰ ἐντελῶς διαφορετικά. Ὅμως αὐτὰ ἦταν τιποτένια μπροστὰ στὴ νέα προοπτικὴ ποὺ ἄνοιγε τώρα πιὰ ἡ θάλάσσα, ποὺ ἁπλώνονταν λίγα μετρα ἀπὸ τὰ νέα σπίτια καὶ δὲν ἦταν μισὴ ὥρα μακρυά, ὅπως στὸ παλιὸ τὸ χωριό. Ἔτσι ἀρχίζει ἡ νέα δραστηριότητα τῶν Κληματιανῶν μὲ τὸν τουρισμό, ποὺ εἶναι προσοδοφόρος καὶ ἀνακουφίζει τὸ βαλαντιο τῶν χωρικῶν. Γιατὶ τὰ χτήματα τώρα πιὰ δὲν ἔδιναν τὰ παλιὰ τὰ μαξούλια, ἀφοῦ οἱ ἀμυγδαλιὲς ξεραίνονταν ἡ μιά μετὰ τὴν ἄλλη, οἱ μαῦρες οἰ ἐλιὲς ἔπαψαν, τὰ «κορόμηλα» λιγόστεψαν καὶ τὸ λάδι ἔβγαινε μοναχα γιὰ τὸ σπίτι, ἄντε καὶ γιὰ κανένα φίλο...Ἡ μετανάστευση καὶ τὸ «μπαρκάρισμα» δὲν ἦταν ὅπως παλιά, γιατὶ τὰ πράγματα στένεψαν κι οἱ δουλιὲς περιορίστηκαν. Ἔτσι ἡ τουριστικὴ ἀναπτυξη τοῦ νέου χωριοῦ ἔγινε πιὰ μονόδρομος, μὲ ἀποτέλεσμα νὰ οίκοδομοῦνται μικρὲς ἤ μεγάλες μοναδες καταλυμμάτων γιὰ τοὺς τουρίστες. Φυσικὰ ἕνα τέτοιο ἐγχείρημα ἔχει καὶ τὶς ἀρνητικές του διαστάσεις, οἱ ὁποῖες προσδιορίζονται στὸ φαινόμενο κυρίως τοῦ ἀνταγωνισμοῦ, ποὺ γεννᾶ τὸ συμφέρον-ὄχι πάντα τὸ κοινωνικό, ἀλλὰ τὸ ἀτομικό. Ὅσον ἀφορᾶ δὲ τὰ ἀποτελέσματα, θὰ φανοῦν ἀργότερα, πιστεύω...
Ἐν πάσει περιπτώσει, ἐπειδὴ ὁ λόγος μου εἶναι γιὰ τὴν ἀπόδοση τῶν νέων οἰκιῶν στοὺς μετοικήσαντες κατοίκους τοῦ Κλήματος (καὶ ὄχι μόνο), ἐπιθυμῶ νὰ σταθῶ σὲ δύο σημεῖα:Βασικὰ σημεῖα ποὺ χρειάζεται νὰ τὰ προσέξουμε, ἄν ἐπιθυμοῦμε νὰ διακρατήσουμε τὸν πολιτισμὸ τῶν πατέρων μας καί, κυρίως, νὰ τὸν μεταλαμπαδεύσουμε στὶς ἑπόμενες γενιές.
Μὲ τὸ παραχωρτήριο, λοιπόν, ποὺ πήραμε στὰ χέρια μας, τὴν 1η Ἰουνίου 1983, θεωρήσαμε ὅτι κρατοῦμε στὰ χέρια μας ἔνα διαβατήριο, τὸ ὁποῖο θὰ μᾶς ἔφερνε στὴ Γῆ τῆς Ἐπαγγελίας. Μὲ λίγα λόγια νομίσαμε ὅτι τὸ Νέο Κλήμα εἶναι μιὰ διαφορετικὴ πραγματικότητα κι ὄχι μιὰ προέκταση τοῦ παλιοῦ μας τοῦ χωριοῦ. Δηλαδή, δὲν καταλάβαμε πὼς μᾶς παραχωρήθηκε μιὰ νέα (προσωρινὴ κι αὐτή) κατοικία, ποὺ δὲν καταργεῖ τὴν προηγούμενη, τὴν ὁποία διαπιστώσαμε ὅτι ὑπῆρξε προσωρινή. Ἁπλά τὴν βελτιώνει. Ἑπομένως ὁ σύνδεσμος μὲ τὸ παλιό μας τὸ χωριό, τὴ μήτρα δηλαδή ποὺ μᾶς κυοφόρησε καὶ γέννησε, θὰ πρέπει νὰ συνεχιστεῖ καί, μάλιστα, νὰ γνωστοποιηθεῖ καὶ στὶς νέες γενιές, ὥστε νὰ ἀγαπήσουν καὶ νὰ τιμοῦν πάντα τὸν τόπο τῶν πατέρων τους.
Ξέρω ὅτι τὰ ὅσα γράφω θὰ θεωρηθοῦν ἀπὸ κάποιους φαιδρά, ἀνυπόστατα, οὐτοπικά. Κι ὅμως εἶναι ὁ καημὸς ὄλων ὅσων ἀγαπᾶμε, λατρεύουμε καὶ τιμᾶμε τὸ παλιό μας τὸ χωριό. Μὲ τὸ ἀγέρωχο τὸ Σχολεῖο νὰ στέκει σημεῖο ἀντιλεγόμενο σ᾿ ἐκείνους ποὺ ἐπιμένουν νὰ διαγραψουν ἀπὸ τὴ Μνήμη τὴν Ἱστορία. Τὴν παλιά μας τὴν ἐκκλησιά, τὸ χωνευτήρι ἐκεῖνο τῶν κορυφαίων μας βιωματων, ἀλλὰ καὶ τὰ ἐρείπια...Ἐρείπια σπιτιῶν καὶ καταστημάτων, ποὺ ἀπομένουν ἀδιάψευστοι μάρτυρες τῆς διάβασης κάποιων ἀνθρώπων, ἴσως λησμονημένων σήμερα. Κι ἄν τὰ ἐναπομείναντα κτίσματα συγκινοῦν μὲ τὴν παρουσία τους, τὰ ἐρείπια ἀνεβαζουν στὴν ψυχὴ ἐκεῖνο τὸ ρίγος ποὺ νοιώθεις στὰ Κοιμητήρια, ὅπου ἀναπαύονται οἱ δικοι μας ἄνθρωποι, οἱ πρόγονοί μας. Γιατὶ ἐκεῖνα τὰ ἐγκατελειμμένα κτίσματα, μὲ τὰ ἄχρηστα πλέον ἀντικείμενα παραπεταμένα -ποτήρια, πιάτα, καζάνια, σκαμνάκια, τραπέζια- ὅλ᾿ αὐτὰ μαρτυροῦν τὸ πέρασμα ἀνθρώπων ἀπὸ ἐκεῖ. Καὶ νὰ σκεφτεῖ κανεὶς ὅτι τὰ ἄχρηστα αὐτὰ ἀντικέιμενα λειτούργησαν κάποτε ὡς τὰ συνοδευτικὰ ἐκεῖνα πράγματα τῆς καθημερινότητας, καὶ ὄχι μόνο, τῶν ὅσων κατοίκησαν τὰ σπίτια ἐκεῖνα. Γιατί, γιὰ νὰ ἐπεκταθεῖ ὁ λόγος μας, τὰ πράγματα αὐτὰ συνόδεψαν χαρὲς καὶ λύπες τοῦ κάθε σπιτιοῦ, ὅπως ἀρραβῶνες, γάμους, γιορτάδες, ἀλλὰ καὶ πικρὲς ὧρες ὅπως ξενιτεμοί, ἀρρώστιες, θάνατοι...
Ὅλ᾿ αὐτά, λοιπόν, πῶς νὰ λησμονηθοῦν, νὰ περιφρονηθοῦν, νὰ ριχτοῦν στὸν Καιάδα τῆς ἀχρηστίας; Ἐπίσης, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ ριγήσει ὁ κάθε συνειδητὸς θνητός, ὅταν σὲ καιρὸ ἄγριου χειμώνα, μέσα στὴ χαλαλοὴ τοῦ καιροῦ, ἀκούγονται φωνὲς περίεργες, συνομιλίες απόκοσμες, θρήνοι καὶ στεναγμοί, ποὺ μονάχα, ἄν διαθέτει κάποιος τὴν εὐαισθησία τοῦ συνειδητοῦ κι ἁπλοῦ Ἀνθρώπου, μπορεῖ νὰ διακρίνει ; Γιατὶ δὲν πρέπει νὰ λησμονοῦμε πὼς ἐκείνα τὰ σπίτια δὲ χτίστηκαν μὲ τὴν εὐκολία τῶν σημερινῶν, ἀλλὰ μὲ πολλοὺς ἱδρῶτες, ἀγωνία, φαρμάκι καὶ σκληρὴ οἰκονομία. «Τὴν πεντάρα λίρα», ὅπως λέγανε τότε... Καὶ τὸ κάνανε πράξη οἱ παλιότεροι, ζώντας μὲ στερήσεις μεγάλες καὶ κοιτώντας νὰ ἐξοικονομήσουν τὰ ἀπαραίτητα γιὰ τὶς προίκες, τὸ μέτρημα, τὴν παντρειά. Μὲ μέρες καὶ νύχτες φορτωμένες ἀγωνία κι ἀγρύπνια, κόπο καὶ δάκρυα πολλά... Ποὺ τὰ σπίτια αὐτὰ ἔζησαν καὶ κράτησαν μυστικὰ ὡς ἄλλη ἐξομολόγηση. Γιατὶ ἕνα πράγμα πρέπει νὰ ξέρουμε: πῶς στὴν παραστιὰ λέγανε οἱ παλιοὶ τὸν καημό τους, μπροστὰ στὴ φωτιά, λὲς καὶ ἤθελαν αὐτὰ τὰ μυστικὰ νὰ καοῦν, νὰ γίνουν στάχτη μαζὶ μὲ τὰ ξύλα.
Τὰ παραχωρητήρια, λοιπόν, τὰ πήρανε οἱ Κληματιανοὶ στὰ χέρια τους καὶ μ᾿ αὐτὰ πήγανε καὶ κατοίκησαν τὰ νέα τους σπίτια. Ὅμως πίσω τους, στὸ παλιὸ τὸ χωριὸ ἀπόμεινε ἀνέπαφη ἡ Μνήμη νὰ σεργιανᾶ μέσα στὰ ἐρείπια καὶ νὰ θυμίζει... Ὅπως οἱ ἀρχαῖες κολῶνες, ὅπως τὰ βυζαντινὰ τὰ κάστρα, τὰ ἐρειπωμένα κελλιὰ τοῦ Ὄρους... Ἀδιάψευστοι μάρτυρες ἀνθρώπινης παρουσίας, φυλακτήρια ἱερῆς καὶ ἀθάνατης θύμησης. Ἕως τῆς συντελείας.
(Εὐχαριστῶ πολὺ τὸν Γιάννη Ἀν. Ὑδραῖο, Πρόεδρο τῆς παλιᾶς Κοινότητας τοῦ χωριοῦ μας, γιὰ τὴν πολύτιμη βοήθειά του.)

π.κ.ν.κ. Μάρτης 2017

Related Posts with Thumbnails

Google+ Followers

Follow by Email